Gero eta gutxiago kozinatzen dugu: aurrez prestatutako plateren kontsumoa % 150 hazi da Euskadin, eta % 133 Nafarroan
Euskadik eta Nafarroak etxeko elikagaien kontsumoa murriztu dute janari prestatuaren erosketa handitzen den bitartean.
Hego Euskal Herrian elikatzeko modua aldatzen ari da. Etxean prestatzeko elikagaien kontsumoa gutxitzen ari den bitartean, prestatutako platerek gero eta leku handiagoa dute erosketa-saskian.
EITB Dataren azken txostenaren arabera, aldaketa hori ez da berria, baina azken bost urteetan nabarmen azkartu da. Azken 25 urteetan, aurrez prestatutako plateren kontsumoa % 150 hazi da Euskadin, eta % 133 Nafarroan.
Joera hori bereziki indartu da 2019tik 2025era bitartean. Urte horietan, etxean kozinatzeko erosten diren elikagaien kontsumoak behera egiten jarraitu du, eta, aldi berean, kontsumitzeko prest dauden plateren kontsumoak gora egin du.
Euskadi eta Nafarroa prestatutako plateren kontsumoan Estatuko batez bestekoaren azpitik dauden arren, joera argia da: gero eta gutxiago egiten dugu jatekoa, eta otorduak prestatzeko lana gero eta gehiago kanporatzen dugu.
Ez gara pizzaz eta janari lasterraz bakarrik ari
Prestatutako plateren inguruan dugun irudiak ez du beti bat egiten datuek erakusten duten errealitatearekin. Janari prestatuaz hitz egitean, ez gara pizza izoztuez edo janari lasterraz bakarrik ari. Kategoria horretan sartzen dira tortillak, zopak, kremak, entsaladak, plater hoztuak eta kontsumitzeko edo berotzeko prest dauden askotariko errezetak.
Txostenak erakusten du, gainera, produktu horiek eguneroko etxeko kontsumoaren parte direla. Izan ere, prestatutako plateren % 86,6 etxean bertan kontsumitzen dira.
Zergatik ari da hainbeste hazten prestatutako plateren kontsumoa?
Kontsumitzaileek gehien aipatzen duten arrazoia denbora falta da. Hamar lagunetik seik baino gehiagok hori jotzen dute produktu horietara jotzeko arrazoi nagusitzat.
Horrez gain, beste faktore batzuk ere badaude: erosotasuna, plater-eskaintza zabalagoa izatea edo une jakin batzuetako otorduak sukaldatu beharrik gabe konpontzeko aukera.
Lan-ohituren bilakaerak, familia-antolaketaren aldaketek eta egunerokoari erantzun azkarrak emateko beharrak laguntzen dute azaltzen urteak daramatzan joera hau sendotzen.
Ostalaritzarekiko konbergentzia
Prestatutako plateren gorakadak supermerkatuen eginkizuna ere aldatzen ari da. Txostenaren arabera, prestatutako plateretan gastatzen diren hamar eurotik zortzi baino gehiago supermerkatuetan, hipermerkatuetan eta antzeko saltokietan gastatzen dira.
Saltoki horiek ez dira jada etxean kozinatzeko osagaiak erosteko toki hutsak. Gero eta gehiago dira kontsumitzeko prest dauden otorduak erosteko gune ere. Azken urteotan ugaritu egin dira prestatutako janarien atalak, erakusmahai espezializatuak eta establezimendu barruan bertan jateko egokitutako espazioak.
Azken batean, supermerkatuak ez dira elikagaiak erosteko tokiak bakarrik; gero eta gehiago dira eguneroko otorduak konpontzeko gune ere.
Euskadin eta Nafarroan aurrez prestatutako janarien kontsumoa Estatuko batez bestekoaren azpitik dago oraindik. 2025ean, Euskadiko herritar bakoitzak batez beste 14,9 kilo kontsumitu zituen, eta 87,5 euro gastatu zituen produktu horietan; Nafarroan, berriz, 14,3 kilo eta 72,7 euro.
Hala ere, azken hamarkadetako joerak argi erakusten du produktu horiek gero eta leku handiagoa hartzen ari direla etxeetako elikaduran.
