San Juan baleontzia uretaratuko dute ostiral honetan Pasaian, kroskoa eraikitzeko lanak amaituta
Duela hamarkada bat baino gehiago hasitako proiektua, XVI. mendean Kanadan hondoratutako euskal baleontziaren erreplika fidela da. Jarraitu zuzenean, 15.30etik aurrera, uretaratzea orain.eus-en.
Ostiral honetan, Pasaiako Albaola ontziolak une historikoa biziko du, duela hamarkada bat baino gehiago berreraikitzen hasi ziren XVI. mendeko San Juan baleontzi ospetsuaren erreplikaren kroskoa uretaratuko baitute.
Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburutzaren proiektu enblematikoenetako batek zorroztasunez eta pazientziaz berreskuratu ditu duela bost mende erabilitako erriberako arotzeria teknikak. Ontziko pieza bakoitza eskuz egin dute, euskal ontzigileei ospea eman zieten jatorrizko metodoei jarraituz.
Kroskoak, erabat amaituta, inflexio-puntu bat markatzen du 1978an Red Bayn (Kanada) aurkitutako jatorrizko pezioaren azterketetan oinarritutako berreraikuntza zientifikoaren prozesuan. Hemendik aurrera, fase berri bati ekingo zaio, eta bertan, ontziak mastak, kandelak, aingurak eta aparailuak izango ditu, guztiak ere garaiko materialekin eginak.
Xabier Agote
“Kontua ez da soilik itsasontzi bat berreraikitzea, itsas kultura bat berpiztea baizik”
“Kontua ez da soilik itsasontzi bat berreraikitzea, baizik eta itsas kultura bat berpiztea, ia galdua genuen ezagutza berreskuratzea”, azaldu du Xabier Agotek, proiektuaren bultzatzaile eta Albaolako arduradunak. Bere lanari esker, erriberako zurginen belaunaldi berri bat sortu da, tradizioak, hitzez hitz, Pasaiako uretan flotatzen jarrai dezan bermatuz.
Zuzenean jarraitu, San Juan ontziaren uretaratzea.
Zein da San Juan baleontziaren etorkizuna?
◆ Fase berria: kroskoa uretaratu ondoren, itsasontziaren ekipamendua hasiko da.
◆ Artisau-lana: mastak, kandelak, aingurak eta aparailuak XVI. mendeko teknikekin muntatuko dira.
◆ Datu teknikoak: 4 km-ko sokak eta 600 m²-ko bi kandela sorta beharko dira.
◆ Museo-ontzia: San Juan ontziaren azken fasean bisitatzeko moduko gunea izango da.
◆ Eskola bizia: proiektuak erriberako aroztegiaren ofizioa bizirik mantentzen du, artisau berriak trebatuz.
◆ 2027ko horizontea: aurreikusita dago naoak Atlantikoa zeharkatzea Kanadarako bidean, XVI. mendeko euskal balea-ontzien bidaiei erantzunez.
◆ Eskifaia historikoa: 40 bat lagunek garaiko arropa eta baldintzekin nabigatuko dute, erosotasun modernorik gabe.
EUSKAL ONDAREA
San Juan baleontzia: Atlantikoko uretan berpiztu zen euskal altxorra
XVI. mendean Pasaian eraikitzen ziren ontzi ugarietako bat da San Juan itsasontzia. 1565eko udaberrian, Kanadako kostaldearen aurrean hondoratu zen, eta itsaspean egon zen 400 urtez baino gehiagoz. 1978an ontzia aurkitu zuten, eta, harrezkero, euskal merkataritzari eta itsas ondareari buruzko historiaren adierazgarria da. 12 urteko lanen ostean, Pasaiako Albaola ontziolak baleontzi mitikoaren erreplika uretaratuko du gaur arratsaldean.
Zure interesekoa izan daiteke
Euskal Herrian eguzki eklipse osoa Fiteron ikusiko da luzaroen
Tokiaren arabera ezberdin ikusiko da eklipsea; osoa toki batzuetan, partziala besteetan. Eta itzalaldiaren iraupena ere aldatu egingo da aukeratutako parajearen arabera. Euskal Herrian gertakari astronomiko honetaz gozatzeko tokirik onena Fitero izango da, Nafarroan. 86 segundo iraungo du eta ikusmin handia dago bertan.
Ander Lopez Lerena (Bogota): 'Gosaltzen ari ginela hasi da lurra mugitzen, baina hemen ez da hainbesterako izan'
Lurrikara izan den unean, Kolonbian zen EITBko gure lankide Ander Lopez de Lerena. Hiriburuan, Bogotan nabaritu du astindua. Medellinen ere nabaritu da astindua eta baita Venezuelan, Ekuadorren eta Panaman ere.
Huelvako Niebla inguruan piztutako suteak kontroletik kanpo jarraitzen du, 20.000 hektarea kiskali ostean
Huelvako baso sutea kontrolatu ezinik jarraitzen dute suhiltzaileek. Niebla inguruan piztutako garrek aurrera jarraitzen dute eta dagoeneko 20.000 hektareako eremua kiskali dute. Ehunka lagun atera behar izan dituzte etxetik.
Donostiako Piraten Abordatzearen unerik onenak
Ehunka gaztek osatu dute piraten abordatzea, Donostiako portutik Kontxako hondartzaraino. Ontzi batzuk uretara sartu eta berehala hondoratu dira, baina beste batzuk jai giroan iritsi dira helmugara, eta, tradizioak dioen bezala, ez dira falta izan bandera piratak eta baimendutako 'ontzien lapurreta'.
Gasteizko alkateak barkamena eskatu dio Zeledoni, Andre Maria Zuriaren balantzean politika eta jaiak nahastu izana kritikatu ostean
Akats bati egotzi dizkio bere hitzak, eta babesa adierazi dio Iñaki Kerejazuri, baita 1976ko martxoaren 3ko biktimei ere.
Bizkaitar bat atxilotu dute Donemiliaga Kukulan hainbat neskaren ustezko jazarlea izatea egotzita
Lau salaketa jarri dira haren aurka, eta beste lau ere aurkeztea espero da, egun batzuk lehenago izandako antzeko gertakariengatik.
ONCEk eta Jaurlaritzak LightSound gailua aurkeztu dute, ikusmen-urritasuna duten pertsonek eklipsea 'entzun' ahal izateko
Gailu iraultzailea da, itsuek edo ikusmen-arazoak dituztenek fenomeno astronomikoa esperimentatu dezaten. LightSound du izena, eta eguzki-argiaren intentsitatea denbora errealeko soinu bihurtzen duen aparatua da.
Eklipsea ikusteko planik gabe? Adi ekitaldi historiko honetaz gozatzeko proposamen hauei
Aukera zabala dugu Euskal Herrian: itsasotik, mahasti batetik edo gure gailurretatik nahiz gidatutako behaketa batean teleskopioz, besteak beste, ikusi dezakegu abuztuak 12ko eklipsea.
Gasteizko tranbia ez da erdigunetik ibiliko irailera arte
Alaba Jeneralaren eta Independentzia kaleen urbanizazio-obrek eragin dute mozketa; bertan, besteak beste, zoladura homogeneoa jarriko da, bideen zati bat berriztuko da eta hainbat konponketa egingo dira.
Eguzki-eklipse osoen inguruko lau sekretu txundigarri
Ba al zenekien Antzinako Grezian eklipseek iragartzen zuten mekanismo bat zutela? Eta eklipseek iraungitze-data dutela? Eklipseen inguruko bitxikerietako batzuk bildu ditugu hemen.