Euskal Autonomia Erkidegoa da Europako zientzia-funtsen bilketaren buru: 10 urtean 1.300 milioi bildu ditu
Ikerbasque Fundazioak Zientzia Euskadin Txostena 2025 argitaratu du ostegun honetan. Bertan jasotzen denez, EAE da ikerketarako Europako funts gehien lortzen dituen erkidegoa biztanleko, eta guztira 1.300 milioi euro bildu ditu azken 10 urteetan.
Horizon Europe programa europarraren bidez batu du kopuru hori; 2024an, adibidez, 124 milioi euro jaso zituen. Diru hori programa berrietan eta esparru zientifikoko kontratazio berrietan berrinbertitzen da.
Programa horren barruan, Europako Ikerketa Kontseiluaren ERCren laguntzak nabarmentzen dira, ezagutzaren mugan aurrera egin nahi duten edozein nazionalitate eta adinetako ikertzaileei babesa ematen dietenak.
EAEn 57 ERC proiektu gauzatu dira, eta gaur egun 30 daude martxan, orain arte lortutako kopururik handiena.
Dokumentuaren arabera, halaber, I+Gko inbertsioa 2.000 milioi eurotik gorakoa da, eta horrek INErentzat BPGren % 2,35 hartzen du. Hala, Espainiako Estatuan I+Gn gehien inbertitzen duen erkidegoa da EAE.
Era berean, Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) papera nabarmendu du txostenak; izan ere, EAEko ikerketa-sarearen buru da, eta 4.500 argitalpen zientifiko indexatu ditu 2024an, urte horretan erkidegoan publikatutako 8.190 argitalpenen erdia baino gehiago.
Guztizkoaren % 64 lehen kuartileko aldizkari espezializatuetan argitaratu zen.
Euskal gizarteak jarduera zientifikoan duen zereginari dagokionez, 36.000tik gora dira ikerketan eta garapenean diharduten langileak, eta horietatik 24.455 ikerketa-lanetan aritzen dira, Euskal Autonomia Erkidego osoko biztanleria aktiboaren % 2.
Lurraldetik kanpo, txostenak erakusten du nazioartekotzea ia 15 puntu hazi dela azken hamarkadan, 2011ko % 40tik 2024ko % 55era. Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Ikerketa sailburu Juan Ignacio Perez Iglesiasek adierazi du harreman horiek hobetzen doazela, "munduko unibertsitaterik onenekin" lan egiten eta lankidetzan aritzen baitira, hala nola Oxfordekin edo Cambridgekin.
Emaitza onak izan arren, Perez Iglesias kritiko agertu da ikertzaileen artean oraindik ere dagoen genero-arrakala "esanguratsuarekin", 2023an dedikazio osoan ziharduten emakume baliokideen ehunekoa ozta-ozta % 35etik gorakoa izan zenetik hobetzeko joera nabarmenik gabe. "Zerbaitetan ez dugu asmatu", aitortu du.
Horren aurrean, sailburuak azpimarratu du unibertsitateko ikerketari laguntzeko lau urteko programak, Ikerkuntza Kooperatiboko Zentroek (IKZ) eta 2026-2029 aldirako Oinarrizko Ikerketa eta Bikaintasun Zentroek (BERC) neurri espezifikoak jasotzen dituztela genero-oreka handiagoa sustatzeko.
Emaitzen artean, Perez Iglesiasek onartu du EAEko ekoizpen zientifikoaren % 7,3 patenteetan aipatzen dela, ezagutza berria sortu eta aplikaziora igaro den denbora nahikoa pasa ondoren.
Zure interesekoa izan daiteke
USaPeko azterketak berrikusten hasi dira, euskarako proban izandako zeroek eragindako polemikaren erdian
Gauerdian amaitu da unibertsitatera sartzeko probaren berrikuspena eskatzeko epea eta behin betiko kalifikazioak ekainaren 22an argitaratuko dira.
Taxien Gasteizko ordenantza berriak sektorearen gehiengoaren babesa jaso du eta onartzeko bidean da
Profesionalen segurtasuna eta gauerako gutxieneko zerbitzuak dira hobetu daitezkeen alderdietako batzuk. Zerbitzu horietarako, 50 taxiko partidari eutsiko dio Udalak.
Errenteriako Bertso Eskolako erasoen auzia artxibatu dute, salaketarik ez dagoelako
Ez dago ez Fiskaltzaren salaketarik, ezta biktimaren baten salaketarik ere; hala ere, salaketaren bat aurkeztuz gero, prozedura berriro ireki ahal izango litzateke.
Hiru etxebizitza hustu behar izan dituzte Gazolazen, Oltza zendean piztutako sute batengatik
Sutea piztu da arratsaldean Oltza zendean, Nafarroan. Zereal soro batean piztu da sua, eta Gazolazko hiru etxebizitza hustu behar izan dituzte, badaezpada. Pinudi bat ere harrapatu dute sugarrek. 20:30 aldera lortu dute sutea kontrolpean hartzea. Gauean, sua erabat itzaltzen eta ingurua freskatzen arituko da suhiltzaile talde handi bat.
USaPeko euskarazko azterketan zerokoa duten ikasleek protesta egin dute Bilbon
Dozenaka ikasle ez daude konforme USaPeko euskarazko azterketan lortutako emaitzarekin, eta, irakasleekin batera, egoera argitu dadin eskatzeko elkarretatzea egin dute Bilboko Ingenieritza Fakultate kanpoan.
Zortzi urte eta erdiko kartzela-zigorra ezarri diote Rafa Mir futbolariari, sexu-erasoagatik eta lesioengatik
Bigarren akusatu bati 2 urteko kartzela-zigorra ezarri diote, sexu-eraso delituengatik.
Aurrera doa Tolosako ospitale berriaren esleipena, nahiz eta EH Bilduk murrizketak kritikatu dituen
Alberto Martinez Osasun sailburuak adierazi du prozesua bide onetik doala eta aste honetan bertan espero duela ospitale berria eraikitzeko proiektua esleitzea, lanak 2028an hasi eta 2031n amaitzeko asmoz. Bien bitartean, Rebeka Ubera EH Bilduren legebiltzarkideak gogor kritikatu du dokumentua, eta alternatiba guztiak ondo aztertu diren zalantzan jarri du.
Zubietako espetxearen inaugurazio ofizialak gizarteratzearekiko konpromisoa finkatu du, Martuteneko ereduaren aurrean
Pertsona erdigunean jartzen duen espetxe sistema propioa aldarrikatu du bertan Imanol Pradales lehendakariak, eta ETAk hil zituen espetxe funtzionarioei aitortza egiteko baliatu dute ekitaldia Pradalesek eta Fernando Grande-Marlaska ministroak.
EHUk gogorarazi du gauerdian amaituko dela USaPeko azterketak berrikusteko eskaria egiteko epea
Iritsi da EHUren oharra, Euskarari dagokion azterketan dozenaka ikasleri "0" jarri zien akats informatikoaren ondotik. Unibertsitateak akatsa konpondu zuela adierazi arren, egoerak egonezina sortu du kaltetutako ikasle eta familien artean, eta gaur goizean San Mamesko Ingeniaritza Fakultatearen aurrean elkarretaratzea egin dute.
Etxebizitzaren arazoak handitzen jarraitzen du, eta EAEko herritarren % 60 kezkatzen ditu dagoeneko
Politikaren arloan, herritarren % 25ek nahiago dute Pradales (EAJ) lehendakari izatea; % 11k, berriz, Otxandianoren (EH Bildu) alde egin dute. Hala jasotzen da Eusko Jaurlaritzak egindako azken soziometroaren datuetan.