Bentzenoa, gasolinan dagoen likido lurrunkorra, ez da arriskutsua, "esposizio luzeetan" izan ezik

Bentzenoa, Petronorrek Muskizen duen findegiko gasolina-tanga baten ihesean detektatu duten substantzia kimikoa, likido koloregabea da, lurrunkorra, usain gozokoa eta oso sukoia, petrolioaren destilazio-prozesuen bidez lortzen da eta ez dauka osasunerako arriskurik, "esposizio luzeetan" izan ezik.

Laneko Segurtasun eta Osasunerako Institutu Nazionalaren (INSST) arabera, bentzenoa bitarteko konposatuak lortzeko erabiltzen da industria kimikoan, hainbat produktu fabrikatzeko, hala nola plastikoak, erretxinak, zuntz sintetikoak, pestizidak, sendagaiak eta koloratzaileak. 

Substantzia kimiko hori modu naturalean aurkitzen da petroliotik eratorritako produktuetan, gasolinan esaterako, eta gehigarri gisa gehitzen zaio, oktanajea handitzen duelako eta propietate antidetonatzaileak dituelako.

Era berean, modu naturalean sortzen da baso-suteetan eta sumendietan erupzioak piztearen ondorioz, baina ikatzaren eta petrolioaren errekuntzak eta ibilgailu motordunek sortzen dute gehiena. Gainera, tabakoaren kearen osagai bat ere bada.

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ostegun arratsaldean jakinarazi zuen Muskizen 100 µg/m³ inguruko kontzentrazioak detektatu zirela airean.

Substantzia horrekiko esposizioa duten lanetarako, Eguneko Esposizioaren Ingurumen Balio Muga 1 ppm da (3,25 mg/m³).

Gaur goizeko neurketen emaitzek atzokoek baino balio txikiagoak erakutsi dituzten arren, "gorabeherak" egiaztatu dira, eta, beraz, Osasun Publikoak barruko espazio itxietan egotea eta ateak eta leihoak itxita edukitzea gomendatu du.

EFEri egindako adierazpenetan, Nestor Etxebarria EHUko Kimika Analitikoa Saileko irakasle eta ikertzailearen arabera, neurri "egokiak" dira osasunerako "arriskutsuak" diren konposatuen eraginpean egoteko arriskua saihesteko.

Ohartarazi duenez, kutsatzaile mota hori arnastea saihesteko "iragazki bereziak dituen maskarak" bakarrik dira baliagarriak, bentzenoaren eraginpean dauden langileek erabiltzen dituztenak bezalakoak, eta, argitu duenez, pandemian erabilitako maskarek "ez dute ezer egiten". 

Katedradunaren arabera, "epe luzera eta esposizio luze batean, kontzentrazio baxuetan izanda ere, bentzenoa kantzerigenoa da". Hala ere, Etxebarriaren esanetan, behin findegiko ihesa kontrolatuta, "aurreikus daiteke" ordu gutxiren buruan bentzenoaren kontzentrazioak "sakabanatu" egingo direla, hegazkortasun handikoa izanik, "azkar diluitzen baita".

Halaber, "fokua kontrolatuta dagoen heinean eta ihesa mantentzeko etengabeko arriskurik ez dagoen heinean, ez da egoera kezkagarria", gaineratu du.

Esposizio luze baten ondorioak

Laneko Segurtasun eta Osasunerako Institutu Nazionalaren arabera, bentzenoa agente kantzerigenoa da, eta ondorio larriak eragin ditzake gizakien osasunean; besteak beste, leuzemia mieloide akutua eragin dezake.

Substantzia kimiko horrek beste ondorio akutu eta kroniko batzuk ere eragin ditzake osasunean. Kontzentrazio handiekiko esposizio labur batek narriadura, zorabioak, goragalea, buruko mina, konbultsioak, konortea galtzea, bihotzeko alterazioak eta "heriotza ere eragin ditzake, esposizio mailak oso altuak badira".

Efektu kronikoei dagokienez, nabarmenena odoleko zelulak sortzen diren hezur-muineko ehunen alterazioa da. Alterazio horrek anemiak, odoljarioak eta leuzemia eragin ditzake.