COP27 hasi da Egipton, kalte klimatikoak konpentsatzeko ordainak eztabaidatzeko akordioa lortuta
200 herrialdetako gobernu, erakunde, sektore pribatu eta gizarte zibileko ordezkariak bilduko dira gaurtik 18ra bitartean, Egipton, klima aldaketaren erronka globalari aurre egiteko fronte komun bat lortzeko konfiantza berrezartzeko erronkarekin. Nazioarteko testuinguru diplomatiko zailean iritsi da hitzordua. Lortutako lehenengo akordioa ezohiko gertaera meteorologikoek eragindako krisietarako konpentsazio ekonomikoei buruzko negoziazioa ofizialki irekitzea izan da.
Sharm el Sheikhen COP27 Klimaren Goi Bilera formalki inauguratu dute presidente berria, Sameh Shukri Egiptoko Atzerri ministroa, hautatuta, eta agindu du bilera "inflexio puntua" izango dela "ekintza aldeaniztun kolektibo bat lortzeko orduan". Shukrik adierazi du bilerak ez duela emaitza nabariak lortzeko ahaleginik etengo, "negoziazio fasetik hartutako konpromisoak ezartzeko fasera mugitzeko garaia baita".
Sharm-El Sheikhen (Egipto) izango dira bi aste hauetan NBEren Klima Aldaketari buruzko Esparru Konbentzioaren Alderdien XXVII. Konferentzia (COP27), Montrealgo Protokoloaren Alderdien Bileraren Kalitateari buruzko Alderdien Konferentziaren XVII. Saioa (COP-MOP17) eta Parisko Akordioaren Alderdien Konferentziaren laugarren saioa (CMA4), baita 57 organo subsidiarioren saioak eta erakundeek, gobernuek, erakunde multilateralek, enpresek, GKEek eta gizarte zibilak antolatutako pareko ekitaldien agenda zabala ere, gazteek eta haurrek gero eta gehiago parte hartuko dutelarik.
Hasiera ofiziala gaur emango zaion arren, lehen bi jardunaldi garrantzitsuak azaroaren 7an eta 8an, astelehen eta asteartean, izango dira. Munduko liderrek, estatuburuek eta gobernuburuek irekiera ekitaldi nagusian hartuko dute parte bihar, Pedro Sanchez Espainiako presidenteak, tartean. Datozen bi asteetan, besteak beste, arintzeari, egokitzeari, galerei eta kalteei dagokienez aurrerapenak lortzera bideratuko dira negoziazioak.
Hainbat herrialdek gai zehatzei buruzko ekimen tematikoak aurkeztuko dituzte. Espainiak eta Senegalek, esate baterako, desertifikazioaren aurkako borroka defendatuko dute elkarrekin. Proposamen eredu horrek indarra hartu zuen aurreko Klimaren Goi Bileran, Glasgown (Erresuma Batua) egindako COP26 bileran alegia, hainbat sektoretan arintze eta egokitze neurriak ezartzea bultzatzeko.
COP27ren leloak, 'Elkarrekin ezarpenaren alde', nazioarteko ekintza bateratzea du helburu, Teresa Ribera Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako ministroak "konfiantzaren" gailurra izango dela onartu duen testuinguru batean, "zaila" izango baita; "munduaren zati handi batek" klima aldaketaren aurreko konponbideengan "konfiantza mantentzea" zaila delako.
Iazko azaroan egindako COP26a Glasgowko Klimaren Itunarekin amaitu zen. Itun horrek berotze globalaren aurkako ekintza bultzatzea du helburu, modu multilateralean eta sektore guztiei zuzenduta, mende amaieran 1,5 ºCko igoera ez gainditzea bermatzeko, komunitate ahulenen premiazko egokitzapen beharrei erantzuteko eta garapen bidean dauden herrialdeen egokitzapenerako finantzaketa bideratzeko.
Hitzordua pandemiaren amaierak eta Errusiak Ukrainaren gainean egindako inbasioak markatutako nazioarteko testuinguru batean dator eta horrek krisi energetiko eta elikadura krisi globala eragin ditu, negoziazio klimatikoetan eragina izan dezaketenak.
