Psikiatriako kontsultak bikoiztu egin dira bost urtean
Euskadik 58.100 paziente zituen psikiatria kontsultetan 2019an. 2024an zenbakia ia bikoitza zen: 109.400. Aldi berean, osasun mentalarekin lotutako laneko bajak ere etengabe hazten ari dira, eta 16-25 urteko gazteen artean, esate baterako, sei aldiz handitu dira 2016tik.
Osasun mentalaren okerragotzearen eta kontzientziazio handiagoaren ondorioz, gero eta pertsona gehiago dira konponbide baten bila dabiltzanak eta profesional baten kontsultara joatea erabakitzen dutena.
EITB Data azterlanaren datuek erakusten dutenez, Euskadin psikiatria kontsultetara joaten diren pertsonen kopurua goranzko bidean dator azken hamarkadetan. Hala ere, 2019tik 2024ra, salto handia nabaritu da: bikoiztu egin da bost urtean. 2019an 58.100 paziente artatu ziren, eta 2024an, berriz, 109.400. Covid-19aren pandemiaren ondoren gertatu da igoera nabarmen hori.
Profesionalen kontsultetara joateaz gainera, tarteka, sintoma horiek larriagotu eta ospitaleetan ingresatu beharra izaten da. Kasu horietan, depresioa izan ohi da arrazoi nagusia. Izan ere, osasun mentaleko ospitaleratzeen % 60 depresioaren ondorioz gertatu ohi da; estres larriaren (% 27) eta antsietate-nahasteen (% 13) oso gainetik.
Laneko bajak, goranzko bidean
Egoera psikologikotik eratorritako arazoek pazienteen egoera orokorrari eta lan egiteko gaitasunari eragiten diete. Osasun mentalaren okerragotzeak laneko bajen gorakada ekarri du; 2016tik goranzko bidean daude etengabe.
Hala ere, igoera hori ez da homogeneoa izan adin-talde guztien artean. Nabarmentzekoa da 16 eta 25 urte bitarteko gazteen artean sei aldiz biderkatu direla osasun mentaleko lan-bajak.
Arrakala ekonomikoak arreta gabe uzten du biztanleriaren zati bat
Hala ere, herritar guztiek ez dute aukerarik, ondoez psikologiko baten kasuan behar duten osasun-arreta jasotzeko. Txostenak zehazten duenez, Euskadin osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonen % 4,4 geratzen da arrazoi ekonomikoengatik asistentzia jaso gabe, Estatuko batez bestekoa (% 4) baino zertxobait gehiago. Nafarroan, datu hori % 0,9 baino ez da, Estatuko erkidego guztietako kopururik txikiena.
Herritar gehiagok osasun mentalagatik arreta eskatzen badute ere,oztopo ekonomikoa arrisku-faktore erantsia bilakatu daiteke.
EITB Dataren analisiak ondorioztatu du igo egin dela osasun mentalaren narriaduraren sintomak tratatzeko profesional batengana jotzen duten pertsonen kopurua, nahiz eta gizartearen zati batek ez duen horretarako aukerarik arrazoi ekonomikoengatik.
Zure interesekoa izan daiteke
75 urtetik gorakoen erdiak baino gehiagok antsietatea edo estresa du, baina hazkunde handiena gazteengan eman da
Ondoez psikologikoa ez da berdin azaltzen gizarteko sektore guztietan. Emakumeei gehiago eragiteaz gain, adina ere faktore garrantzitsua da: 75 urtetik gorako herritarren % 57,1ek pairatzen ditu sintomak, baina gazteenak dira (15-24 urte) pandemiaren ondoren osasun mentalaren narriadura gehien nozitu dutenak.
Osasun mentalaren inguruko kontzientzia gero eta handiagoa da euskal gizartean
Azken urteetan handitu egin da ondoez psikologikoren bat pairatzen dutela eta laguntza behar dutela adierazten duten EAEko biztanleen kopurua; 2018an % 13 izatetik 2023an % 22,4 izatera igaro da. Duela ez asko, gaitz horiek ezkutatu egiten ziren, orain publikoki aitortzen hasi gara, baita konponbidea bilatzen ere.
Zer dago PISA txostenaren emaitzen atzean?
Lucas Gortazar Hezkuntza arloko adituak eta Nelida Zaitegi irakasle eta pedagogoak PISA txostenaren emaitzen gakoak azaldu dituzte. Aldagaiak bat baino gehiago diren arren, bat datoz esatean teknologiak eta Adimen Artifizialak eragin zuzena dutela esatean.
Euskal Herria atzean utzita, Freedom Flotilla Gazara bidean da
Bilbotik Vigora joango da, eta ondoren, Mediterraneoko beste portu batzuetara. Urrian iritsi asmo dute Gazara. Genozidioa, okupazioa eta Palestinako zein Gazako garbiketa etnikoa salatzeko helburuarekin, Israelek ezarritako blokeoa apurtzen saiatuko dira.
Zein mailatan kokatzen dira Euskadi eta Nafarroa munduko gainerako herrialdeen artean PISA txostenean?
Azken txostena astearte honetan argitaratu du ELGAk, eta agerian utzi du atzerakada orokorra izan dela Espainiako Estatuan eta Hegoaldean.
Baso-sute bat piztu da Idiazabalen
15:30 inguruan piztu da sua, Atxurbi eta Txara mendien inguruan. Ertzaintzak jakinarazi duenez, N-1 errepidearen Urtsuarango irteera itxi egin du, badaezpada.
30 urte Alarde mistoaren alde: elkarrizketa, aurrerapausoak emateko bidea
Jaizkibelgo kideek eta erakundeetako ordezkariek Alarde publiko eta parekidea aldarrikatu dute, eta hiru hamarkadako gatazkari irtenbidea emateko elkarrizketaren alde egin dute.
Gimenok azpimarratu du ikasle etorkinen presentziak eragina duela Nafarroaren PISAko emaitzetan
Behin-behineko espetxealdia ezarri diote Gorlizen atxilotutako gizon bati, sexu-askatasunaren kontrako hiru delitu egotzita
24 urteko gazte batek hiru emakumeri eraso zien gauez, aurpegia estalita, sexu-erasoa egiteko asmoz.