Txileko 11 militar, 'Heriotzaren Karabana'-n 15 pertsona hiltzeagatik zigortuta
Erretiroan dauden hamaika militarri kartzela zigorrak ezarri dizkiete Txilen, 1973an oposizioko 15 kide hiltzeagatik, 'Heriotzaren Karabana'-k egindako hilketetan.
'Heriotzaren Karabana' militarrez osatutako segizio bat izan zen. Augusto Pinochetek 1973ko irailaren 11n kolpea eman ostean, Txilen zehar bidaiatu zuten, Sergio Arellano Stark jeneralaren agindupean —diktadorearen "ordezkari pertsonala"—, eta presondegietatik irtenarazi zituzten ehun bat preso politiko hil zituzten.
La Serena hiriko "Arica" erregimentukoak ziren zigortutako militarrak. Hiri horretako biktimen artean dago Jorge Peña Hen, Txilen umeentzako eta gaztentzako orkestrak sortu zituena, aitzindaria eskualdeko beste herrialdeetan ere.
Erregimentuko gune batean hil zituzten, eta gorpuak herriko hobi komun batera bota zituzten. Hurrengo egunean, agintariek “15 estremistaren hiletak” iragartzen zuen bando militar bat argitaratu zuten, "gerra garaiko epaitegi militarrek agindutakoa jarraiki" egin zela esanez.
Auziaren ikerketaren arabera, erregimentuko nagusiak (Ariostol Lapostol Orrego) zein laguntzaileak (Juan Emilio Cheyre) "bazekiten (epaiketa) ez zela egin, eta exekuzioa epaiketarik gabe egingo zela", biktimen "ideologien oinarrituta baino ez".
25 urte eta gero aurkitu eta identifikatu zituzten biktimen gorpuak, 1998an.
Zigortutako militarrak
Zigortutakoen artean dago Juan Emilio Cheyre, Armadaren komandante-burua 2002 eta 2006 artean. Hiru urte eta egun bateko kartzela zigorra jarri diote estalketa delitu batengatik. Zaintzapeko askatasunean bete ahalko du.
Cheyre tenientea eta erregimentuaren komandantearen laguntzailea zen. Armadak egindako giza eskubideen urraketei "berriz ere ez" esateko konpromisoa hartu zuen lehenengo buruzagi militarra izan zen Txilen.
Gainera, epaiak 15 urte eta egun bateko zigorra ezarri dio Ariosto Lapostol Orrego koronelari, garai horretan erregimentuko burua, 15 biktimen hilketen egile bezala.
Pedro Espinoza Bravo brigadierrari eta Juan Chiminelli Fullerton, Victor Alegre Rodríguez, Jaime Ojeda Torrent eta Emilio de la Mahotiere Gonzalez ofizial ohiei bost urte eta egun banako zigorra ezarri diete, konplize bezala.
Batzuk kartzelan daude dagoeneko, beste auziengatik zigorrak betetzen. Espinoza Bravori, adibidez, 600 urteko espetxe zigorra ezarri diote guztira.
Cheyrerekin batera, lau ofizial ohiri hiru urte eta egun banako zigorra jarri diete, zaintzapeko askatasunean betetzeko, eta beste lauren aurkako salaketak artxibatu dituzte, ezin izan delako frogatu giza eskubideen urraketetan parte hartu zutenik.
Kalte-ordainak
Gainera, epaiak familiarrei kalte-ordainak ordaintzeko agindu dio Txileko Estatuari, 80, 70 eta 40 milioi pesoko zenbatekoarekin (103.000, 90.000 eta 51.000 euro).
"Ikerketa luzea eta konplexua izan da, batez ere parte hartu zutenek ez dutelako lagundu. Zaila egin zaigu egi historikora heltzea", esan du Mario Carroza epaile bereziak.
Estatuaren 3.200 hilketa
Pinocheten diktaduran (1973-1990), datu ofizialen arabera, 3.200 pertsona inguru hil zituzten Estatuaren agenteek. Horietako 1.192 oraindik desagertutako atxilotu bezala agertzen dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.