Abeltzaintza

Neurria 2025eko azarotik zegoen indarrean, eta bertan behera utzi da, kasurik ez dagoela egiaztatu baitute, eta tenperaturak gora egin duela ikusita.

Espainiako Gobernuak errege-dekretu batean aitortu du Iberiar penintsulako iparraldeko garaien balio sinbolikoa eta soziala. Deklarazioak eraikuntza tradizional horien kontserbazioa bermatzen lagunduko du; izan ere, mantentze ezak, homogeneizazioak eta belaunaldien arteko aldeak arriskuan jartzen dituzte.

Lur Geroak baso-kudeaketa planak egin ohi ditu Nafarroako udalentzat. Izan ere, bertan mendi eta baso gehienak publikoak dira; Nafarroako udalek dute basoen % 80 ingururen jabegoa. Nafarroako araudiaren arabera, baso-kudeaketa planak finantzatzeko eskuduntza Foru Gobernuak dauka, baina udalek plan horiek onartu behar izaten dituzte eta askok herritarren parte-hartzea eskatzen dute. 

Aholkularitza enpresak, besteak beste, baso horiek modu sostenigarrian nola ustiatu proposatzen du; alegia, baso bakoitzetik zenbat egur atera daitekeen 10 edo 15 urtetan, basoak bolumenik galdu gabe. Horrez gainera, udalak behartuta daude mendian inbertitzera haien ustiapenetik (egurraren salmentatik edota lursailen alokairutik) jasotzen duten diruaren % 20. Inbertsio horiek nola egin ere aholkatzen du.

Espainiako Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura ministroari gutuna igorri dio Amaia Barredo sailburuak. Bertan esan dionez, azken fokuaren eta EAEren arteko distantzia txikitu egin da, eta, hortaz, gaixotasuna gure lurraldean zabaltzeko arriskuak gora egin du.

Lehen sektoreko kideek, traktore eta guzti, manifestazioa egin dute larunbat honetan Gasteizen, Europar Batasunaren eta Mercosurren arteko akordioaren aurka eta Euskal Herriaren elikadura-subiranotasunaren alde. Araba Bizirik, Ataca, Bionekazaritza eta UAGA elkarteek deitutako protestan, itun horrek elikagaien osasuna eta segurtasuna arriskuan jarriko dituela salatu dute, "Europan debekatuta dauden pestizida, transgeniko eta osasunerako kaltegarriak diren hormonak erabiltzen dituzten multinazionalei ateak are gehiago irekitzen dizkielako".

Erroskilla eta eztarria babesteko lokarriekin batera, idi-probek leku berezia izan ohi dute sanblasetan, baina, aurtengoan, egitarauan moldaketak egin behar izan ditu Udalak, dermatosiaren ondorioz. 

Behi-aziendak azoka eta erakustaldietan egotea debekatu da, baina aldundiek salbuespenez baimendu ahal izango dute ustiategi bereko behiak egotea, zenbait baldintza beteta. Neurri horrek ate joka diren inauterietako bigantxen ikuskizunak eta sokamuturrak egitea ahabildetu dezake.

Bilbon San Mameseko zabalgunean elkartu dira 10:00etan, Gasteizen 10:30ean irten dira Eusko Jaurlaritzaren egoitzatik, eta Iruñean manifestazioa egingo dute, 17:00etan, Baluarteko plazatik abiatuta.

UAGA eta ATACA elkarteek deituta, mobilizazioa egin dute Eusko Jaurlaritzaren egoitzaraino, Lakuan, Gasteizen. Gainera, Arabako nekazaritza eremuetan eguzki-parkeak egiteko proiektuen aurka ere protesta egin dute.

Xabier Iraola ENBA baserritarren sindikatuko koordinatzailearen ustez, Europako Parlamentuaren erabakiak Mercosurrekiko ituna atzeratuko du, "aurrerapauso bat da”, eta sektorearen interesen alde mobilizatu diren pertsona guztiak zoriondu ditu. Hala ere, ohartarazi du Europako Parlamentuaren bozketa datozen hilabeteetan iritsiko dela, "otsailean edo martxoan".

Entzefalopatia espongiforme transmitigarri (EET) gisa sailkatutako gaixotasuna da, eta ardiei eta ahuntzei eragiten die. Dermatosi nodular kutsakorra edo mingain urdina gisako gaixotasunetan ez bezala, Europako araudiak ez du eskatzen ustiategia guztiz sakrifikatzea kasu bakar baten aurrean.

EHNE, ENBA eta UAGN sindikatuek deituta, Biriatun elkartu dira EB-Mercosur akordioaren aurka eta dermatosi nodularraren auziaren harira protesta egiteko. 

Ataca Trebiñu eta Araba Landaren Alde elkarteak deituta, gaur ere A-1ean protesta egiteko asmoa zuten. Azkenean, ordea, bertan behera utzi dute, aste honetako deialdietan parte-hartzea handia izan dela eta beren aldarrikapenak entzun direla iritzita. 

Okelaren ekoizpena oro har  jaisten ari den honetan, are eta gehiago jaitsi da Eusko Label okela. Izan ere, atzerritik etortzen diren ekoizleek gehiago ordaintzen dute hemengo abelburuen truke Eusko Label haragia ekoizten dutenek baino. Arazoen artean etxaldeetako errelebo falta ere aipatu dute sektorekoek, baina Hazik esan du desoreka uneko arazoa baino ez dela.

Atzo, Ertzaintzak A-1 errepidera ateratzea eragotzi zien nekazari eta abeltzainei, horretarako baimenik ez zutela argudiatuta. Gaur, Eusko Jaurlaritzaren baimena jaso ostean, traktoreak autobiara irten dira. 

A-1 autobideko eskuineko erreia hartu nahi zuten Done Roman Millan parean (Araiatik gertu), baina Ertzaintzak ez die autobidean sartzen utzi. Oraingoz, ez dago auto-pilaketarik.

Jean-Marie Girier prefetak galarazi egin ditu Ipar Euskal Herrian datozen egunetarako deituta zeuden mobilizazioak.Laborariek, baina, "ahal bezain beste" eusteko asmo erakutsi dute, eta esan beharrekoak zuzenean haiei esateko eskatu diote prefektari.

Hala iragarri du Raul Beitia Atacako presidenteak (Trebiñuko eta Arabako nekazarien eta abeltzainen elkarte independentea), Nekazaritza Politika Komun berriaren aurkako bigarren protesta egunean. 50 bat traktorek elkarretaratzea egin dute Eusko Jaurlaritzaren aurrean, Gasteizen, Gobernuaren Ordezkariordetzara eramango dituen beste martxa bat egin aurretik.

Euskadiko ENBA eta EHNE eta Nafarroako UAGN erakundeek urtarrilaren 15erako deitutako mobilizazioan parte hartzeko dei egin dute, eta Iparraldearekin mugakide diren erkidegoetako behi guztiak txertatzeko eskatu dute. 

Espainiako gobernuaren aginduz, Frantziako Estatutik gertuen dauden ganadutegietako animaliak izango dira txertoa jasoko duten lehenak. Arabako eta Bizkaiko ganadutegiak txertaketa planetik kanpo geratu dira.