EBko herrialde handiek ez dute babestu 2040rako emisioak % 90 murriztea. Orain, zer?

Azken boladan lurralde ugaritan izaten ari diren uholdeek, baso-suteek eta muturreko beroak agerian utzi dute klima-aldaketak neurri politikoak baino azkarrago egiten duela aurrera. Denbora luzez, Europar Batasuna erreferentea izan da trantsizio energetikoaren alorrean. Orain, ordea, herrialdeen arteko zatiketak, eta, besteak beste, Txinak martxan jarritako neurriek ezbaian jarri dute haren lidergoa.

2020az geroztik, Europak Klimari buruzko Europako Legea du indarrean, eta, horren arabera, 2030erako berotegi-efektuko gasen isuriak % 55 murriztu beharko lirateke, 2050erako, neutraltasun klimatikoa lortu beharko litzateke, hau da, isuririk ez emititzea.

Joan den uztailean, Europako Batzordeak zuzenketa bat proposatu zuen lege horretarako: 2040. urterako ezarritako murrizketa (% 90) lortzeko bidean tarteko helburu bat sartzea, alegia. EBko herrialde handiak azken helburu horren aurka agertu dira. 

Europako Batasunean pisu handia duten herrialdeak daude helburu horren kontra, Alemania, Frantzia, Italia eta Polonia, besteak beste; horrexegatik ez du egin aurrera negoziazioak. Hungaria, Eslovakia eta Txekia Errepublika ere proposamenaren aurka agertu dira, hasieratik.

Hainbat arrazoi daude neurriaren kontra egiteko, alde batetik, faktore politikoak, eta bestetik, ekonomikoak. Politikoki, klima-aldaketa geldiarazteko trantsizioaren aurrean jarrera alderdikoiak daude, eta, adibidez, alderdi eskuindar eta ultraeskuindarretako ordezkari gehiago daude aurreko legealdian baino, klima-politiken kontrakoak, gehienak. 

Gainera, ekonomikoki ere gisa horretako neurriek eragin handia dute herrialde baten ekonomian, eta, ondorioz, herrialde askok euren kezka agertu dute.

"Herrialde bateko ekoizpen eta kontsumo eredu guztiak goitik behera eraldatu beharko lirateke, eta, beraz, herrialde batzuek euren herrialdeko sektore jakin batzuetan zer nolako eragina izango duen ondo aztertu nahi dute", adierazi du Jon Sampedro BC3 Basque Centre For Climate Changeko ikertzaileak.

Herrialde batzuek eskatu dute isurien helburua nazioarteko konpentsazio gehiagorekin lortzea, beste batzuek, berriz, denbora eskatu diote Europar Batasunari, eta, noski, badira aldeko ahotsak ere, Espainia, Danimarka eta Herbehereak, kasu.

Kontuak kontu, Estatu kideek zailtasunak dituzte ados jartzeko, eta horrek arriskuan jar lezake EBk orain arte aldaketa klimatikoari aurre egiteko politiketan izan duen lidergoa. Europaren ezaugarri nagusia izan du bloke gisa aritu dela, eta helburu eta erronka handiak proposatu dituela: “Bloke moduan jarduten ez badu, indarra gal lezake”, adierazi du Sampedrok.

Alemaniak eta Frantziak eskatuta, Europar Kontseiluan araudia eztabaidatzea eta onartzea lortu dute; hau da, 27 herrialdeetako estatuburuak eta gobernuburuak elkartzen diren kontseilura. Urriaren 23an eta 24an egingo da Europar Kontseiluaren hurrengo bilkura. Baina zaila dirudi gehienek bat egitea. 

Oraingoz, behintzat, 2040rako berotegi gas isurketen kopurua murrizteko planak itxaron beharko du, eta urriaren amaierako bilkuran jarraituko dute eztabaidatzen. Aho batez onartu behar dute araudia, eta zaila dirudi, orain lantzen ari diren zirriborroa ikusita.

Gertatutakoak ere zaildu egin lezake EB sasoiz eta jarrera bateratu sendoz iristea azaroan Brasilen egingo den klimaren inguruko COP30 goi-bilerara.