Zopak, tortillak eta plater hoztuak: Horiek dira gehien kontsumitzen direnak
Janari prestatuaz hitz egiten denean, askok pizza izoztuak edo janari lasterra datozkigu burura. Hala ere, EITB Data txostenaren datuek bestelako errealitate bat erakusten dute.
Euskadin, Nafarroan eta Estatuan gehien kontsumitzen den kategoria zopa eta krema prestatuena da, bereziki gazpatxoak eta salmorejoak bultzatuta. Kontsumo-eredua oso antzekoa da hiru eremuetan, nahiz eta Euskadik eta Nafarroak Estatuko batez bestekoa baino kontsumo txikiagoa izan.
2025ean, Euskadiko eta Nafarroako herritar bakoitzak 15 kilo inguru janari prestatu kontsumitu zituen; Estatuko batez bestekoa, berriz, 18 kilotik gorakoa izan zen.
Pizzak pisua galtzen du
Azken urteetako bilakaerak aldaketa esanguratsua erakusten du kontsumo-ohituretan. 2019tik 2025era bitartean, janari prestatuaren kontsumoak gora egiten jarraitu du Euskadin (+1,7 kilo pertsonako), Nafarroan (+1,9 kilo) eta Estatuan (+2,5 kilo). Hala ere, produktu guztiek ez dute joera bera izan.
Datu deigarrienetako bat pizza eta pasta prestatuen kontsumoaren beherakada da. Euskadin % 18,7 jaitsi da, eta Nafarroan % 16,1.
Jaitsiera esanguratsua da, pizza izan baita urte luzez janari prestatuaren ikur nagusietako bat. Datuek erakusten dute sektorearen hazkundea ez dagoela gero eta gehiago produktu horietan oinarrituta, eguneroko kontsumoarekin lotura estuagoa duten beste aukeretan baizik.
"Beste plater batzuk" dira hazkundearen motorra
Janari prestatuaren azken urteotako gorakada azaltzen duen kategoriarik bada, "beste plater batzuk" da. Kategoria horretan sartzen dira plater hoztuak eta kontsumitzeko edo berotzeko prest dauden hainbat prestakin, baina ez pizzak, tortillak edo zopak. Eskaintza gero eta zabalagoa eta askotarikoagoa da, eta gero eta gehiago egokitzen da otordu osoak egiteko premietara.
2019tik 2025era bitartean, gehien hazi den kategoria izan da:
- % 33,5 Euskadin
- % 51 Nafarroan
- % 42,1 Estatuan
Gainera, dagoeneko pisu handia du janari prestatuaren guztizko kontsumoan: % 23,1 Euskadin eta % 19,1 Nafarroan.
Horrek erakusten du janari prestatuaren hazkundea ez datorrela pizza bezalako produktu jakin batzuetatik soilik, baizik eta kontsumitzeko prest dauden plateren eskaintza gero eta zabalago batetik.
Tortillak protagonismo handiagoa du
Tortilla prestatua ere nabarmentzen da. Euskadin, haren kontsumoa % 58,4 igo da 2019tik, aztertutako kategorien artean hazkunderik handienetako bat izanik. Estatuan ere igoera nabarmena izan du (% 38,1). Hala ere, bere pisua oraindik mugatua da, janari prestatu guztien kontsumoaren % 5 inguru baino ez baitu hartzen.
Nafarroan, berriz, zopa eta kremen kategoriak izan du hazkunderik handienetako bat: % 24,7 egin du gora azken sei urteetan.
Janari prestatuak beste esanahi bat hartu du
Kontsumoaren bilakaerak erakusten du janari prestatuaren esanahia aldatzen ari dela. Hazkundea ez da janari lasterrarekin lotutako produktuetan pilatzen; aitzitik, plater hoztuetan, tortilletan, zopetan eta kontsumitzeko prest dauden bestelako errezetetan gertatzen ari da.
Pizza izoztuaren irudi klasikoak indarra galdu du, eta haren ordez gero eta eskaintza zabalagoa dago, batez ere etxean kontsumitzen dena.
