Donostia International Physics Centerreko laborategi kuantiko berriko zuzendaria 'urteko zientzialari' izendatu dute Austrian
Francesca Ferlaino '2025. urteko zientzialaria' izendatu du Austriako Zientzia eta Hezkuntza Kazetarien Elkarteak, eta bere "ikerketa-lana eta komunikaziorako pasioa" goraipatu ditu.
Francesca Ferlaino. Argazkia: DIPC.
Francesca Ferlaino, Donostia International Physics Centerreko (DIPC) laborategi kuantiko berriko zientzialari arduraduna, '2025. urteko zientzialari' izendatu du Austriako Zientzia eta Hezkuntza Kazetarien Elkarteak. Bere ibilbidean zehar egindako "ikerketa-lan nabarmena eta zientzia kuantikoak herritarrei helarazteko azaldutako grina" aipatu dituzte.
DIPCek jakinarazi duenez, lorpen ugari egin ditu Ferlainok azken hamarkadetan. Besteak beste, 2012an lortu zuen erbiozko atomoz osatutako Bose-Einsteinen -"propietate atomiko apartak dituen gutxi esploratutako espezie atomikoa"- lehen kondentsazioa egitea. 2018an, erbioaren eta disprosioaren lehen fusio kuantiko dipolarra egitea lortu zuen. 2019an, materiaren egoera berri bat sortzea lortu zuen, supersolidoa izenekoa, eta, 2021ean, bi dimentsiotako estatu supersolidoak sortu zituen.
Azken 20 urteetan, Innsbruckeko Unibertsitateko Fisika Esperimentaleko Departamentuan egin du ikerketa, eta, 2014tik, Austriako Zientzien Akademiako (ÖAW) Optika Kuantikoaren eta Informazio Kuantikoaren Institutuko (IQOQI) zuzendari zientifikoa da Innsbrucken.
Ferlaino 2024an iritsi zen Donostiako DIPCra, etorkizuneko Atomo Ultrahotzen Teknologia Kuantikoen Laborategia diseinatu eta zuzentzeko. Laborategi hori DIPCren eraikin berrian kokatuko da.
Zientzialariaren hitzetan, "ohore handia" da "izen handiko onarpen" hori jasotzea. Azpimarratu du "sinetsita" dagoela zientzia ez dela "ahalegin bakartia, ondasun partekatua baizik" eta bere "ezagutza trukatzean eta komunikatzean, balioa handitu egiten da". Sari honek "komunikazio zientifikoaren garrantziari" ematen dion aintzatespena azpimarratu du Ferlainok.
Bestalde, Ricardo Diez Muiño DIPCko zuzendariak nabarmendu duenez, "Francesca Ferlaino Europako fisika kuantikoko zientzialari garrantzitsuenetako bat da", eta "harro" agertu da DIPCn teknologia kuantikoen laborategi berri bat garatzea aukeratu duelako.
Francesca Ferlainoren ikerketa tenperatura ultrahotzetan dauden gas atomikoen fenomeno kuantikoetan oinarritzen da. Ferlainoren laborategia Ibaetako Milia Kuantikoaren parte izango da eta DIPCko laborategiko zuzendari gisa betetzen duen eginkizuna uztartu egingo du Innsbruckeko Unibertsitateko Fisika Esperimentaleko Institutuan eta Austriako Zientzien Akademiako (ÖAW) ardurekin.
Zure interesekoa izan daiteke
Patineteak manipulatzea: arrisku ugari dituen ohiko jardunbidea
Azken aldian sarritan gertatu dira patineteen baterien ondorioz sortutako suteak. Baina zergatik hartzen dute su? Adituek diote kasu askotan patinete horiek manipulatuta daudelako izaten dela.
Gripeak eragindako ospitaleratzeen kopurua % 30 baino gehiago jaitsi da EAEn
Kanpaina hasi zenetik, 17.465 gripe-kasu erregistratu dira guztira Osakidetzaren ospitaleetan, eta 2.274 ospitalizazio eta 74 ZIUko ingresu izan dira.
Auzitegi Nazionalak itzalaldiaren auzia artxibatu du, sabotaje terroristaren "gutxieneko zantzurik" ez dagoelako
Epaileak baztertu egin du "ikertutako gertakarien jatorria terrorismo informatikoko ekintza batean" egotea.
Metro Bilbaok konpondu du Santutxu eta Basarrate arteko arazoa eta atzerapenak gutxitzen ari dira
Santutxuko eta Basarrateko geltokien arteko arazo teknikoak direla eta, atzerapenak izan dira, oro har.
Auto batean piztutako sutea etxebizitza baten linea elektrikora iritsi da, Buñuelen, eta hainbat leherketa eragin ditu
Tuterako suhiltzaileak Buñuelera joan behar izan dira gaur goizaldean, ibilgailu batean piztutako sutea itzaltzeko. Suak ondoko etxebizitza baten aurrealdeko txirikorda elektrikoa harrapatu du, eta hainbat leherketa eragin ditu.
Mattelek Barbie autista aurkeztu du, nahasmendu hori duten haurrek ikusten duten mundua islatzen duen panpina
Panpinak artikulazioak ditu ukondoetan eta eskumuturretan, nahasmendu hori duten pertsonek egiten dituzten mugimendu eta portaera errepikakorrak irudikatzeko. Begirada apur bat desbideratua du, sinboloetan oinarritutako komunikazio aplikazioak erakusten dituen tableta bat darama esku batean eta estresa murrizten eta kontzentrazioa hobetzen laguntzen duen fidget spinner arrosa, bestean.
Espetxean sartu dituzte kilo bat kokainarekin Donostian atxilotutako hiru pertsonak
Ertzaintzak adierazi duenez, horietako batek kokaina irentsi egin zuen, kapsulatan sartuta, droga Brasildik Gipuzkoako hiriburura ekartzeko asmoz.
Pertsona bat zauritu da eta ilarak sortu dira Txorierriko igarobidearen inguruan, Lezama parean, istripu bat dela eta
Ezbeharra 08:20an gertatu da, BI-30 errepidean, Barakaldorako noranzkoan.
Epaileak espetxera bidali du Iruñean emakume bat labanaz zauritu zuen 84 urteko gizona
Erasoa ostiralean gertatu zen, Arrotxapea auzoan, eta zerbitzuz kanpo zegoen foruzain batek geldiarazi zuen gizona. Larri zauritu zuen emakumea.