Beroak 47.000 heriotza baino gehiago eragin zituen Europan 2023an
Bartzelonako Osasun Globaleko Institutuak (ISGlobal) egindako azterlan baten arabera, 2023an 47.000 heriotza baino gehiago izan ziren Europan tenperatura altuak direla eta. Emaitzen arabera, Europa hegoaldeko herrialdeak dira "kaltetuenak", beroarekin lotutako heriotza-tasa handienak baitituzte: Grezia (393 heriotza milioi biztanleko), Bulgaria (229), Italia (209), Espainia (175), Zipre (167) eta Portugal (136).
ISGlobalek ezaugarri horiek dituen azterlan bat egin zuen 2022an, eta, bertan, beroak eragindako 60.000 heriotza baino gehiago zenbatu zituen. 2023ko txostenean, Europan "beroaren aurrean zaurgarritasuna murriztu" ote den aztertu nahi izan zuen, hau da, populazioa tenperaturen igoerara egokitzen joan den ala ez jakitea.
Ikertzaileek ikusi dutenez, 2023an erregistratutako tenperaturak 2000-2004 aldian gertatu izan balira, beroarekin lotutako heriotza-tasa 85.000 heriotzatik gorakoa izango litzateke.
Elisa Gallo ISGlobaleko ikertzailearen arabera, beroaren aurrean zaurgarritasuna murriztu da "aurrerapen sozioekonomiko orokorra, norbanakoaren jokabiden hobekuntza eta osasun publikoko neurriengatik, hala nola 2003ko uda errekorraren ondoren abian jarritako beroaren prebentziorako egitasmoengatik".
Halaber, ikerketak ohartarazi du emakumeak eta 80 urtetik gorakoak direla beroarekiko kalteberatasun handiena duten biztanleak. 2023an, beroarekin lotutako heriotza-tasa % 55 handiagoa izan zen emakumeetan gizonetan baino, eta % 768 handiagoa 80 urtetik gorakoetan 65-79 urtekoetan baino.
Hego Euskal Herriko datuei erreparatuta, 428 pertsona hil ziren iaz tenperatura altuengatik. Lurraldeka, Bizkaian izan ziren heriotza gehien (211), ondoren, Gipuzkoan (121), Nafarroan (56), eta Araban (40).
Zure interesekoa izan daiteke
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.
1.778 ikaslek eskatu dute USaPeko euskara azterketa berrikustea
Behin betiko emaitzak datorren astelehenean argitaratuko dira. EHUko errektoreak zehaztu duenez, "ez dute baloraziorik egingo probaren emaitzari buruz"; izan ere, kalifikazioak, une honetan, "behin-behinekoak dira eta berrikuspen prozesuan daude".