Euskararentzat "baliabide efektiboak" eta "lege babes handiagoa" eskatu ditu Behatokiak
Euskaraz bizitzeko eskubidea mugatzen eta oztopatzen zaie egunero esparru ia guztietan herritarrei. Lurralde guztietan gertatzen da hori, batetik bestera alde nabarmenak badaude ere. Sistema osoan daude hutsuneak, administrazio publikoko alor guztietatik hasi eta eremu pribaturaino. Agertoki horren aurrean, baliabide efektiboak eta lege babes handiagoa behar ditu euskarak, gizarte osoaren erantzunarekin batera.
Argazki hori plazaratu du Hizkuntz Eskubideen Behatokiak gaur Bilbon, "Hizkuntza eskubideen egoera 2022" txostena aurkezteko egin duen agerraldian. Iaz, euskararen lurralde guztietan eta eremu ezberdinetan (administrazioa, osasungintza, hezkuntza, kultura, aisia, kirola edota eremu sozioekonomikoa) gertatu ziren hizkuntza eskubideen urraketak jaso eta egoeraren argazkia eskaini du. Agurne Gaubeka Behatokiko zuzendariak eta Garbiñe Petriati Behatokiko teknikariak aletu dute txostena hedabideen aurrean. Urraketen berri emateko, Behatokiko atea jo duten hainbat herritarren lekukotzak biltzen dituen bideo bat erakutsiz abiatu dute prentsaurrekoa.
Orotara, 1.071 intzidentzia jaso zituen iaz Behatokiak; 976 kexa, 54 zorion-mezu eta 41 kontsulta edo iradokizun, tartean. Petriatik azaldu duenez, aurreko urteko datuekin alderatuta, kexa kopuruari dagokionez, "jaitsiera txiki bat" izan da, baina horren atzean egon daitekeen "arrakalan" jarri du azpimarra. "Jakin badakigu herritar askok zerbitzuak euskaraz eskatzeko erreparoa izan dutela, atzerapenen edota bestelako albo-kalteen beldur, eskubide urraketa gisa identifikatu gabe", esan du. Herritarrek bere hizkuntza kontzientzia izan arren, zerbitzua oztoporik gabe jaso ahal izateko, "euskara erabiltzeari uko" egin behar izaten diotela erantsi du.
Ildo beretik mintzatu da Gaubeka ere, eta "euskararen normalizaziorako pausoak mugatu, oztopatu edo debekatzen badira, hizkuntza eskubideek ez dute inoiz aitortza egokirik izango", nabarmendu du. Hala, administrazio publikoek normaltasunez euskaraz funtzionatzeko baliabideak behar direla aldarrikatu du, eta baita bestelako sektoreetan euskarazko eskaintza handiagoa izateko bitartekoak ere.
Aurreko urteetan bezala, batik bat Nafarroako Gobernuaren eta Eusko Jaurlaritzaren jardunarekin lotutako kexak bildu ziren iaz, eta Bizkaiko udaletan herritarrek pairatutako hizkuntza eskubideei buruzko kexen kopurua ere "deigarria" izan zela azaldu dute agerraldian.
Oro har, esparru guztietan harremanak euskaraz izateko zailtasunak aipatzen dituzte herritarrek, eta Behatokiak irizten dio azken urteotan emandako urratsek ez dutela bermatzen euskaraz bizitzeko eskubidea. Are gehiago, auzitegietatik iritsi diren hainbat sententziak egoera larriagotzen jarraitzen dutela gaineratu dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Goizeko auto-ilaren ondoren, normaltasuna berreskuratu du zirkulazioak AP-8an eta A-1ean
Irteera operazioa dela eta, ibilgailu ugari pilatu dira goizean goizetik, Frantziatik penintsularen hegoaldera. Araban, A-1 autobidean, Gasteiz parean eta Madrilerako bidean sortu dira pilaketak.
Gizon bat atxilotu dute Gasteizen, gazte bati lapurreta egiten eta hiltzen saiatzea egotzita
Atxilotua, 27 urtekoa, 21 urteko mutil baten furgonetan lapurreta egiten saiatu da lagun batekin, eta biktimak aurre egin die.
Bakion ostiraletik desagertuta dagoen 14 urteko neska baten bila ari dira
VOST Euskadik 14 urteko Olaiaren desagerpenaren berri zabaldu du. Adingabea uztailaren 31n ikusi zuten azkenekoz Bakion, eta baliteke Bilborako autobusa hartu izana. Haren inguruko informaziorik duenak 112ra deitzeko eskatu dute.
Bi pertsona zauritu dira Saratsan, bi ibilgailuk talka eginda
Istripua 18:00ak aldera jazo da, N-240-A errepidean. Gizonak gerrialdeko min arina izan du, eta emakumeak, berriz, hainbat kolpe jaso ditu, eta haren zaurien pronostikoa erreserbatua da.
Pertsona bat zauritu da A-8an, Muskizen, Bilborako noranzkoan, autoa iraulita
Istripua 17:55 aldera jazo da, eta ibilgailua A-8 autobideko eskuineko eta erdiko erreietan traban geratu da; ondorioz, kilometro bateko ilarak sortu dira inguruetan, Bilbora bidean.
Euskarabenturak Getxon amaitu du bere ibilbidea, 650 kilometro egin ostean
130 gaztek Euskal Herriko zazpi lurraldeak zeharkatu dituzte, euskara ahoan, lagun berriak eginez eta esperientziak bilduz bihotzean gordetzeko. Ostiral goizean erantzi dituzte duela 31 egun Atharratzen jantzi zituzten oinetakoak, baina abenturak utzi dien arrastoa ez dute inoiz ahaztuko.
Gasteizek 1.000 lokal etxebizitza bihurtzeko bidea ireki du
Proiektuak eraldaketatik kanpo utziko ditu Alde Zaharra, Zabalgunea, Arriagako zati handi bat eta Salburuko zein Zabalganeko finkatu gabeko eremuak, eta etxebizitza berriak titularraren ohiko bizileku iraunkor gisa erabili beharko dira.
Hendaia eta Bordele arteko tren lotura larunbatean berrezarriko dute
Larunbatetik aurrera, abiadura handiko trenen erdiak ibiliko dira; igandetik aurrera, berriz, zerbitzuak erabateko normaltasuna berreskuratuko du.
39 urteko gizon bat atxilotu dute Santanderren, bikotekidea hil izana egotzita
Gizonak Poliziari deitu dio eta gertakariak aitortu ditu. Ustezko genero indarkeria gisa ikertzen ari dira.
Gasteizko jaiak gogoz eta errespetuz bizitzeko deia egin du Zeledonek
Aurten, hirugarren aldiz izango da Zeledon Iñaki Kerejazu, eta gaur zahatoa eta aterkia jaso ditu Maider Etxebarria Gasteizko alkatearen eskutik. Andre Maria Zuriaren jaiak abuztuaren 4an hasiko dira, Zeledonen jaitsierarekin.