Ukraina Europar Batasuneko kide izateko bide luze eta itzulgarria

Ukrainak Europar Batasunarekin bat egiteko lehen urratsa eman du ostiral honetan, Europako Batzordearen aldeko irizpena jaso ondoren. Irizpen horrek bide luzea eta itzulgarria izan dezakeen prozesua ireki du, justiziaren, ustelkeriaren eta oligarken arloan Bruselak exijitutako erreformen aurrerapenari lotuta.

Eskaera onartu ondoren, Moldaviakoarekin batera, Europako Batzordeak Ukrainari atxikitzeko herrialde hautagaiaren estatusa ematea proposatu die hogeita zazpi herrialdeei. Erabaki hori ekainaren 23an eta 24an Europako liderrek Bruselan egingo duten goi-bileran espero da. Orduan, Albania eta Ipar Mazedoniarekin bat egingo du, biak ere hautagaiak, baina sarbide-elkarrizketak hasi ez dituztenak.

Europar Batasunean sartu zen azken herrialdea Kroazia izan zen, 2013an, sarrera eskatu eta sei urteko negoziazioen ondoren. Prozesu horretan, Erkidegoko estandarrekin eta arauekin bat egiteko eta merkatu bakarraren parte izateko ekonomikoki prestatu zen.

Atxikitzeko prozesua atzera bota daiteke

Hori bai, zabaltze-prozesurako metodologia berriak negoziazioak geldiarazteko aukera gehiago ematen die hogeita zazpi kideei, eta, are gehiago, atzera botatzeko hautagaia den herrialdeak EBrekin hitzartutako erreformak betetzen ez baditu.

Duela bi urte onartutako ildo berri horiek prozesua politikoagoa eta sinesgarriagoa egitea dute helburu, baina estatu kideek eta Batzordeak ez dute inoiz mekanismo hori praktikan jarri negoziazioak blokeatzeko.

Hala ere, EB osoak eta haren kideek Ukrainaren inbasio militarragatik Errusiarri zigorrak ezarri izanaren harira, Serbiaren jarrera nabarmentzekoa da, ez baita bat etorri neurri horiekin. EBrako hautagai gisa hartutako konpromisoekin bat ez etortzea da hori, eta eztabaida piztu da klausula hori aplikatu beharko ote litzaiokeen.

Ukrainaren kasuan, arau berriek ondorio negatiboak izan ditzakete; izan ere, Europako Batzordeak berak onartzen duenez, eskatzen dituen baldintza guztiak ez dira betegarriak gerra-testuinguru batean dagoen herrialde batentzat. Gainera, irizpenak zehazki adierazten du prozesuan atzera egiteko aukera, eta gogorarazten du metodologia berriak ezartzen duela EBrako sartzeko urratsak atzera bota daitezkeela eskatutako baldintzak betetzen ez badira.

2022aren amaierarako baldintzak eta berrikuspena

Bruselak hautagaiaren estatusa onartuko lioke Ukrainari baldin eta Volodimir Zelenskiren gobernuak hainbat erreforma martxan jartzen baditu. Zehazki, epaileen erreforma, oligarken aurkako legea eta ustelkeriaren aurkako agentzia operatibo bat izatea aipatzen ditu.

Arlo ekonomikoan, bere sistemaren funtzionamendurako hobekuntza-tartea aitortzen dio, eta EBn lehia-presioari aurre egiteko Ukrainan gerraosteko inbertsioak diseinatzeko eta gauzatzeko moduaren araberakoa izango dela ohartarazi du. Europako Gobernuak Ukrainaren aurrerapenen jarraipena egingo du ezarritako baldintzetan, eta 2022ko amaierarako ebaluazioa egitea espero dute.

Prentsaurrekoan, Europako Batzordeko presidente Ursula von der Leyenek azpimarratu du atxikitzeko arauak "dinamikoak" direla eta itzulgarritasuna onartzen dutela hitzartutako erreformetan atzerapausoak atzematen badira.

Ukrainak, oraingoz, ez ditu baliatuko EBk Erkidegoan sartzeko bidean dauden herrialdeei erreforma demokratikoak finantzatzeko bideratzen dizkien aurreatxikitze-funtsak. Europako iturrien arabera, mekanismoa ez da automatikoa, eta, funtsak eskuratzeko, herrialde batek esplizituki agertu behar du onuradunen artean.