Almarazko zentral nuklearraren ustiapen-baimena 2030era arte berritu du Espainiako Gobernuak

Espainiako Gobernuko Energia Trantsizioaren eta Erronka Demografikoaren Ministerioak (Miteco) Almarazko zentral nuklearraren ustiapen-baimena berritu du Caceresen, I. eta II. unitateetarako, ostiral honetan Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE) argitaratutako aginduaren arabera. Erabaki horri esker, Extremadurako zentraleko bi erreaktoreek martxan jarraitu ahal izango dute, gutxienez, 2030eko ekainaren 8ra arte.

Ministerioaren erabakiak 2025eko urrian ofizialki hasitako izapideari amaiera eman dio. Orduan, zentralaren hiru jabeek (Iberdrolak, Endesak eta Naturgyk) horren luzapena formalki eskatzeko akordioa hartu zuten. Bi erreaktoreak modu mailakatuan ixtea aurreikusita zegoen hasieran: I. unitatea 2027ko azaroaren 1ean eta II. unitatea 2028ko urriaren 31n, Enresak eta energia-konpainiek bere garaian ezarritako protokoloaren arabera.

Segurtasun Nuklearraren Kontseiluak (CSN) uztailaren 16an eman zuen eskatutako berritzearen aldeko txostena, baldin eta aginduan jasotako segurtasun nuklearraren eta erradiazio-babesaren mugak eta eskakizunak betetzen badira. Erakunde arautzailearen abal teknikoak egiaztatu du Caceresko instalazio nuklearrak beharrezko segurtasun-baldintzak betetzen dituela, luzapen-aldian modu seguruan jarduteko.

Energia Trantsizioaren eta Erronka Demografikoaren Ministerioak, nazioarteko energia-testuinguru berria eta Ekialde Hurbileko krisiaren ondoriozko gasaren prezioaren hegazkortasuna ere izan ditu kontuan erabakia justifikatzeko. Ebazpenaren arabera, Almaraz 2030era arte martxan izateak ez luke eragin nabarmenik izango energia berriztagarrien hedapenean, eta gasarekiko mendekotasuna murrizten lagunduko luke.

Ez du eraginik behin betiko itxiera-datan

La prórroga a la explotación de la central extremeña "puede contribuir a moderar la exposición de los consumidores a unos picos de precios de los combustibles fósiles no previstos anteriormente".

Nolanahi ere, berritze horrek ez du aldatzen zentral nuklear horren behin betiko itxiera-data: 2035. urtea. Trantsizio Ekologikorako Ministerioak azpimarratu du Gobernuak gai horren inguruan "beti defendatu duen jarrera bera" mantentzen duela. Hortaz, Extremadurako zentralaren ustiapen-bizitza luzatzea erabaki da, Espainiako Gobernuak ezarritako hiru baldintzak betetzen dituela egiaztatu ondoren. Hau da, pertsonentzat segurua izatea, Espainiako energia-horniduraren segurtasuna arriskuan ez jartzea eta herritarrentzat kosturik ez izatea.

Extremadurako zentralaren ustiapena luzatzeak, gainera, kontsumitzaileak erregai fosilen prezioen ustekabeko igoeretatik babesten lagun dezake.

Sumarrek luzapena kritikatu du

Sumarrek baztertu egin du Almarazko zentral nuklearraren (Caceres) ustiapena 2030era arte luzatzeko erabakia, eta PSOEri leporatu dio 2023an bi alderdiek sinatutako koalizio-gobernuaren akordioa ez betetzea. Era berean, azpimarratu du zentral nuklearren ustiapenari eusteak presio korporatiboei erantzuten diela, eta ez arrazoi tekniko, ingurumeneko edo lehiakortasun ekonomikoek eragindako beharrei.

Koalizio horretako iturriek nabarmendu dute Espainiako Gobernuak Almarazi buruz hartutako erabakiak trantsizio energetikoa oztopatzen duela eta herritarren etorkizuna hipotekatzen duela. Sumarren arabera, azpiegitura horien bizitza erabilgarria luzatzen jarraitzeak berriztagarrietan oinarritutako benetako deskarbonizazioa atzeratzen du, eta gizarteari kostu eta arrisku onartezinak eragiten dizkio; gainera, energiaren prezioa garestitzen du.

Ohar batean, Ernest Urtasun Kultura ministroak ere gogor kritikatu du PSOE, koalizio-gobernuaren akordioa ez betetzea egotzita. Ildo horretatik, Pedro Sanchez buru duen Gobernuak energia-oligopolioaren presioei men egin diela, trantsizio ekologikoaren kaltetan salatu du. Hala, erabaki horrek, "PSOEk eta Sumarrek sinatutako gobernu-akordioa ez betetzea dakar, eta, beraz, gure aurkakotasuna adierazten dugu", adierazi du ministroak.

PPrentzat ez da nahikoa

Bestalde, Alderdi Popularrak (PP) uste du beharrezkoa dela Espainiako zentral nuklearren itxiera-egutegia bertan behera uztea. "Pozten gara Gobernuak atzera egin izanaz", adierazi du Alberto Nuñez Feijoo buru duen alderdiak ohar batean; hala ere, Gobernuaren erabakia "ez da nahikoa", PPren arabera.

"Gobernuari eskatzen diogu itxiera-egutegia lehenbailehen bertan behera uzteko, ez soilik Almarazko zentralarena, baita Espainiako gainerako zentral nuklearrena ere", dio oharrak. PPren iritziz, erabaki horrek Pedro Sanchez buru duen Gobernuaren energia-politikaren porrota onartzea dakar. Izan ere, Gobernuak bere politika "zuzendu" duela dio alderdiak, baina ezkutuan, BOEn erabakia argitaratuta eta publikoki iragarri gabe.

Popularren arabera, "luzapen txiki" hori Sanchez-en "kudeaketa ideologizatuaren adabakia" baino ez da, eta Europar Batasuneko beste herrialde batzuen norabidearen aurka doa.