Arartekoak ondorioztatu du baliabide gehiago behar direla, herritarren osasun eskubidea bermatzeko
Arartekoa erakundeak iaz orotara 13.603 jarduera bideratu zituen, aurreko urtean baino % 6,6 gehiago: 8.199 kexak edota kontsultak izan ziren, eta 26 ofiziozko espedienteak. Horien gaiei dagokienez, ia erdiak (% 46) eskubide sozialekin zuten zerikusia, eta deigarria da gizarte bazterkeria egoerarekin lotutako kexek gora egin dutela. Aurkeztutako guztietatik, 2.589 kexa-espediente ebatzi ziren.
Manu Lezertua arartekoak gaur erregistratu du Eusko Legebiltzarrean 2023ko jardunari dagokion txostena. Apirilaren 21eko hauteskunde deialdiaren ondorioz, Gasteizko Ganbera deseginda dago, eta hori dela eta, Lezertuak ezin izan dio urteko txostena erakunde horretako presidenteari eskura eman, beti egin izan ohi duen gisan.
Aurreko urteotako bideari jarraituz, aurkeztu ziren kexa gehienak eskubide sozialekin lotutakoak ziren (osasuna, gizarteratzea, hezkuntza edota etxebizitza), eta horiek aztertuta, Arartekoak ondorioztatu du "lehen mailako eta bigarren mailako arreta-sarean tentsio handia" dagoela EAEn, eta iritzi dio egoerari erantzun bate emateko, "osasun administrazioek beharrezko material eta giza baliabideak jarri behar dituztela" herritarren "osasun-eskubidea benetan bermatuta" egon dadin.
Era berean, txostenak dio gizarte-bazterkeriarekin zerikusia zuten kexen % 89 inguruk Lanbideren "funtzionamendu txarra" salatzen zutela, bereziki, herritarrek arazoak izan zituztelako diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria bideratzeko orduan.
Hezkuntzarekin lotutako kexei dagokienean, Arartekoak azaldu du iaz familia asko izan zirela eurengana jo zutenak, EAEko ikastetxeetan ikasleak onartzeko prozesuetan hartu ziren erabakiez kexatzeko eta beren seme-alabentzako eskola aske aukeratu ahal izatea erreklamatzeko.
Azkenik, 2023an "nabarmen gutxitu" zen Arartekoarekin lankidetzan "uzkurtasuna" agertu zuten administrazioen kopurua. Zentzu horretan, Lezertuak ohartarazi du "bereziki kezkagarria" dela administrazio batzuek jartzen dituzten oztopoak "irregulartasunak saihesteko".
Aurreko urtetan bezala, Eusko Jaurlaritza izan zen idatzizko erreklamazio gehien jaso zituen erakunde, erdia baino gehiago.
Zure interesekoa izan daiteke
Herritarrak konfinatu dituzte Pasaiako portuan piztutako sute baten ondorioz sortutako keagatik
Pasaiako portuan izandako sute batek eragindako keak Lezo eta inguruko biztanleei eragin diezaieke, eta, ondorioz, larrialdi zerbitzuek ES-Alert bat bidali dute bizilagunei konfinatzea eskatzeko.
Berehalako trafiko-kontrolak ezarri dituzte Oiartzunen eta Irunen, hirigunean zirkulazio-arazoak saihesteko
Ertzaintzak Oiartzungo landa-bideetako sarbideak zainduko ditu bereziki, mugan harrapatutako ibilgailuek ordezko bideak erabil ez ditzaten. Irunen, Udaltzaingoak iragazkiak ezarriko ditu, igarobideko trafikoak hirigunea kolapsatu ez dezan. Ostegun honetan, 10 kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira Biriatun, Baionarako noranzkoan.
Hamar urteko mutiko bat hil da Burlatako etxebizitza batean izandako sutearen ondorioz
Sua hartu duen eraikineko hirugarren solairuko leihoetako batetik erori da eta ospitalera eraman dute, larri, kolpe ugarirekin.
14 dira Donostiako gozoki-saltzailearen sexu-erasoen biktimak
Ertzaintza 6 urteko epea ikertzen ari da, salatutako gertakarietako batzuk 2020koak baitira. Ustezko egilea behin behineko espetxealdian dago uztailaren hasieratik.
Anboto mendian 30 metroko altueratik erori ostean erreskatatutako 18 urteko emakume bat hil da
Istripua atzo, asteazkena, gertatu zen. Bi lekukok eman zuten abisua, gailurraren iparraldean biktima bihotz-arnasketako geldialdian zegoen bitartean, haren ondoan laguntza eske oihuka ari zen mutil bat prismatikoekin ikusi ostean. Gaur hil da gaztea, Gurutzetako ospitalean.
Urzainkiko suteak aktibo jarraitzen du, eta garrak perimetratzea da orain lehentasuna
Iñaki Elias Nafarroako suhiltzaileen buruak esan duenez, ez dago arriskurik herritarrentzat, baina eremu oso malkartsua izateak asko zailtzen ditu sua itzaltzeko lanak. Azken orduetan 4x4 ibilgailuentzako eta mangerentzako bideak irekitzea lortu dute, eta, horri esker, errazago heldu ahal izango diote suari, lurrez; airez, zortzi helikoptero ari dira lanean.
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, inolako isitilurik gabe. Lekualdatutako ia erdiak hondartzara itzuli dira; gehienak, beren gauzak berreskuratzera, baina batzuk berriro han lo egiteko asmoz bueltatu dira.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.