Euskararentzat "baliabide efektiboak" eta "lege babes handiagoa" eskatu ditu Behatokiak
Euskaraz bizitzeko eskubidea mugatzen eta oztopatzen zaie egunero esparru ia guztietan herritarrei. Lurralde guztietan gertatzen da hori, batetik bestera alde nabarmenak badaude ere. Sistema osoan daude hutsuneak, administrazio publikoko alor guztietatik hasi eta eremu pribaturaino. Agertoki horren aurrean, baliabide efektiboak eta lege babes handiagoa behar ditu euskarak, gizarte osoaren erantzunarekin batera.
Argazki hori plazaratu du Hizkuntz Eskubideen Behatokiak gaur Bilbon, "Hizkuntza eskubideen egoera 2022" txostena aurkezteko egin duen agerraldian. Iaz, euskararen lurralde guztietan eta eremu ezberdinetan (administrazioa, osasungintza, hezkuntza, kultura, aisia, kirola edota eremu sozioekonomikoa) gertatu ziren hizkuntza eskubideen urraketak jaso eta egoeraren argazkia eskaini du. Agurne Gaubeka Behatokiko zuzendariak eta Garbiñe Petriati Behatokiko teknikariak aletu dute txostena hedabideen aurrean. Urraketen berri emateko, Behatokiko atea jo duten hainbat herritarren lekukotzak biltzen dituen bideo bat erakutsiz abiatu dute prentsaurrekoa.
Orotara, 1.071 intzidentzia jaso zituen iaz Behatokiak; 976 kexa, 54 zorion-mezu eta 41 kontsulta edo iradokizun, tartean. Petriatik azaldu duenez, aurreko urteko datuekin alderatuta, kexa kopuruari dagokionez, "jaitsiera txiki bat" izan da, baina horren atzean egon daitekeen "arrakalan" jarri du azpimarra. "Jakin badakigu herritar askok zerbitzuak euskaraz eskatzeko erreparoa izan dutela, atzerapenen edota bestelako albo-kalteen beldur, eskubide urraketa gisa identifikatu gabe", esan du. Herritarrek bere hizkuntza kontzientzia izan arren, zerbitzua oztoporik gabe jaso ahal izateko, "euskara erabiltzeari uko" egin behar izaten diotela erantsi du.
Ildo beretik mintzatu da Gaubeka ere, eta "euskararen normalizaziorako pausoak mugatu, oztopatu edo debekatzen badira, hizkuntza eskubideek ez dute inoiz aitortza egokirik izango", nabarmendu du. Hala, administrazio publikoek normaltasunez euskaraz funtzionatzeko baliabideak behar direla aldarrikatu du, eta baita bestelako sektoreetan euskarazko eskaintza handiagoa izateko bitartekoak ere.
Aurreko urteetan bezala, batik bat Nafarroako Gobernuaren eta Eusko Jaurlaritzaren jardunarekin lotutako kexak bildu ziren iaz, eta Bizkaiko udaletan herritarrek pairatutako hizkuntza eskubideei buruzko kexen kopurua ere "deigarria" izan zela azaldu dute agerraldian.
Oro har, esparru guztietan harremanak euskaraz izateko zailtasunak aipatzen dituzte herritarrek, eta Behatokiak irizten dio azken urteotan emandako urratsek ez dutela bermatzen euskaraz bizitzeko eskubidea. Are gehiago, auzitegietatik iritsi diren hainbat sententziak egoera larriagotzen jarraitzen dutela gaineratu dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Bideo hunkigarria argitaratu du Lara Tacorontek, Mexikora ikastera joan eta hil duten gaztearen ahizpak
Lara Tacorontek, asteburuan Mexikon labankadaz hil zuten Claudiaren ahizpak, salatu duenez, inork ez zion bere familiari jakinarazi “duela oso gutxi” beste bi emakume hil zituztela unibertsitate berean, Moreloseko Autonomoan. "Zergatik ez du inork ezer egiten?", galdetu eta deitoratu du "gutako bakoitza, pertsona gisa, gizarte gisa, aldatzen ez garen arte, horrelakoek gertatzen jarraituko dute".
Gasteizek gogortu egingo du animalien ordenantza: 200 euro pixa eta gorozkiak ez garbitzeagatik, nahitaezko asegurua eta 100.000 eurorainoko isunak
Ordenantzaren eguneraketak arau-hauste arinak gogortuko ditu: egun 750 eurotik beherakoak eta 3.000 eurora iritsiko dira orain. Berritasunen artean, animalien pixa urez garbitzeko betebeharra dago, eta hori ez betetzeak 200 euroko isuna izango du.
Trafikoa bere onera etorri da N-634an, Galdakao parean, istripu baten ondorioz ia bi orduz itxita egon ondoren
Ezbeharra 14:45ean gertatu da Kortederrako gasolindegitik gertu, 96. kilometroan. Auto batek eta kamioi batek elkarren kontra jo dute, eta pertsona bat zauritu da.
Sua berriro piztu da Derion, goizaldean itzali eta ordu gutxira
Sua asteleheneko 20:30ak aldera piztu zen San Isidro auzoko baso-eremu batean, Loiuko aireportutik gertu. Suhiltzaileek sugarrak erabat itzaltzea lortu zuten arren goizaldeko 05:30ak aldera, sua berriro piztu da eta lanean ari dira une honetan, sugarrak itzaltzen.
Zestoako jaietan pertsona bati egindako eraso "bortitza" salatu dute
Udalak ohar baten bidez jakinarazi duenez, lagun bat "bortizki" kolpatu zuten, eta erasoaren ondorioz, hezur haustura eta buruan zauriak izan zituen. Hori dela eta, ospitalera eraman zuten, eta Neurologia Zerbitzuan dago ingresatuta. Bestalde, Segurtasun Sailak zehaztu du irailaren 9ko gauerdian gertatu zela erasoa, eta biktima 40 bat urteko gizonezko bat dela.
Sexu-askatasunaren aurkako delituak batez beste % 8 hazi dira Euskadin
2025ean 2.200 kasu salatu ziren. Fiskaltzaren memoriak ohartarazi duenez, adingabeei zuzendutako prebentzio eta kontzientziazio lanak "ez dira funtzionatzen ari".
Justizia Anderrentzat plataformak gezurretan aritzea leporatu die Santurtziko Udalari eta poliziari
Ander S. T. poliziaren indarkeriak hil zuela frogatuko omen dute prozesu judizialean, eta frogetako bat aurkeztu dute: atxiloketaren bideoa. Plataformak manifestazioa deitu du urriaren 3an.
Ikasle-egoitza ala partekatutako pisua? Unibertsitateetako egoitzen eskariak gora, alokairuen garestitzeagatik
Etxebizitza partekatua aurkitzea gero eta zailagoa da, eta egoitza eta pisuaren arteko prezio-aldea txikitu egin da. Ikasle-egoitza batzuk %100eko okupaziotik gertu daude: erosotasunak, zerbitzuek eta banakako gelek gero eta ikasle gehiago erakartzen dituzte.
Espetxera eraman dute motozerra batekin hainbat gazte mehatxatu zituen gizona
Leporatzen dizkioten gertakariak irailaren 12ko goizaldean jazo ziren. Aurrekari polizialak zituen gizon hori hainbat pertsonari segika ibili zen Algortan, motozerra bat eskuetan zuela.
Eguraldi aldaketa gaurtik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.