Nafarroak 11 tularemia kasu baieztatu ditu aurten, eta horietako zazpik ospitaleratzea behar izan dute

2025ean 11 tularemia kasu baieztatu dituzte Nafarroan, eta horietatik zazpik ospitaleratzea behar izan dute. 2024an bi kasu diagnostikatu ziren, eta ordura arte "noizean behin bakarrik diagnostikatzen zen (kasu bat 2021ean eta beste bat 2023an)", jakinarazi du Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutuak bere txosten epidemiologikoan.

Zehaztu duenez, Ultzama, Larraun eta Iza ibarretan izan dira kasu gehien, baina Nafarroako beste toki batzuetan ere atzeman dituzte. Lau kasutan gaixoek karraskarien gorpuak ukitu zituzten, eta beste lautan, berriz, kaparren ziztada berriki izan zuten. "Litekeena da diagnostikatu gabeko kasuak egon izana", adierazi du erakundeak.

Foru erakundeak azaldu duenez, "gizakietan kasuen gorakadak adierazten du tularemia dagoela basa-karraskarietan". 2025ean 60 kasu baino gehiago baieztatu dira Espainian.

Tularemia 'Francisella tularensis' bakterioak sortzen du, eta karraskariak kutsatzen ditu: arratoiak, saguak, lursaguak, basa-untxiak, erbiak, urtxintxak eta, neurri txikiagoan, beste animalia batzuk, ibai-karramarroak kasu.

Kutsatzea eta sintomatologia

Gizakietan, kutsatzea karraskariekin, ibai-karramarroekin edo kapar ala artropodoen ziztadagatik gertatzen da. Karraskariek kutsatutako hautsa arnastea edo haien gorpuak manipulatzean sortzen dena kutsagarria izan daiteke gizakientzat.

"Ez da pertsonatik pertsonara kutsatu. Karga infektiboa oso txikia da, eta, beraz, kutsatzea esposizio txikien ondorioz gerta daiteke. Inkubazio aldia 2-5 egunekoa izaten da, baina 21 egunera arte luza daiteke ", azaldu dute Nafarroako osasun erakundeak.

Sintoma asko izan daitezke, baina ohikoa da sukarra eta adenopatia lokalak agertzea. Batzuetan, sukarra, larruazaleko edo mukosetako ultzerak, konjuntibitisa, pneumonia edo sepsia izaten dira. Diagnostiko mikrobiologikoa lesioen edo odolaren laginen PCRaren eta serologiaren bidez egin daiteke. Gaixotasuna tratamendu antibiotiko egokiarekin sendatzen da.

Gomendioak

Egoera horren aurrean, institutuak gomendio batzuk eman dizkie ehiztariei, ehizakiak manipulatzen dituzten pertsonei, arrantzaleei, nekazariei, abeltzainei, txangozaleei eta landa-ingurunera joaten diren pertsonei, nahiz eta noizbehinka aipatzen diren arriskuekiko esposizioa duten pertsona guztiei zuzentzen zaizkien.

Hala, dei egiten du hildako karraskariekin, gaixoekin, ultzerak dituztenekin edo portaera naturala ez dutenekin kontakturik ez izateko, eskularruak eta maskarak erabiltzeko hildako karraskariak manipulatzen edo kentzen direnean, eta babes arropak eta produktu uxagarriak erabiltzea, intsektuen edo kaparren ziztadak saihesteko.

Beste neurri batzuk hauek dira: osasun kontrolik gabeko ura ez kontsumitzea, karraskariak ugaritzen diren lekuetan hautsetik babestea eskularruekin eta maskarekin, haurrei hildako animaliak ukitzen ez uztea, edo erbiak eta basa-untxiak larrutzeko eta manipulatzeko gomazko eskularruak erabiltzea.

Era berean, foru erakundeak ehiza-animalien haragia gutxienez 5 minutuz 55 gradutan "behar bezala sukaldatzeko" eskatu du, eta ohartarazi du okela izozteak ez duela "tularemia indargabetzen".