'Esnatu' aurkeztu du UEMAk, arnasguneetako "gainbeherari" erantzuteko dinamika
Arlo askotariko 18 eragilek bat egin dute ekimenarekin, eta "konpromiso zehatzak" hartu dituzte "eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten". Besteak beste, Bankoa Abanca, Fagor, Kutxabank edota Euskadiko Futbol Federazioa beraien esku dagoen guztia egiteko prest agertu dira.
Arnasguneetan euskarak bizi duen beheranzko joerari erantzuteko, 'Esnatu' dinamika aurkeztu du UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak. Helburua da "era guztietako eragileak ahalduntzea eta eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten eragileen konpromisoak sustatzea", eta horretarako, 18 eragileren konpromiso zehatzak lortu dituzte.
Gaur eguerdian aurkeztu du dinamika, Orioko Arraunetxen egin duten agerraldian. Martin Aramendi UEMAren lehendakariarekin eta Anuska Esnal Orioko alkatearekin batera, prentsaurrean izan dira dinamikan parte hartuko duten elkarteetako eta erakundeetako ordezkariak. Honako hauek dira 18 eragileak: AEK, Bankoa Abanca, Bilgune Feminista, Cederna-Garalur, ELA, Euskadiko Futbol Federazioa, Euskaldendak Konfederazioa, Euskalgintzaren Kontseilua, Euskal Herriko Bertsozale Elkartea, Euskal Pilota Federazioa, Fagor taldea, Hekimen, lKA, Kutxabank, LAB, Laboral-Kutxa, Lanartea eta Plazaola Partzuergo Turistikoa.
Aramendik azaldu ditu ekimenaren nondik norakoak. Azaldu duenez, “UEMAk kezka handia du datu soziolinguistikoek arnasguneetan erakusten duten gainbeherarekin, eta arduraz bizi du azken ikerketek hurrengo urteotarako aurreikusten duten galera. Izan ere, UEMAk argi du arnasguneak eta lurgune euskaldunen giltzarriak direla euskararentzat, eta eremu horiek babestea eta sendotzea ezinbestekoa dela, euskararen lurralde osoan eragin dezaten eta euskararen biziberritzean motor izan daitezen". Kezka horretatik abiatuta jaio da 'Esnatu' ekimena.
Konpromiso zehatzak
Agerraldian adierazi dutenez, Bertsozale Elkartea izan da "ekimenaren aitzindaria". Iaz aurkeztutako 'Norantz doa euskara? Hego Euskal Herria, 2036. Proiekzio demolinguistikoa' ikerketaren emaitzekin kezkatuta —azterlanak dio 2036an ez dela ia euskararen arnasgunerik geratuko—, Bertsozale Elkarteak bilera eskatu zion UEMAri, eta egoerari buelta emateko udalerri euskaldunetan bere esku zegoen guztia egiteko prest agertu zen, "hartu beharreko konpromisoak hartuta".
Aramendiren hitzetan, "Bertsozale Elkartearekin lankidetzan egin genezakeen bidea aztertzen hasi ginenean, beste hainbat eragile ere prest zeudela ohartu ginen, euskarak behar duen pizkunde berriari ahal duten heinean ekarpena egiteko gogotsu baitaude bateko eta besteko talde, elkarte eta askotariko eragileak. Esnatu ala hil esan digute ikertzaile, soziolinguista eta euskaltzale adituek, eta udalerri euskaldunok eta hainbat eragilek, dagokigun arduratik, argi dugu: esnatzea da gure hautua”.
Ekimenarekin bat egin duten eragileen izenean, Ana Urkiza Bankoa Abanca finantza erakundearen euskara koordinatzaileak hartu du hitza. Arnasguneetan eta udalerri euskaldunetan datuek eta ikerketek erakusten duten bilakaerarekin kezkatuta azaldu da, eta "hori gelditzea eta joera aldatzea" nahi dutela esan du. "Horregatik, guk konpromiso zehatz bat hartu dugu (...) Irauli nahi dugu pentsatzea zenbakiak gaztelaniaz errazago direla, gaztelaniaz kontratuak errazago ulertzen direla, hipoteka bat gaztelaniaz eskatzeak seguruago sentiarazten gaituela. Egunerokotasuna ekarri nahi diegu ekonomia eta finantza gaiak euskaraz bizitzeari. Hauxe gure konpromisoa".
