'Sandy' urakana 140 km/h izatera heldu da New Yorkera bidean
Sandy urakana astelehen honetan iritsiko da New Yorkera, Karibean 60 pertsona baino gehiago hil eta gero. Hori horrela, Sagar Handian garraioak eta zerbitzu publikoak itxi egin dituzte, eta militarrak mobilizatu egin dira.
Sandy urakana (New Yorketik 195 kilometrora dago eta Atlentic Citytyk 85era) indartu egin da astelehen honetan bere haize-bolada handienak 140 kilometro orduko izatera iritsita, eta AEBetako kostaldeko ipar-ekialdea mehatxatu du olatu arriskutsuekin.
AEBetako Urakanen Zentro Nazionalak 15:00etan azaldu duenez, Sandy (Saffir-Simpson intentsitateko bosteko eskalaren kategoria du) azkar doa 30 km/h-ko ipar-ipar ekialdera.
"Indarrik handiena olatuena eta itsasoaren maila igotzearena da", horrek pertsonen bizitzak arriskuan jarri baititzake, esan du Todd Kimberlaind CNHko bozeramaileak.
Erakunde horren ereduen arabera, Sandyk "New Jerseyko kostari, New Yorki, Long Islandi eta Ingalaterra Berriaren hegoaldiari eragingo dio", azaldu du Kimberlaindek.
'HMS Bounty' belaontzia hondoratzean desagertutako gorpu bat aurkitu dute
Kostazainen Zerbitzuak "HMS Bounty" belaontziaren tripulatzaile baten gorpua aurkitu dute, eta Sandy urakanak eragindako hondoratzeagatik desagertuta jarraitzen du beste batek.
Claudenen Christianen (42 urte ditu) gorpua aurkitu dute, 14 tripulatzaile erreskatatu ostean desagertuta jarraitzen zuten bi pertsonetako bat.
Sandyk kolera agerraldi berri bat utzi du Haitin
Sandy Karibeko eskualdetik pasatzean 64 pertsona hil dira. Horietatik 51 haitiarrak ziren, 11 Kuban hil ziren, bat Jamaikan eta beste bat Bahametan. Gainera, gutxienez 15 pertsona desagertu dira eta hainbat pertsona zauritu.
Haiti hegoaldeko laboren zati handi bat suntsituta geratu da Sandy bertatik pasatzean, eta horrek uharteko desnutrizioa handitzea eragin dezake. Agintariek azaldu dutenez, urak hartutako gune batzuetan kolera agerraldia handitu daiteke, baita kutsatutako urarekin harremana duten gaixotasunena ere.
New Yorkeko eta New Jerseyko milaka biztanle, elektrizitaterik gabe
765.000 pertsona argirik gabe geratu dira AEBetako kostako zazpi estatutan, Sandy bertatik pasatu eta gero. New Jerseyk eta New Yorkek izan dituzte kaltetu gehien, gutxienez 220.000 pertsona geratu baitira energia elektrikorik gabe.
New Jerseyko 35.000 biztanle dagoeneko energia elektrikorik gabe daude, Sandy bertatik pasatu delako. Hainbat uholde eragin ditu estatuko hainbat gunetan.
New Jerseyk larrialdiko egoera deklaratu du, New Yorkekin eta Connecticutekin batera, eta urakanaren erasoak sentitzen hasi da, hainbat biztanle energia elektrikorik gabe utzita, Atlantic City Electriceko 21.000 bezeroak barne Star Ledger egunkariaren arabera.
2.600 pertsona aterpetxeetan babestu dira, horietatik 800 Atlantic Citykoak. Kasinoen herria ia urpean dago dagoeneko.
Gertakariak
Grua handi bat zatitu egin da, New Yorkeko luxuzko eraikin baten ondoan, Central Park inguruan, Sandy urakanaren haize indartsuen ondorioz. Oraingoz ez da kalera erori, eta ez da biktimarik izan.
AEBetako historiako 10 urakan garestienen artean egon daiteke
Sandy urakana AEBetako historiako 10 urakan garestienen artean egon daitke, hainbat adituk azaldu dutenez.
Eqecat konpainia estatubatuarrak esan duenez, sektore aseguratzaileari 5.000 eta 10.000 milioi dolar artean kosta dakioke.
Larrialdietako neurriak
Barak Obama AEBetako presidenteak Sandyren mehatxua "serio hartzeko" deia egin die herritarrei.
"Herritarrentzako dudan mezurik garrantzitsuena mesedez agintariek diotenari kasu egitea da. Ebakuatzeko esaten badizue, ebakuatu egin behar duzue. Ez berandutu, ez jarri zalantzan esaten dizuetena", nabarmendu du.
Guztira, 375.000 pertsona ebakuatu dituzte New Yorken, euriek uholdeak sor ditzaketen lekuetan. Izan ere, ura 3 metrora igo daitekeela aurrez ikusi dute.
Senideen edo lagunen etxeetara joan ezin daitezkeenentzat, 76 harrera-zentro sortu dituzte, batik bat eskola publikoetan.
Garraioak ez ezik, bankuak, eskolak, museoak, Broadwayko antzokiak, NBEren egoitza eta dendak ere itxita daude gaur.
Wall Street itxi behar izan zuten azken aldiak 2001 urteko irailaren 11ko atentatuen ostean eta 1985 urteko irailaren 27an izan ziren; azken hori, Gloria urakanaren ondorioz.
