Arrantza

Antxoaren kanpaina amaituta, amu biziarekin hegaluzea harrapatzeko unea iritsi da. Astelehenean itsasoratu beharrean, gaur eta bihar ateratzea erabaki dute. Azken prestakuntzetan harrapatu ditugu arrantzaleak. Gaur-biharretan Hondarribiko 17 ontzi aterako dira; Gipuzkoa osoan, 31.

Guztira 140 euskal arrantzale daude bertan lurperatuta, eta lehen aldiz omendu dituzte. Duela 500 urte baleak arrantzatzera joaten ziren bertara, eta ur horietan hondoratu zen San Juan baleontzia.

Azken orduak Dakarreko portu parean ainguratuta egon ostean, agintarien ikuskaritza pasa du eta baimena jaso du porturatzeko. Joan den asteazkenean hil zen arrantzalea ontzian, lanean zela. Heriotza ez traumatikoa izan zen. Autopsia egin ostean hasiko dituzte aberriratzeko tramiteak. 

Lekeitioko 45 urteko arrantzale bat hil zen duela sei egun Senegalen, Dakar inguruko uretan. Ordutik, haren familia zain dago gorpua aberriratzeko; izapide burokratikoen eta Senegalgo portuetako traben ondorioz, itsasontzian jarraitzen du gorpuak. Bermeoko ATUNSA enpresako langile bat zen. 

Bermeoko ATUNSA enpresako langilea zen. LAB sindikatuaren esanetan, "heriotza ez traumatiko" gisa sailkatu dute, eta enpresa horretan aurten izan den bigarren heriotza ez traumatikoa izan dela salatu du.

125 urte igaro dira euskal balearen azken alea harrapatu zenetik, Orion. Gaur egun, balea-arrantzaren azken pasarte hura mugarri sinboliko bihurtu da herriarentzat. Xabier Alberdi Itsas Museoaren zuzendari zientifikoak egun hartan gertatutakoa azaldu du, eta Euskal Herrian balea-arrantzuak izan zuen garrantzi historikoa azpimarratu du.

Arrantza-sektoreko ordezkariak kezkatuta agertu dira berdelaren egoerarekin, eta berreskuratze-neurrien beharra aztertzeko eskatu dute. Ildo horretatik, antxoari ezarritako kudeaketa-ereduaren eragin positiboa nabarmendu dute.

Gasolioaren garestitzeak alturako flotaren zati bat portuan egotera behartu du. Bitartean, sektoreak bideragarritasuna bermatzeko laguntza gehiago eskatzen ditu.

Iazko azaroan, 2025-2026rako aurreikusitako angularen kanpaina bertan behera geratu zen EAEn, Eusko Jaurlaritzaren txostenek espeziea egoera kritikoan zegoela egiaztatu baitzuen.

Guardia Zibilaren operazioa zabalik dago. Halaber, Eusko Jaurlaritzak 2025-26 denboraldian angula arrantzatzeko ezarritako debekuak indarrean jarraitzen du. 

Sasoiko lehen antxoak euskal portuetara iritsi dira, kostera hasi eta hurrengo egunean. 20 tona sartu dira, esaterako, Getariako portuan. Orain ikusi behar zenbatean saltzen duten kiloa arraindegietan, eta uste bezain gozo ote dagoen. 

Berberetxoa % 30 garestitu da, bata bestearen atzetik izan ditugun ekaitzen ondorioz asko hil egin baitira. Galiziako itsaski-biltzaileak kezkatuta bizi dira denboraleen boladari begira, etengabeko euriek itsasadarren gazitasuna murriztu dutelako, eta, ondorioz, berberetxoen % 70 hil direlako.

EBren araudi berriaren kontrako protesta-eguna izan du sektoreak gaur, hala, besteak beste, baxurako euskal ontziteria amarratuta egon da, eta Pasaiako (Gipuzkoa), eta Ondarroako eta Bermeoko (Bizkaia) lonjak itxi egin dituzte.

Kofradiek ez dituzte kontrol neurri berriak begi onez ikusi, besteak beste, betebehar polemikoak inposatzen dizkietelako, hala nola porturatzeko abisua lau ordu lehenago eman behar izatea eta harrapaketen erregistroa "zero kilotik" egin behar izatea. Eskakizun horiek, sektorearen ustez, ez datoz bat baxurako arrantzaren eguneroko errealitatearekin.

Leandro Azkuek, Eusko Jaurlaritzako Arrantza, Portu eta Itsasertzeko sailburuordeak, kudeaketa-plana eguneratzeko beharra azpimarratu du, "oraingo planak ez dituelako espero ziren emaitzak eman".

Unai Eizagirre Euskadiko Angulero Elkartearen presidenteak adierazi du angularen arrantzaren atzean lanbide bat dagoela, "gorde beharrekoa", eta dio debekuak ez duela "espeziea salbatuko".

ORAINek jakin ahal izan duenez, anguleroek ez dute beste irtenbiderik ikusi. EAEko anguleroak kexu daude Eusko Jaurlaritzak aurtengo angularen arrantza-kanpaina bertan behera utzi duelako, Espainiar eta Frantziar estatuetako beste anguleroek arrantza baimenduta izango duten bitartean. Eusko Jaurlaritzak erabakia errespetatzen duela adierazi du.

Erdietsitako akordioa albiste txarra da Ondarroako alturako ontzientzat, besteak beste, legatzaren eta oilarraren kuotak jaitsi dituztelako. Kaltetuenak, baina, berdela amuarekin arrantzatzen duten ontzi txikiak dira, % 70 murriztu baitute harrapaketen kopurua. Baxurako arrantzaleentzat, aldiz, akordio “positiboa” da, hegaluzearen kuotari eutsi egin diotelako eta atun gorriarena eta antxoarena handitu direlako.

Bilerak deituko ditu kuota berrien eragin ekonomikoa aztertzeko eta galerak arintzen lagunduko duten neurriak aztertzeko. Gainera, beste espezie batzuentzat ere murrizketak aurreikusi ditu Europar Batasunak.

Antxoari dagokionez, albiste onak euskal arrantzaleentzat, gehieneko muga baimendu baita (29.700 tonako harrapaketak). Onartutako kuotak ekainera arte egongo dira indarrean, negoziazio berrien zain.