Euskal Autonomia Erkidegoa da Europako zientzia-funtsen bilketaren buru: 10 urtean 1.300 milioi bildu ditu
Ikerbasque Fundazioak Zientzia Euskadin Txostena 2025 argitaratu du ostegun honetan. Bertan jasotzen denez, EAE da ikerketarako Europako funts gehien lortzen dituen erkidegoa biztanleko, eta guztira 1.300 milioi euro bildu ditu azken 10 urteetan.
Horizon Europe programa europarraren bidez batu du kopuru hori; 2024an, adibidez, 124 milioi euro jaso zituen. Diru hori programa berrietan eta esparru zientifikoko kontratazio berrietan berrinbertitzen da.
Programa horren barruan, Europako Ikerketa Kontseiluaren ERCren laguntzak nabarmentzen dira, ezagutzaren mugan aurrera egin nahi duten edozein nazionalitate eta adinetako ikertzaileei babesa ematen dietenak.
EAEn 57 ERC proiektu gauzatu dira, eta gaur egun 30 daude martxan, orain arte lortutako kopururik handiena.
Dokumentuaren arabera, halaber, I+Gko inbertsioa 2.000 milioi eurotik gorakoa da, eta horrek INErentzat BPGren % 2,35 hartzen du. Hala, Espainiako Estatuan I+Gn gehien inbertitzen duen erkidegoa da EAE.
Era berean, Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) papera nabarmendu du txostenak; izan ere, EAEko ikerketa-sarearen buru da, eta 4.500 argitalpen zientifiko indexatu ditu 2024an, urte horretan erkidegoan publikatutako 8.190 argitalpenen erdia baino gehiago.
Guztizkoaren % 64 lehen kuartileko aldizkari espezializatuetan argitaratu zen.
Euskal gizarteak jarduera zientifikoan duen zereginari dagokionez, 36.000tik gora dira ikerketan eta garapenean diharduten langileak, eta horietatik 24.455 ikerketa-lanetan aritzen dira, Euskal Autonomia Erkidego osoko biztanleria aktiboaren % 2.
Lurraldetik kanpo, txostenak erakusten du nazioartekotzea ia 15 puntu hazi dela azken hamarkadan, 2011ko % 40tik 2024ko % 55era. Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Ikerketa sailburu Juan Ignacio Perez Iglesiasek adierazi du harreman horiek hobetzen doazela, "munduko unibertsitaterik onenekin" lan egiten eta lankidetzan aritzen baitira, hala nola Oxfordekin edo Cambridgekin.
Emaitza onak izan arren, Perez Iglesias kritiko agertu da ikertzaileen artean oraindik ere dagoen genero-arrakala "esanguratsuarekin", 2023an dedikazio osoan ziharduten emakume baliokideen ehunekoa ozta-ozta % 35etik gorakoa izan zenetik hobetzeko joera nabarmenik gabe. "Zerbaitetan ez dugu asmatu", aitortu du.
Horren aurrean, sailburuak azpimarratu du unibertsitateko ikerketari laguntzeko lau urteko programak, Ikerkuntza Kooperatiboko Zentroek (IKZ) eta 2026-2029 aldirako Oinarrizko Ikerketa eta Bikaintasun Zentroek (BERC) neurri espezifikoak jasotzen dituztela genero-oreka handiagoa sustatzeko.
Emaitzen artean, Perez Iglesiasek onartu du EAEko ekoizpen zientifikoaren % 7,3 patenteetan aipatzen dela, ezagutza berria sortu eta aplikaziora igaro den denbora nahikoa pasa ondoren.
Zure interesekoa izan daiteke
Gasteizko jaiak gogoz eta errespetuz bizitzeko deia egin du Zeledonek
Aurten, hirugarren aldiz izango da Zeledon Iñaki Kerejazu, eta gaur zahatoa eta aterkia jaso ditu Maider Etxebarria Gasteizko alkatearen eskutik. Andre Maria Zuriaren jaiak abuztuaren 4an hasiko dira, Zeledonen jaitsierarekin.
Auto-ilarak N-622 eta A-1 errepideetan, Gasteizen, irteera operazioaren lehen orduetan
Asteburu honetan, auto ilarak izango dira EAEko errepide sareko ohiko lekuetan, Europatik datozen ibilgailu ugari penintsularen hegoaldera doazelako.
Albiste izango dira: Udako irteera operazioa, migrazio krisia Ceutan eta La Oreja de Van Gogh Donostian
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Donostiako Klasikoak eragina izango du larunbatean Gipuzkoako trafikoan
Bestalde, Bizkaian, abuztuaren 2an, igandea, Getxoko 81. Txirrindularitza Zirkuitua-Otxoa anaiak Memoriala dela eta, zirkulazioari lotutako hainbat gorabehera izango dira, horien artean debekatuta egongo da lasterketaren noranzkoan zirkulatzea.
Donostiako Udalak debekuari "irmo" eusten diola eta bilerak emaitza onik ez duela eman salatu du KAS elkarteak
Ia bi orduz egon dira bilduta Kaleko Afari Solidarioak (KAS) plataformako eta Donostiako Udaleko ordezkariak, tartean, Jon Insausti alkatea. Ixiar Gonzalez KASeko kideak azaldu duenez, alternatiba indarrean izan arte, kaleko afari solidarioak baimentzea eskatu diote alkateari, baina erantzuna ezezkoa izan da. "Emaitza ez da positiboa", esan du.
Aita Marik Mediterraneoan egiten duen erreskate-lana zailtzen duen "etengabeko presioa" salatu du
Egunotan Malta eta Libia arteko migrazio-ibilbidean erreskate-lanetan ari den Aita Mari ontzia Libiako kostazainek inguratu dute asteazken honetan; ondoren, drone batek gainetik hegan egin zion.
Bi gizonezko atxilotu dituzte Getxon kalez jantzitako bi ertzaini erasotzeagatik, borroka baten abisura joan direnean
Udaltzaingoaren agenteek erasotzaileetako bat atxilotzen lagundu dute, ukabilekin jo eta kristalezko botila batekin mehatxu egin baitiete ertzainei.
Pazienteek Euskal Osasun Sisteman Parte Hartzeko Legeari buruzko aurreproiektuaren kontsulta publikoa abiatu du Osasun Sailak
Osasun Sailak herritarren iritziak bilduko ditu, pazienteek eta pazienteen elkarteek osasun-politikak diseinatzeko eta erabakiak hartzeko modu egituratuan eta eragiteko gaitasunarekin parte hartzeko helburuz.
Aste Nagusiko zezenketen kartel batean Marijaiaren irudia erabili izana salatu dute Bilboko Konpartsek
"Bilboko jai herrikoien ikur nagusiaren irudia animalien sufrimenduari eta heriotzari lotutako jarduera pribatu baten publizitatea egiteko erabiltzea" kritikatu dute Bilboko Konpartsek.
A63 autobidea ireki dute berriro, Girondako sutea egonkortzea lortu ondoren
Girondako sutea egonkortu izanak ahalbidetuko du Euskal Herria eta Bordele lotzen dituen A63 autobidea zabaltzea. Hala ere, SNCF tren konpainiaren abiadura handiko trenen trafikoak etenda jarraitzen du Hendaia eta Bordele artean.