Euskaldun kopurua bikoiztu egin da 40 urtean, baina euskararen erabilerak ez du erritmo horretan aurrera egin
Euskararen Eguna dela eta argitaratu den EiTB Data txostenak bistan utzi du EAEko biztanleen % 45 euskaldunak direla, eta hizkuntza asko hazi dela Araban eta Bizkaian. Hala ere, euskararen eguneroko erabilera ez da oraindik nagusi, batez ere hiriburuetan eta hirigune handietan.
Euskararen ezagutzaren mapa Euskadin eta Nafarroan 1986tik 2021era
EiTB Datak euskararen bilakaerari buruzko erradiografia argitaratu du, eta ondorio nagusietako bat da aldaketa sendotu egin dela: Euskaraz dakitenen kopurua bikoiztu egin da 80ko hamarkadaren amaieratik Euskadin, eta euskaldunen kopurua guztizkoaren % 45etik gora kokatu da. Euskara gutxiengoa zen udalerri askotan hazkundea izugarria izan da. Zalduondon, adibidez, % 1etik % 47ra igo da, Aiaran % 5etik % 40ra eta Arabako hainbat udalerritan antzeko igoerak izan dira.
Bizkaian, hazkundea nabarmena izan da, eta Gipuzkoan, berriz, apalagoa izan da, hasierako ehunekoak oso altuak zirelako. Salbuespen batzuk ere badaude, hala nola Getaria, azken hamarkadetan euskaldunen proportzioa 10 puntu murriztu baita.
Nafarroan, argazkia desorekatuagoa da. Lurraldearen iparraldean, biztaleen % 80 dira euskaldunak, eta horren bueltakoak dira ehunekoak leku askotan (Baztan haranean, adibidez), eta hegoaldean, berriz, euskaldunak oso gutxi dira oraindik, Tuteran, berbarako, % 1 dira. Tarteko kuotak ere badira, eta horren adibide Altsasu da, euskaldunen kopurua hirukoiztu egin baita (% 12tik % 37ra) bertan.
Hala ere, erronka nagusia euskararen erabilera soziala da. Azterlanaren arabera, ohiko erabilera Gipuzkoan, Bizkaiko ekialdean eta kostaldean kontzentratzen da, batez ere. Hiru hiriburuetan ehunekoak ez dira % 15etik gorakoak. Gasteizko datua hasi da gehien 2016tik, eta Bilbon ere gorakada nabarmena izan da 2016ko datuekin alderatuta.
Txostenak fenomeno estruktural bat ere aipatzen du: Beste autonomia erkidego batzuetako biztanleen kopurua eta euskararen erabilera txikia bat datoz. Ez da gauza bera gertatzen atzerriko biztanleriarekin, haien hizkuntzaren ezagutza-maila baxua baita, baina haien pisu estatistikoa ez dago lotuta udalerrietan erabilerak izan duen beherakadarekin. Horrek 60ko eta 70eko hamarkadetako migrazio-fluxuen eragin kulturala dakar mahai gainera.
Euskaldun kopurua: atzerritarren eta beste autonomia-erkidego batzuen arteko korrelazioa
Zure interesekoa izan daiteke
Pertsona bat erreskatatu dute Basauriko zubi batetik ibaira erori ostean
Larrialdi zerbitzuek gizon bat erreskatatu dute larunbat honetan, Agirre Lehendakariaren etorbideko zubi batetik uretara erori ondoren.
Ertzaintzak giza gorpuzkiak kiskalita topatu ditu Ortuellan
Ikerketa abian dute gertatutakoa argitu eta istripua izan den edo kriminalitate zantzuak dauden zehazteko. Oraindik ez dute biktima identifikatu.
11 pertsona intoxikatu dira kea arnastuta Baionan piztu den sute batean
Baiona iparraldeko lau solairuko etxebizitza batean piztu dira garrak, 10:30 aldera, eta eguerdirako itzali dute sutea. Sei pertsona ospitaleratu behar izan dituzte.
Maskotekin iruzurrak online egiten zituen sare bat desegin, eta isolatuta zuten 80 urteko gizon bat askatu dute
18 pertsona atxilotu dituzte Bizkaian, eta iruzurgileen 121 biktima identifikatu dituzte, batzuk Gipuzkoan eta Araban.
Afrikako Kopako finala pasioz biziko dute Bilbon
San Frantzisko auzoan bizi diren senegaldarrak eta marokoarrak ilusioz gainezka daude igandeko partidaren zain. Ia guztiek dute planen bat pentsatuta. Baina, batez ere, giro bikainean bizitzea espero dute, oso ondo konpontzen diren bi zaletu-talde baitira.
Emakume bat zauritu da Bilbon, etxebizitza batean sua piztuta
Gertaera 19:15ak aldera jazo da, San Adrian kaleko etxebizitza batean. Zauritutako emakumea Gurutzetako Ospitalera eraman dute, garretatik ihesi leihotik salto egin ostean.
Scrapie foku bat antzeman dute Zestoako baserri batean
Entzefalopatia espongiforme transmitigarri (EET) gisa sailkatutako gaixotasuna da, eta ardiei eta ahuntzei eragiten die. Dermatosi nodular kutsakorra edo mingain urdina gisako gaixotasunetan ez bezala, Europako araudiak ez du eskatzen ustiategia guztiz sakrifikatzea kasu bakar baten aurrean.
Urriaren 29ko 21:05ean SOS Deiak-ek bazekien GOIDIak gutxienez 2 hildako utzi zituela Valentzian
Uholdeak hasi zirenean, emakume batek Zegamatik (Gipuzkoa) deitu zuen, Catarrojan zaintzaile lanetan ari zen bere lagun batek ezin izan zuelako bere ardurapean zuen adineko pertsona bat eskaileretatik igo, eta hura ito egin zela jakinarazi zuen.
Euskadik 64,3 organo emaile lortu zituen milioi biztanleko iaz, eta Nafarroak 88,2
Guztira, Euskadin hil ziren 144 herritarrek eta Nafarroan zendu ziren 60 lagunek eman zituzten organoak 2025ean.
Baserri baten teilatuaren zati bat kiskali da Bitorianon, Zuiako kontzejuan
Sute handi batek baserri bateko teilatua kiskali du ostiral honetan Bitorianon, Zuiako kontzejuko herri txiki batean, Araban. Kalteak izan dira eraikinaren goiko solairuan, 400 urte baino gehiago dituenak, suhiltzaileek azkar jardun duten arren. Garrek ke handia eragin dute, baina suak ez du inor zauritu.