Bide beretik, gainerako eragileek ere bakoitzak bere lan esparruan euskara sustatzeko konpromiso zehatzak hartu ditu. Bihartik aurrera, dinamika herri guztietara zabaltzen hasiko da UEMA.
Zure interesekoa izan daiteke
Aske gelditu dira Vito Quilesen ekitaldi baten harira izandako istiluengatik atxilotutako 28 pertsonak
Horietako hamaseiri desordena publikoaren delitua leporatu diete. Gainerako hamabiei, horrez gainera, agintaritzaren agenteen aurkako atentatua ere egotzi diete.
Eutanasia-eskaerak % 61 igo dira Euskadin, eta prozesuaren batez besteko iraupena 39,4 egunera jaitsi da
Ostegun honetan argitaratutako urteko txostenaren arabera, 2025ean 107 eskaera onartu ziren, 78 prestazio gauzatu ziren eta 31 pertsona hil ziren prozesua bukatu baino lehen.
Hiru pertsona ikertu dituzte Bizkaian, genero-indarkeriaren biktima baten datuak lortzeko guardia zibilena egiteagatik
Ikertuetako batek harreman sentimentala zuen emakumearekin, eta harekin bizi zen Barakaldon.
Gizon bat atxilotu dute Donostian, Egia auzoan izandako sexu-erasoaren egilea delakoan
Donostiako Udaleko Bozeramaileen Batzordeak elkarretaratzea deitu du biharko, 11:45ean, Alderdi Ederreko lorategietan.
Foruzaingoko lankideek minean bat egin eta babesa eman diete hildako bost agenteen familiei
Foruzainen hil-kapera izango da gaur Iruñeko San Alberto beilatokian. Etengabea da bertan goizean goizetik, senide, lagun eta lankideen joan-etorria. Istripuan zauritutako kamioiko gidariari sendagiria eman diote, baina shock egoeran dago.
Gasteizko Fournier lantegi zaharrean bizi ziren hiru lagun aterarazi dituzte, inguru horretan astebetean egin den bigarren kaleratzean
Ertzaintzak eta Gasteizko Udaltzaingoak, epailearen aginduz, Heraclio Fournier kaleko industria-nabean zeuden hiru pertsona aterarazi dituzte, baldintza eskasak eta segurtasun falta argudiatuta.
"Bizi Natura" saioaren unerik onenak: 2026ko ekainaren 3a, asteazkena
Oraingo honetan, Bizi Naturaren kamerek katagorrien, flamenkoen, txorien janlekuen, orkatzen eta abarren irudiak eskaini dizkigute.
Ibar auziko epaileak beste hilabete bat eman dio fiskalari lekuko berri bati buruzko erabakia har dezan
Pablo Ibarren defentsaren arabera, lekukoak erailketak egin zituzten bi pertsonak identifikatu zituen, eta horrek errugabetu egingo luke Ibar.
Minutu bateko isilune hunkigarria Nafarroako Parlamentuan, hildako bost foruzainen omenez
Gaurko saioaren hasieran, Unai Hualde Ganberako presidenteak Bozeramaileen Batzordean goizeko lehen orduan onartutako adierazpen instituzionala irakurri du, gertaerak eragindako "mina eta atsekabea" erakusten duen testua. Hildako bost foruzainak omentzeko Nafarroako Gobernuak zein Foruzaingoak antolatutako ekitaldi instituzionalekin bat egin du Ganberak.
Euskal Herriko mediku eta pediatrek pantailek arrisku larriak dakartzatela ohartarazi dute, eta ikasgeletan mugikorrik ez izatea eskatu
Altxa Burua mugimenduarekin batera, sendagileek eta pediatrek txosten bateratua plazaratu dute, lehenengoz. Lan horretan, pantailen aurrean denbora luzez egoteak adingabeengan dakarren eragin negatiboa aztertu dute; alde batetik, buru osasuna aipatu dute: loaren nahasmenduak, antsietatea... Bestetik, erabilera gehiegizkoak obesitatea, ikusmen-arazoak eta hizkuntzaren atzerapenak eragin ditzakeela ohartarazi dute.