Almarazko zentral nuklearra ustiatzeko baimena 2030era arte luzatu du Espainiako Gobernuak

Espainiako Gobernuko Energia Trantsizioaren eta Erronka Demografikoaren Ministerioak (Miteco) Caceresko Almaraz herriko zentral nuklearra ustiatzeko baimena luzatu du, ostiral honetan Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE) argitaratutako aginduaren arabera. Erabaki horri esker, Extremadurako zentraleko bi erreaktoreek martxan jarraitu ahal izango dute, gutxienez, 2030eko ekainaren 8ra arte.

Ministerioaren erabakiak 2025eko urrian ofizialki hasitako izapideari amaiera eman dio. Zentralaren hiru jabeek (Iberdrola, Endesa eta Naturgy) luzapena formalki eskatzeko akordioa hartu zuten orduan. Enresak eta konpainia horiek bere garaian adostutako protokoloaren arabera, bi erreaktoreak modu mailakatuan ixtea aurreikusi zuten: I. unitatea 2027ko azaroaren 1ean ziren ixtekoak, eta II.a, berriz, 2028ko urriaren 31n.

Segurtasun Nuklearraren Kontseiluak (CSN) uztailaren 16an eman zuen baimenak luzatzearen aldeko txostena, aginduan jasotako segurtasun nuklearraren eta erradiazio-babesaren mugak eta eskakizunak betez gero. Erakunde arautzailearen abal teknikoak egiaztatu duenez, Caceresko instalazio nuklearrak beharrezko segurtasun-baldintzak betetzen ditu, luzapen-aldian modu seguruan jarduteko.

Energia Trantsizioaren eta Erronka Demografikoaren Ministerioak nazioarteko energia-testuingurua eta Ekialde Hurbileko krisiaren ondoriozko gasaren prezioaren hegazkortasuna ere izan ditu kontuan erabakia justifikatzeko. Ebazpenaren arabera, Almaraz 2030era arte martxan izateak ez luke eragin nabarmenik izango energia berriztagarrien hedapenean, eta gasarekiko mendekotasuna murrizten lagunduko luke.

Ez du eraginik behin betiko ixteko aurreikusitako datan

Berritze horrek ez du aldatzen zentral nuklear hori behin betiko ixteko data: 2035. urtea. Trantsizio Ekologikorako Ministerioak azpimarratu du Gobernuak gai horren inguruan "beti defendatu duen jarrera bera" mantentzen duela. Hortaz, Extremadurako zentrala ustiatzeko baimena luzatzea erabaki da, Espainiako Gobernuak ezarritako hiru baldintzak betetzen dituela egiaztatu ondoren: pertsonentzat segurua izatea, Espainiako energia-horniduraren segurtasuna arriskuan ez jartzea eta herritarrentzat kosturik ez izatea.

Extremadurako zentralaren ustiapena luzatzeak, gainera, kontsumitzaileak erregai fosilen prezioen ustekabeko igoeretatik babesten lagun dezake.

Sumarrek kritikatu egin du luzapena

Sumarrek baztertu egin du Almarazko zentral nuklearraren ustiapena 2030era arte luzatzeko erabakia, eta 2023an bi alderdiek sinatutako koalizio-gobernuaren akordioa ez betetzea leporatu dio PSOEri. Horren hitzetan, zentral nuklearren ustiapenari eusteak presio korporatiboei erantzuten die, ez arrazoi teknikoek, ingurumen premiek edo lehiakortasun ekonomikoek eragindako beharrei.

Koalizio horretako iturriek nabarmendu dutenez, Espainiako Gobernuak Almarazi buruz hartutako erabakiak trantsizio energetikoa oztopatzen du eta herritarren etorkizuna hipotekatzen du. Sumarren arabera, azpiegitura horien bizitza luzatzen jarraitzeak berriztagarrietan oinarritutako benetako deskarbonizazioa atzeratzen du, eta gizarteari kostu eta arrisku onartezinak eragiten dizkio; gainera, energiaren prezioa garestitzen du.

Ohar batean, Ernest Urtasun Kultura ministroak ere gogor kritikatu du PSOE, koalizio-gobernuaren akordioa ez betetzea egotzita. Ildo horretatik, Pedro Sanchez buru duen gobernuak trantsizio ekologikoaren kaltetan energia-oligopolioaren presioei men egin diela salatu du. Hala, erabaki horrek "PSOEk eta Sumarrek sinatutako gobernu-akordioa ez betetzea dakar, eta, beraz, horren aurka gaude", adierazi du ministroak.

PPrentzat ez da nahikoa

Bestalde, Alderdi Popularrak (PP) uste du beharrezkoa dela Espainiako zentral nuklearrak ixteko egutegia bertan behera uztea. "Gobernuak atzera egin izanak pozten gaitu", esan du Alberto Nuñez Feijoo buru duen alderdiak ohar batean, baina Gobernuaren erabakia "ez da nahikoa", PPren arabera.

"Gobernuari eskatzen diogu itxiera-egutegia lehenbailehen bertan behera uzteko, ez soilik Almarazko zentralarena, baita Espainiako gainerako zentral nuklearrena ere", dio oharrak. PPren iritziz, erabaki horrek Pedro Sanchez buru duen gobernuaren energia-politikaren porrota onartzea dakar. Gobernuak bere politika "zuzendu" du, PPren esanetan, baina ezkutuan, BOEn erabakia argitaratuta eta publikoki iragarri gabe.

PPren ustez, "luzapen txiki hori" Sanchezen "kudeaketa ideologizatuaren adabakia" baino ez da, eta Europar Batasuneko beste herrialde batzuen norabidearen aurka doa.