Notre Dame, Frantziako historiaren sinbolo
Sutea Parisko Notre Dame katedralean, Parisko bihotzean, Frantziaren historiaren sinboloan. Urtero 13 milioi pertsona joaten dira arte gotikoaren harribitxi hau ikustera, eta horregatik da, hain justu, Frantziako monumenturik bisitatuena.
Duela 800 urte baino gehiago eraiki zuten, eta denbora luze horretan Frantziako historiaren une garrantzitsuenen lekuko eta agertoki izan da.
Maurice de Sully artean Parisko gotzaina zenaren aginduz hasi ziren eraikitzen, 1163. urtean, eta mende bat baino gehiago behar izan zuten amaitzeko: 1272.ean bukatu zituzten lanak.
Kristautasunaren sinbolo
Garai batean, mendebaldeko eraikuntza kristaurik handiena izan zen, Parisko aberastasunaren eta boterearen erakusle.
Hiriaren uhartean, Parisko bihotzean, dago, aurrez gutxienez lau eraikin erlijioso egon ziren tokian: IV. mendeko eliza paleokristau bat, Meroveoren garaiko basilika bat, Karlomagnoren garaiko katedral bat eta eliza erromaniko bat.
Notre Dameren historia Frantziaren historiara hertsiki lotua dago. 1793an, Frantziako Iraultzaren garaian, "Arrazoiaren Tenplu" izendatu zuten.
Urte batzuk geroago, Napoleonek bere koroatzerako aukeratu zuen, 1804ko abenduan.
Une historikoen agertoki
Paris naziengandik askatu zutenean ere, katedrala bihurtu zen ospakizunen tokia. 1944ko abuztuaren 26an elizkizuna egin zuten, Charles de Gaulle jenerala bertan zela.
Frantziako buruzagi politiko ezagunenen hileta elizkizun nazionalak Notre Damen egin dituzte; De Gaullerena, Georges Pompidouena eta François Mitterrandena, besteak beste.
2015eko azaroaren 15ean, Parisko atentatu jihadistak gertatu eta bi egunera, katedralean egin zituzten 130 hildakoen eta 350 zauritutakoen aldeko omenaldiak.
Atentatu gune ere izan da. 2017ko ekainaren 6an, gizon batek mailu batekin eraso zion polizia bati bertan, "Hau Siriakoaren ordainetan" oihuka esaten zuen bitartean.
Gaur egun, konpontzeko lanetan ari ziren. Sei milioi euroko aurrekontua zuten lanek, eta 2022ra arte egon behar ziren beharrean.
Zure interesekoa izan daiteke
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.