Etxebizitza dekretuak ez du argitzen zer diren putre-funtsak, baina ezingo dute etxerik erosi merkatuko balioaren % 70etik behera

Eusko Jaurlaritzak atzo onartutako bi etxebizitza dekretuetako bat argitaratu du gaur Espainiako Estatuko Aldizkari Ofizialak. Premiazko neurri sorta jastzen duen dekretua da hori, baina ez du zehazten "funts putre" bat zer den, nahiz eta debekatu egiten dion 2028ra arte merkatuko tasazioaren balioaren % 70etik behera etxebizitzak erostea.

Bigarren dekretua, alokairuak automatikoki luzatzeko proposamena jasotzen duena, bihar argitaratuko dute Aldizkari Ofizialean. Horrek sortzen du mesfidantza handiena, eta emango du zailtasun gehien Kongresuan onartzeko.

Bi testuak ostiral honetan bertan eramango dira Ministroen Kontseilura, baliozkotu ditzaten.

"Putre-funtsak"

Dekretuan agertzen denez, 2028ko abenduaren 31ra arte, "nortasun juridikoa duen edo ez duen erakunde orok, bere helburu sozialean higiezinak eskuratzea barne hartzen badu, etxebizitza baten erosketa debekatuta izango du, doan edo kostu bidez, merkatuko tasazio-balioaren % 70etik beherako prezioan".

Muga hori ez da aplikatuko salerosketa honako helburu hauekin egiten denean: ohiko etxebizitza izateko gutxienez 5 urterako, eta prezio eskuragarrian edo sozialean; laguntza soziosanitarioa behar duten pertsonentzat; kolektibo zaurgarrientzat; indarkeriaren biktimentzat; edo enpresak jardunbide egokien kodearekin bat egiten badu etxebizitza arloko eskumena duen erakundearekin.

1. Alokairu-kontratuen ezohiko luzapena. 2028ko abenduaren 31ra arte indarrean dauden kontratuak dituzten maizterrek bi urtera arteko aparteko luzapena eskatu ahal izango dute, urteka eta kontratuaren baldintzei eutsiz. Horretarako, ezin dira zorretan egon eta gutxienez zortzi hilabete lehenagotik egon behar dira.

2. Etxegabetzeei aurre egiteko babesa. Bizitoki-alternatibarik ez duten pertsona eta familia zaurgarriak babesteko neurriak 2030eko abenduaren 31ra arte luzatuko dira.

3. Sasoiko alokairuak arautzea. Kontratuan zehaztu egin beharko da maizterra zergatik joan den etxe horretara. Iraupena 31 egunetik gorakoa izango da, eta ezin izango da 12 hilabetetik gorakoa izan.

4. Gelakako alokairua arautzea. Etxebizitza bat gelaka alokatzen denean, kobratutako errenten baturak ezin izango du gainditu etxebizitza osoaren alokairuari legokiokeen prezioa.

5. Inbertitzaile batzuen erosketa mugatzea. 2028ko abenduaren 31ra arte, higiezinak erostea helburu duten erakundeek ezin izango dituzte etxebizitzak erosi merkatuko tasazio-balioaren % 70etik beherako prezioan. Neurriak salbuespenak aurreikusten ditu etxebizitzak alokairu eskuragarri edo sozialera bideratzen direnean gutxienez bost urterako, arreta soziosanitarioa behar duten pertsonei, kolektibo ahulei edo indarkeriaren biktimei dagokienean, edo enpresa Jardunbide Egokien Kode bati atxikita dagoenean. Dekretuak ez du "funts putrearen" legezko definiziorik ezartzen.

6. Pisu turistikoen fiskalitatea. 30 gau baino gutxiagoko egonaldiak dituzten turismo-ostatuek zerga-araubide espezifikoa izango dute, % 10eko BEZarekin. Gainera, udalek OHZn % 50erainoko errekargua aplikatu ahal izango diete erabilera turistikorako etxebizitzei, eta % 100era iritsi ahal izango da jarduera horretarako lau higiezin edo gehiago dituzten jabeentzat.

7. Alokairuak murrizten dituzten jabeentzako pizgarri fiskalak. Maizterrari errenta % 5 baino gehiago murrizten dioten jabeek PFEZren % 100 arteko kenkari bat jaso ahal izango dute lortutako diru-sarrera guztien gainean. Aitzitik, kenkaria % 15eraino murriztuko izango da kontratua % 20tik gorako igoerarekin berritzen denean.

8. Higiezinen inbertsioetarako elkarteen fiskalitatean. Etxebizitzen alokairutik eratorritako higiezinen inbertsioko sozietate kotizatuen mozkinen gaineko zerga % 15etik % 25era igo da. Karga berria % 50 eta % 100 artean murriztu ahal izango da, eskuragarritasun-irizpideen arabera alokairura bideratzen diren etxebizitzen kopuruaren arabera.

9. Etxebizitza hutsen gaineko errekarguak. Udalek OHZn errekarguak ezarri ahal izango dituzte hiru urte baino gehiagoz hutsik dauden etxebizitzetarako. Errekargua % 150era iritsi ahal izango da kasu jakin batzuetan, hala nola bi etxebizitza huts edo gehiago dituzten jabeen kasuan.

10. Etxebizitza erosteko laguntzak eta finantzaketa. "Tu casa" programaren bidez, etxebizitzaren balioaren % 20raino finantzatzeko maileguak bultzatuko dira, gehienez 50.000 eurorekin, % 0ko interes-tasan eta komisiorik gabe. 

11. Babes ofizialeko etxebizitzen BEZa. Babes iraunkorra edo mugagabea duten etxebizitzen kasuan, % 4ko BEZa ezarriko da.

12. Kontratuak berritzeari buruzko neurriak. Etxebizitzaren bigarren dekretuak, oraindik aldizkari ofizialean argitaratzeke dagoenak, alokairuak automatikoki luzatzeko proposamena eta errentatzaileak kontratua ez berritzeko edo konpentsatzeko erabaki jakin batzuk justifikatu behar izateko neurriak jasoko ditu.