Datuen arabera, produktu horiek ez dute zertan jatetxea ordezkatu; askotan, sukaldatzeko denbora ordezkatzen dute. Horregatik, badirudi gero eta ohikoagoa den behar bati erantzuten diotela: eguneroko otorduak errazago antolatzea, sukaldaritzan denbora gutxiago eman behar izanda ere.
EITB DATA
Zopak, tortillak eta plater hoztuak: Horiek dira gehien kontsumitzen direnak
Zure interesekoa izan daiteke
Gero eta gutxiago kozinatzen dugu: aurrez prestatutako plateren kontsumoa % 150 hazi da Euskadin, eta % 133 Nafarroan
Euskadik eta Nafarroak etxeko elikagaien kontsumoa murriztu dute janari prestatuaren erosketa handitzen den bitartean.
Eguneko menuaren prezioa soldaten eta inflazioaren gainetik igo da azken hiru urteetan
Euskadin, eguneko menu batek 15,8 euro balio du batez beste, Balear Uharteekin batera Estatuko preziorik altuena. Nafarroan, berriz, 14,9 eurokoa da batez bestekoa, Estatukoa (14,2 euro) baino handiagoa.
Etxebarriko jaietan emakume bati egindako sexu-erasoa salatu dute
Bizkaian, Etxebarrin, elkarretaratze bat egin dute bart goizaldean San Antonio auzoko jaietan gertatu den sexu-erasoa salatzeko. Udalak, jai batzordeak eta txosnetako elkarteek bat egin dute protestarekin, eta gaueko ekitaldi guztiak bertan behera utzi dituzte. Elkarrekin kaleratutako idatzian diote erabilitako indarkeria onartezina dela eta ez datorrela bat aldarrikatzen duten elkarbizitzarekin eta emakumeek merezi duten segurtasunarekin.
Milioi bat pertsona baino gehiago joan dira aita santuaren mezara Madrilen, eta kultur zein kirol ordezkariekin topaketa izan du arratsaldean
Besteekiko jarrera irekia izateko eskatu die Leon XIV.a aita santuak fededunei, batez ere behartsuei, gaixoei, bakarrik dauden pertsonei eta itxaropena galdu dutenei hurbiltzeko, hurkoari laguntzeko jarrera sustatuz.
Elizak egindako sexu abusuen biktimekin bilduko da aita santua astelehenean
Madrilen egingo duen azken egunean batzartuko da Leon XIV.a biktimekin, Kongresuan hitzaldia eman eta gero.
Deiadar Mendien XXI. Eguna ospatu dute Ganekogortan
Adarraren soinua entzun da goizean Ganegokorta eta Pagasarri mendien luze-zabalean. Behinola Bizkaiko Batzar Nagusien batzarrerako deia hala egiten zuten. Usadio zaharra gogoratzeaz gain, mendi martxa egin dute gaur, jai giroan.
Santurtzik milaka lagun bildu ditu Euskal Eskola Publikoaren jaian
Santurtziko kaleak eta plazak ekitaldiz, familia-ikuskizunez, tailerrez eta bestelako jardueraz bete dira lehen ordutik, Euskal Eskola Publikoaren izaera irekia eta komunitarioa indartzeko asmoz.
Bilboko Itsas Museoko ontziak eraberritzen aritu dira Lantegi Batuakeko kideak, Erain proiektuari esker
Adimen urritasuna duten pertsonen inklusioa eta garapen profesionala sustatzen ditu Lantegi Batuak erakundeak Bizkaian. Berriki elkarlan berezi bati ekin dio Bilboko Itsas Museoarekin batera. Hainbat lagun museoko ontzi tradizionalak eraberritzen aritu dira bertako tailerrean. Gaur amaitu dute egonaldia, eta kideei erakutsi diete zer egin duten.
Martutene, espetxe sistemaren eraldaketaren isla
Donostiako espetxeak euskal kartzelen degradazio eta saturazio handieneko garaia ere ezagutu zuen 80ko hamarkadan. 150 preso hartzeko diseinatu zuten, baina 350 inguru jaso zituen 80ko hamarkadan. Atzera begiratuz gero, espetxe sistemaren eraldaketa ikus dezakegu.