Bestalde, Munduko Meteorologia Erakundeak (MME) igande honetan, Klimaren Gailurrarekin bat eginda, ohartarazi duenez, berotegi efektuko gasen kontzentrazioak gora egin duenez eta beroa pilatu denez, azken zortzi urteak inoiz ezagutu diren beroenak izango dira.
Akordioak eta adierazpenak
COP27k lehen albiste ona eman du, ezohiko gertaera meteorologikoek eragindako krisien konpentsazio ekonomikoei buruzko negoziazioa ofizialki irekitzeko akordioa lortu ondoren.
Hala, klima aldaketak eragindako kalteengatik ("galerak eta kalteak", ingurumen hizkeran) garapen bidean dauden herrialdeei zor zaizkien kalte ordainen finantzaketa goi bileraren agendan sartuko da. Herrialde pobreek eta Egiptoko presidentetzak gehien eskatzen zuten gaietako bat zen.
"COP27 martxan jarri ahala, gure planeta sorospen seinalea bidaltzen ari da", ohartarazi du, bestalde, Antonio Guterres Nazio Batuen Erakundeko (NBE) presidenteak, nazioarteko klimaren goi bileraren hasieran. Halaber, adierazi duenez, "munduko klimaren egoera kaos klimatikoaren kronika bat da".
Protestak eta atxiloketak
Human Rights Watch (HRW) Gobernuz Kanpoko Erakundeak, nazioarteko egoera humanitarioaren jarraipena egiten duenak, salatu du Egiptoko agintariek dozenaka pertsona atxilotu dituztela COP27 klimaren goi-bileraren harira manifestaziorako deia egiteagatik, eta galarazi egin duela manifestaziorako eskubidea Sharm el Sheijen.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek Ormuzko itsasartea itxi du, Israelek Libano hegoaldean egindako erasoengatik
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko ituna urratzea egotzi dio AEBri, baita Israelek Libanoko hegoaldean behin eta berriz su-etena urratu izanaren erantzukizuna ere. Abbas Araghtxi Irango Atzerri Gaietarako ministroa Suitzara joan da gaur, AEBri bake memoranduma bete dezala eskatzeko.
Inoizko hauteskunde polarizatuenen bigarren itzulia egingo dute igandean Kolonbian
Hauteskunde aurreko aurreikuspenen arabera, Abelardo de la Espriella ultraeskuindarrak botoen % 50 inguru lor ditzake eta Ivan Cepeda ofizialistak, berriz, botoen % 44. Ikusteko dago iragarpenek asmatzen duten ala ez.
Israelek eta Hezbollah miliziak su-etena adostu dute, Israelgo hainbat hedabideren arabera
Hala ere, oraingoz, egoerak ez du baretzeko itxurarik Libanon. Azken orduotan, gutxienez 18 pertsona hil eta 30 baino gehiago zauritu ditu Israelgo Armadak Libano hegoaldean egindako bonbardaketen ondorioz.
Frantziako justiziak Achraf Hakimi futbolaria epaituko du emakume bati sexu erasoa egitea leporatuta
Paris Saint-Germain taldeko jokalaria Marokoko selekzioarekin Munduko Kopan parte hartzen ari den bitartean, Versallesko Apelazio Auzitegiko instrukzio salak atzera bota du horren defentsak aurkeztutako helegitea, eta, ondorioz, akusatuen aulkian eseri beharko du 2023an emakume bati sexu erasoa egitea egotzita.
AEBk eta Iranek bertan behera utzi dituzte Suitzan itunaren inguruan egin behar zituzten elkarrizketak
Burgenstockeko bilera bertan behera utzi dute JD Vance ez delako bertara joan eta ez zegoelako argi Irango Gobernuaren ordezkaritza bertan izango zen, baina Washingtonek negoziazio teknikoetan aurrera egiteko asmoari eutsi dio.
Andy Burnham alkate laboristak eserleku bat lortu du, eta Starmerri aurre egin ahal izango dio
Makerfieldeko hauteskundeetan lortutako garaipenak Alderdi Laboristaren buruzagitza eskuratu eta Erresuma Batuko Gobernua gidatzeko bere asmoa indartu du.
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioaren 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzko itsasartea desblokeatzeko akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.