Euskal Autonomia Erkidegoa da Europako zientzia-funtsen bilketaren buru: 10 urtean 1.300 milioi bildu ditu
Ikerbasque Fundazioak Zientzia Euskadin Txostena 2025 argitaratu du ostegun honetan. Bertan jasotzen denez, EAE da ikerketarako Europako funts gehien lortzen dituen erkidegoa biztanleko, eta guztira 1.300 milioi euro bildu ditu azken 10 urteetan.
Horizon Europe programa europarraren bidez batu du kopuru hori; 2024an, adibidez, 124 milioi euro jaso zituen. Diru hori programa berrietan eta esparru zientifikoko kontratazio berrietan berrinbertitzen da.
Programa horren barruan, Europako Ikerketa Kontseiluaren ERCren laguntzak nabarmentzen dira, ezagutzaren mugan aurrera egin nahi duten edozein nazionalitate eta adinetako ikertzaileei babesa ematen dietenak.
EAEn 57 ERC proiektu gauzatu dira, eta gaur egun 30 daude martxan, orain arte lortutako kopururik handiena.
Dokumentuaren arabera, halaber, I+Gko inbertsioa 2.000 milioi eurotik gorakoa da, eta horrek INErentzat BPGren % 2,35 hartzen du. Hala, Espainiako Estatuan I+Gn gehien inbertitzen duen erkidegoa da EAE.
Era berean, Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) papera nabarmendu du txostenak; izan ere, EAEko ikerketa-sarearen buru da, eta 4.500 argitalpen zientifiko indexatu ditu 2024an, urte horretan erkidegoan publikatutako 8.190 argitalpenen erdia baino gehiago.
Guztizkoaren % 64 lehen kuartileko aldizkari espezializatuetan argitaratu zen.
Euskal gizarteak jarduera zientifikoan duen zereginari dagokionez, 36.000tik gora dira ikerketan eta garapenean diharduten langileak, eta horietatik 24.455 ikerketa-lanetan aritzen dira, Euskal Autonomia Erkidego osoko biztanleria aktiboaren % 2.
Lurraldetik kanpo, txostenak erakusten du nazioartekotzea ia 15 puntu hazi dela azken hamarkadan, 2011ko % 40tik 2024ko % 55era. Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Ikerketa sailburu Juan Ignacio Perez Iglesiasek adierazi du harreman horiek hobetzen doazela, "munduko unibertsitaterik onenekin" lan egiten eta lankidetzan aritzen baitira, hala nola Oxfordekin edo Cambridgekin.
Emaitza onak izan arren, Perez Iglesias kritiko agertu da ikertzaileen artean oraindik ere dagoen genero-arrakala "esanguratsuarekin", 2023an dedikazio osoan ziharduten emakume baliokideen ehunekoa ozta-ozta % 35etik gorakoa izan zenetik hobetzeko joera nabarmenik gabe. "Zerbaitetan ez dugu asmatu", aitortu du.
Horren aurrean, sailburuak azpimarratu du unibertsitateko ikerketari laguntzeko lau urteko programak, Ikerkuntza Kooperatiboko Zentroek (IKZ) eta 2026-2029 aldirako Oinarrizko Ikerketa eta Bikaintasun Zentroek (BERC) neurri espezifikoak jasotzen dituztela genero-oreka handiagoa sustatzeko.
Emaitzen artean, Perez Iglesiasek onartu du EAEko ekoizpen zientifikoaren % 7,3 patenteetan aipatzen dela, ezagutza berria sortu eta aplikaziora igaro den denbora nahikoa pasa ondoren.
Zure interesekoa izan daiteke
Adamuzen istripua izan zuen Iryoko treneko makinistak "krokadura" baten berri eman eta zirkulazioa gelditzeko eskatu zuen
"Krokadura bat izan dut Adamuz parean", ohartarazi zuen 6189 izeneko konboiaren gidariak. Kontrol-zentrotik erantzun zioten: "A, ikusten zaitut. Ados".
Lore Bilbao: "Egunean 2.000 pertsona inguru ez dira joaten Lehen Arretan duten hitzordura"
Radio Euskadin egin dioten elkarrizketan Lore Bilbao Osakidetzaren zuzendari nagusiak azaldu duenez, urtean 500.000 hitzordu inguru alferrik galtzen dira.
Bizkaitarrak pozik daude oro har euren bizi-egoerarekin, baina jakitun dira oraingo eta etorkizuneko arazoez
Etxebizitza, enplegua segurtasuna eta osasuna dira bizkaitarrentzat arazo nagusiena gaur egun, bai eta epe-ertainean ere, Bizkaiko Foru Aldundiak egindako azken soziometroak agerian utzi duenez.
Semaf makinisten sindikatuak greba deitu du sektorean izandako istripuen ostean
Semafek aurreratu du erantzukizun penala eskatuko diela trenbide-azpiegituraren segurtasuna bermatzearen arduradunei, eta galdegin dute ez dadila Kataluniako zerbitzua zirkulaziorako ireki segurtasun-berme nahikorik gabe.
Albiste izango dira: Iryo trenaren kutxa beltzen audioak, abisu horia haizeagatik eta Euskadiko lehen zentro soziosanitarioa
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Banderaren jaitsierak amaiera eman dio 24 orduko jaiari Donostian
Banderaren jaitsiera izan da Gipuzkoako hiriburuko egun handiaren azken ekitaldia, 24 orduz hiria danbor eta upel hotsez bete ondoren. Jon Insausti alkateak jaitsi du bandera.
Makinista bat hil da, tren istripuz, Bartzelonako Gelida herrian
Gainera, 37 pertsona zauritu dira, horietako bost larri. Euste-horma bat trenbidearen gainera erori da Rodaliesetako R4 linean, eta han zebilen tren batek horren kontra talka egin du. Rodalieseko trenen zirkulazioa etenda dago Katalunia osoan.
67 urteko gizon bat hil da Zornotzan, auto baten eta kamioi baten arteko istripuan
Larrabetzuko Horma Ondo jatetxeko Mikel Bustinza sukaldari ezaguna da hildakoa. Aparkatuta zegoen kamioi baten azpira sartu da autoarekin.
Xabier Anduagak hunkituta jaso du 2026ko Urrezko Danborra
Xabier Anduaga tenor donostiarrak Jon Insausti Donostiako alkatearen eskutik jaso du 2026ko Urrezko Danborra, gaur eguerdian Gipuzkoako hiriburuko udaletxeko osoko bilkuren aretoan egin den ekitaldian. Bertan, Anduaga "donostiarren erreferente diren gazteen ispilu" gisa deskribatu du alkateak.
Mastektomia egin dieten emakume batzuek "presio estetikoak" eraginda erabakitzen dute bularra berreraikitzea
Hori da Emakunderen beka jaso duen ikerketa baten ondorioetako bat. Zehazki, bularreko minbiziaren ondorioz mastektomia egin behar dieten emakumeen aukera kirurgikoen aurrean erabakiak hartzeko prozesua eta kalitatea aztertu ditu.