New Yorkeko burtsa ere itxita egoongo da Sandy urakanagatik, burtsako kudeatzaileak azaldu duenez. Jarduerari asteazkenean ekingo dio berriro ere.
New Yorkeko hainbat zubi eta tunel itxi dituzte 19:00etan (23:00etan) Sandy urakana Estatu Batuetako kostara helduko delako.
Agintariek premiazko produktuak erosteko deia egin dute, eta, ondorioz, jende uholdeak izan dira igande honetan saltokietan.
Michael Bloomberg New Yorkeko alkateak ebakuatutako lekuetatik "lehenbailehen" alde egitea eskatu du bart, "denbora agortzen ari baita".
Sandy New Jerseytik sartuko da lurrean barrena. Bertan ere hainbat leku ebakuatu dituzte.
Obamaren kanpainako ekitaldiak, bertan behera
Barack Obama presidente eta hautagai demokratak bertan behera utzi ditu, urakana dela eta, Floridan egin behar zituen hauteskunde-ekitaldiak.
"Washington inguruan eguraldiak okerrera egin duela ikusita, presidentea ez da Orlandora joango kanpainako ekitaldian parte hartzera", adierazi du Jay Carney Etxe Zuriko prentsa idazkariak gaur goizean.
Obama atzo joan zen Floridara, baina "Etxe Zurira itzuliko da urakanari erantzuteko kudeaketak egiteko", gaineratu du funtzionarioak.
Zure interesekoa izan daiteke
Ebolak dagoeneko 2.642 hildako eta 5.514 kasu baieztatu eragin ditu Kongoko Errepublika Demokratikoan
Bestalde, 808 paziente isolatuta edo ospitaleratuta daude, eta 1.200 lagun sendatu dira. Ebolaren transmisioa Kongoko sei probintziatan zabaltzen ari da, eta hilkortasun-tasa %47,9koa da.
Iranek ohartarazi du ez dela petrolio "tanta bat bera ere" aterako Persiar golkotik, AEBk "gerra ekonomikoari" eusten badio
Scott Bessent AEBko Altxorraren idazkariak, bestalde, astelehen honetan hasiko den "gerra ekonomikoa" guduaren azken fasea dela ziurtatu du.
5,9 graduko lurrikara batek Tokio astindu du
Richter eskalan 5,9 graduko indarra izan duen lurrikara batek Japoniako ekialdea astindu du igande goizaldean, bereziki Tokio eskualdea. 30 pertsona zauritu dira eta tren-zerbitzu batzuetan etenaldiak egin dituzte. Japoniako Meteorologia Agentziak (JMA) baztertu egin du tsunami arriskua.
Auzitegi federal batek baliogabetu egin du Trumpek 75 herrialderi bisak emateko jarritako debekua
Neurria urtarrilean sartu zen indarrean, AEBetako Gobernuaren arabera, etorkin horiek "Estatuarentzat karga bat bihurtzeko arriskua" zegoelako.
Errusiaren eta Ukrainaren arteko erasoek jarraitzen dute, gatazka hasi zenetik lau urte eta erdi igaro direnean
Hogei pertsona baino gehiago hil dira azken orduetan bi herrialdeetan droneak eta jaurtigaiak erabiliz egindako erasoetan.
Zer dago Ukrainaren gerra-estrategia aldaketaren atzean? Eskala handiko erasoak, herritarrengan eragiteko
Hilabeteak dira Ukrainan gerra fronteak aurrerapen handirik gabe diharduela. Horren ordez, maizagoak dira aire bidezko erasoak Errrusiako azpiegitura garrantzitsuen kontra. Olga Tarnovska Kieven bizi den analistarekin eta Albert Sort Moskun bizi den kazetariarekin aztertu du gaia ETBk.
AEBk eta Kanadak ez dute merkataritza-akordiorik lortu, eta % 50eko muga-zergak mantenduko dira
Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuak Kanadako ibilgailuen gaineko muga-zergak % 15era eta altzairu eta aluminioarenak % 25era murriztea onartu bazuen ere, larunbat honetan % 50eko kargak sartu dira indarrean.
Israelek 2023an hil zituen 50 pertsonen gorpuzkiak lurperatu dituzte Gazan
Gazako hiru familitako kideak dira denak, tartean 19 adin txikiko. Defentsa Zibileko erreskatatzaileek orain lortu dute haien gorpuzkiak 2023an bonbardatu zituzten eraikinaren hondakinen azpititik ateratzea. Gazatarren Osasun Ministerioak egindako kalkuluen arabera, 73.400 pertsona baino gehiago hil dira Gazan Israelen erasoaldia hasi zenetik eta 7.500 gorpuk hondakinen azpian jarraitzen dute.
Sussexeko dukeak, Harry eta Meghan, Erresuma Batura itzuliko dira, baina Errege Etxetik kanpo jarraituko dute
Sussexeko dukeek, Harryk eta Meghanek, Erresuma Batura itzultzea erabaki dute, eta han matrikulatu dituzte bi seme-alabak, Archie eta Lilibet, oraindik identifikatu gabeko ikastetxe batean. Bikoteak Errege Etxetik urrun jarraituko du eta Londrestik kanpo biziko da, hedabide britainiarren arabera.
Gutxienez 15 pertsona hil dira Errusiak Kieven aurka egindako erasoan
Ukrainako presidenteak salatu duenez, erasoan etxebizitza eraikinak, haurrentzako ospitale bat eta eskola bat kaltetu dira, eta Odesa eskualdean mugako postu bati eta gas azpiegitura bati eraso egin diete errusiarrek.