Osasun kardiobaskularra eta menopausia aztertzeko 1.000 emakume gipuzkoarren bila dabil Osakidetza
Osakidetzaren Biogipuzkoa Osasun Ikerketako Institutua Gipuzkoan bizi diren 40 eta 60 urte bitarteko 1.000 emakumeren bila ari da, menopausiak emakumeen osasun kardiobaskularrean duen eragina aztertuko duen azterlan batean parte hartzeko. Ikerketa Europako 'Caramel' proiektuaren parte da, eta emakumeen artean gaixotasun kardiobaskularrak garaiz prebenitzen eta detektatzen lagunduko duten tresna digitalak garatzea du helburu.
Inkestaren lehen fasea Europako hainbat herrialdetako 6.000 emakumek osatuko dute, eta Gipuzkoan 1.000 emakumek parte hartzea espero dute. Parte-hartzaileek 30 minutu inguruko galdetegi bat bete beharko dute, menopausiaren sintoma arruntei, aurrekari medikoei eta arrisku kardiobaskularreko beste faktore batzuei buruzko informazioa jasotzeko.
Osakidetzak gogorarazi du gaixotasun kardiobaskularrak direla heriotza-kausa nagusia Europako emakumeen artean. Ohartarazi dutenez, menopausian gertatzen diren aldaketa hormonal eta biologikoek nabarmen areagotzen dute arrisku hori, bereziki 40 eta 60 urte bitartean, etapa horretan askotan ez baitira garaiz detektatzen bihotzarekin lotutako sintomak.
IIS Biogipuzkoako Lehen Mailako Atentzioko Unitatekoa da ikertzaile-taldea, eta azterketa zientifikoetan emakumeek duten ordezkaritza faltan jartzen du arreta. Horrez gain, medikuntza pertsonalizatuagoan aurrera egiteko beharra azpimarratzen du, sexuaren eta generoaren araberako aldeak kontuan hartuta. Gainera, emakumeak ahalduntzearen garrantzia azpimarratu dute, beren osasunaren zaintzan aktiboki parte har dezaten.
Inkestak hainbat faktore ere aztertuko ditu, hala nola lehen hilekoaren adina, menopausia goiztiarra, haurdunaldi anizkoitzak eta aurrekariak (hipertentsioa edo haurdunaldiko diabetesa esaterako). Era berean, edoskitze naturala bezalako elementu babesleak baloratuko dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.