EITB DATA
Eguneko menuen prezioa soldatak eta inflazioa baino gehiago igo da azken hiru urteetan
Euskadin, eguneko menuek 15,8 euro balio du batez beste, Balear Uharteekin batera Estatuko preziorik altuena. Nafarroan, berriz, 14,9 eurokoa da batezbestekoa, Estatukoa (14,2 euro) baino handiagoa.
Zure interesekoa izan daiteke
Sutea piztu da Barrundiako zereal-finka batean
Suhiltzaileak lanean izan dira sua kontrolatzeko. Sutearen ondorioz, A-3022 errepidea itxi behar izan dute bi noranzkoetan.
Euskal Selekzioaren ofizialtasuna aldarrikatu dute ehunka herritarrek, Irun eta Hendaia artean
'Ofizialtasuna. Euskal Herritik mundura!' lelopean, Euskal Selekzioaren ofizialtasuna eskatu dute ehunka herritarrek, Irun eta Hendaia lotzen dituen zubian. Gure Eskuk, 7baietz eta Gu ere bai! taldeek deitu dute ekitaldia. Besteak beste, EAJko eta EH Bilduko ordezkariak izan dira bertan.
Baionan dena prest, bost egunez zuri eta gorriz janzteko
Bihar, uztailak 15, hasiko dira bestak, eta igandera arte, uztailak 19, ia milioi bat pertsona gerturatuko dira Lapurdiko hiriburura. Tradizioari jarraituz, arratsaldeko 17:00etan hasiko dira jaiak, herriko etxeko balkoitik hiriko giltzak botatzearekin batera. Ostiraletik aurrera, bestagunera sartzeko 15 euro ordaindu beharko dira.
Baso-sute bat piztu da Goizuetan
Aitasemegi parajean piztutako suteak larreak eta pagadi bat hartu ditu; oraingoz, ez da zauriturik izan.
Erraldoien azken dantza sanferminei agur esateko
Bederatzi eguneko festaren ondoren, Erraldoi eta Buruhandien Konpartsak azken dantza egin du Iruñeko Udaletxeko plazan, Ezpeleta jauregira itzuli aurretik. Haur eta helduek hunkituta agurtu dituzte erraldoiak, buruhandiak, kilikiak eta zaldikoak, datorren urtera arte.
Euskal Selekzioa-Palestina futbol partidan bildutako diruarekin dohaintza solidarioa egin dute
Partida horretan bildutakoarekin (600.000 eurotik gora) dohaintza solidarioa egin die Euskadiko Futbol Federazioak Mugarik Gabeko Medikuei, Gazara laguntza humanitarioa bidaltzeko.
Intentsitate altuko bigarren sexu-eraso bat izan da sanferminetan
Hala baieztatu du Joseba Asiron Iruñeko alkateak astearte goizean. Honekin, aurtengo jaietako bigarrena litzateke. Guztira, 25 salaketa egon dira; 22, ukituengatik.
Naturaren legea, Cabarcenon: Zambi elefante eme mitikoa hil egin da, taldekideen arteko borroka baten ostean
50 urteko Zambi 1994an iritsi zen Cabarcenora, Alemaniatik, eta parkeko emeen artean zaharrenetako bat zen. Gatazka astelehen honetan gertatu zen, kideen arteko hierarkia ezartzeko borroka batean; horrelako liskarrak ohikoak izaten dira. Lau kume izan zituen Zambik Chisco bere bikotekidearekin batera, eta biak ala biak funtsezkoak izan ziren parkeko ugalketa-programa arrakastatsuan.
Heriotza kopuruak % 3,7 egin du gora Euskadin 2025ean, 23.214 hildakorekin
Eustatek argitaratutako datuen arabera, 2024an baino 822 heriotza gehiago izan dira 2025ean Euskal Autonomia Erkidegoan, eta gorakada horrek EAEko hiru lurraldeetan eragina izan du. Heriotza-tasaren hazkunde hori 80 urtetik gorakoen taldean izan da bereziki, eta tumoreak dira heriotza-kausa nagusia.
Entzierroetako hesia kentzen hasi dira Iruñean, sanferminetako jaien amaieraren atarian
Sanferminetako zortzigarren eta azken entzierroa amaitu bezain pronto, hesia osatzen duten 2.700 taulak kentzen hasi dira Hermanos Aldaz zurgindegiko langileak. 365 egun besterik ez dira falta 2027ko sanferminetarako!