Trumpek hautsi egin du AEBek Iranekin sinatutako akordio nuklearra
Donald Trump AEBko presidenteak iragarri du hautsi egin duela AEBek 2015ean Iranekin sinatutako akordio nuklearra, eta isunak jarriko dizkio berriro herrialdeari.
"Gaur iragartzen dut AEB erretiratu egingo dela Iranekin sinatutako akordio nuklearretik (...). Isun ekonomiko handienak jarriko ditugu berriro", adierazi du Trumpek, Etxe Zurian egindako agerraldi batean.
Bere programa nuklearrak helburu baketsuak zituela esan zuenean, Iran gezurretan ari zela uste du AEBko presidenteak. Zentzu horretan, orain dela gutxi Israelek aurkeztutako artxiboak "behin betiko froga" direla ziurtatu du Trumpek.
"Iranekin genuen akordioaren bihotzean tirabira handiak zeuden: erregimen hiltzaile batek energia nuklear programa baketsu bat bakarrik nahi zuen. Iranen agintza hori gezurra dela esateko behin betiko frogak ditugu gaur", adierazi du Trumpek.
Hala ere, Iranek akordio "berri eta iraunkor" bat negoziatu nahiko duela iragarri du Ameriketako Estatu Batuetako agintariak. "Akordio berri bat negoziatzeari uko egingo diotela esan dute Irango buruzagiek. Ongi deritzot. Baina azkenean akordio berri eta iraunkor bat negoziatu nahiko dute, Irani eta irandarrei mesede egiteko. Horretarako prest daudenean, ni gertu nago", azaldu du Trumpek Etxe Zurian.
Hasan Rohani Irango presidentea. Argazkia: EFE
AEBk 2015eko akordio nuklearretik alde egitea "onartezina" dela salatu du Hasan Rohani Irango presidenteak, Iranek konpromisoak bete dituelako.
"Ez dugu okerrik egin eta AEBek alde egitea onartezina da", esan du Rohanik hitzaldi batean, telebistan, Trumpen erabakiaren berri izan bezain laster.
Bestalde, hartutako erabakiagatik Trump zoriondu du Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak. "Erabaki ausarta hartu du Trump presidenteak", goraipatu du Netanyahuk telebistan zabaldutako mezu batean. "Iranen jarrera erasokorra geldiarazteko" Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak hartutako neurriak eskertu ditu israeldar guztien izenean.
Donald Trumpen estrategia babesten duela ziurtatu du Saudi Arabiak, eta AEBko presidenteak hartutako erabakiari ongietorria egin dio.
Erabakia deitoratu dute Alemaniak, Frantziak eta Erresuma Batuak, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Twitter sare sozialean jakitera eman duenez.
"Akordioa hausteko erabakia deitoratzen dute Frantziak, Alemaniak eta Erresuma Batuak. Arma nuklearrak ez areagotzeko nazioarteko borroka sistema jokoan dago", ohartarazi du Macronek.
Federica Mogherini EBko Atzerri Politika eta Segurtasunerako goi ordezkariak erabakia deitoratu du. Donald Trumpek iragarritako zigor berriekin "bereziki kezkaturik" azaldu da, baina Europar Batasunak ituna "kontserbatu" bahi duela bermatu du.
Bestalde, Arma Nuklearrak Abolitzeko Nazioarteko Kanpainak (ICAN) kritikatu duenez, Trumpek "alferrikako krisia sortu du" gaur, akordio nuklearra hautsita.
Erakundeak Bakearen Nobel saria jaso zuen iaz. ICANen hitzetan, pausoak Washingtonen "sinesgarritasunari" kalte egiten dio, eta Ipar Korea "begira" dagoela gogorarazi du.
"Ituna dinamitatzeko Donald Trumpen erabakiarekin, Iran inolako kontrolik gabe arma nuklearretara hurbildu ahal izango da", ohartarazi du Beatrice Fihn ICANeko zuzendari exekutiboak agiri batean, New Yorken.
Nahiz eta AEBk adostasuna hautsi, ituna betetzen jarraitzeko eskatu die Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak akordio nuklearraren gainerako sinatzaileei. Trumpen erabakiarekin "oso kezkaturik" agertu da Guterres, Stephane Dujarric bere bozeramailearen bidez. Akordio nuklearra diplomaziaren "lorpen handi" bat dela errepikatu du.
AEBko buruzagiaren erabakiarekin desengainua hartu duela onartu du Errusiak. Horregatik, NBEko Segurtasun Kontseilua premiaz biltzeko aukera ez du baztertu Kremlinak.
Azkenik, "Iranen urraketarik gabe ituna arriskuan jartzea hanka-sartze larri bat dela uste dut", adierazi du Barack Obama Ameriketako Estatu Batuetako presidente ohiak agiri batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.