COP27 klimaren goi bilerak utzitako bost gako nagusiak
Sharm Sheijen (Egipto) egin den COP27 goi bilera atzo amaitu zen, inor gutxi asebeteta utzita. Besteak beste, funts berri bat sortzea erabaki da biltzarrean, berotze globalaren ondorioz herrialde ahulenek jasaten dituzten kalte klimatikoak finantzatzeko. Akordio historikoa dela nabarmendu dute bertan bildutakoek. Bi ziren mahai gainean zituzten korapilo nagusiak: klima aldaketak eragindako galeren eta kalteen ordainketarako funts bat sortzea, eta berotegi gasen isuriak murrizteko konpromisoak hartzea. Lehendabizikoan urratsak eman dituzte, baina bigarrena lehengoan geratu da.
Hauek dira COP27 goi bilerak utzitako bost gako nagusiak:
1. Galerak eta kalteak: Klima aldaketak eragindako kalteak nola finantzatu?. Galdera horri erantzuna topatzea izan da goi bileraren erronketako bat, eta hein batean bederen, urrats bat aurrera egitea lortu da. Larrialdi klimatikoaren aurrean kalteberak diren herrialdeak diruz laguntzeko funts bat eratzea adostu dute. Garapen bidean dauden herrialdeei berehalako baliabide ekonomikoak ematea erabaki dute, larrialdi klimatikoak sortzen dituen eragin ekonomiko eta ez ekonomikoei aurre egiteko.
2. Brasil itzuli da: Hasieran, Joe Biden Estatu Batuetako presidentearen agerraldiak piztu bazuen ere ikusmina, Luiz Ignacio Lula da Silva Brasilgo presidente hautatuaren hitzaldia izan da zeresan gehien eman duenetako bat. Hauteskunde ondoren egin duen nazioarteko lehen bidaia izan da Lularentzat, eta mezu bat utzi nahi izan zuen munduaren aurrean: "Brasil klima aldaketaren aurkako borrokara batzeko prest dago, berriro". Bere aurreko presidenteak "ukazioaren politika" erabili ondoren, 2025ean COP30 goi bilera Brasilen egitea proposatu zuen .
3. Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko zatiketa: lehendik zegoen zatiketa areagotzea ekarri du goi bilera honek. Herrialde garatuen eta garatze bidean dauden herrialdeen arteko desadostasunak, beste behin, oso agerian geratu dira. Herrialde txiroenek "ekintzak zehatzak" eta "dirua" eskatu diete aberatsenei, klima aldaketaren ondorioek eragindako kalteak bideratzeko.
4. Giza eskubideak: goi bileran bertan baino, kalean entzun dira giza eskubideen aldeko aldarrikapenak: "Giza eskubiderik gabe ez dago klima justiziarik" leloa erdigunean jarrita, ehunka ekintzailek protestak egin dituzte Sharm Sheijen, biltzarrak iraun duen egunetan. Alaa Abdelfatah aktibista egipziar-britainiarrak berebiziko protagonismoa hartu du egunotan, bere diskurtsoengatik. Besteak beste, goi bilera milaka pertsonen giza eskubideak urratzen dituen herrialde batean egitea gogor kritikatu du.
5. Krisi ekonomikoa eta energetikoa: Ukrainako gerrak azaleratu duen krisi energetikoa izan da goi bilera markatu duen gaietako bat. Atzeraldiaren arriskua herrialde guztien kezka nagusietakoa dela, energiaren krisiari aurre egiteko baliabide ekonomikoak behar dituztela esan dute goi agintari guztiek.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek eta Hezbollah miliziak su-etena adostu dute, Israelgo hainbat hedabideren arabera
Hala ere, oraingoz, egoerak ez du baretzeko itxurarik Libanon. Azken orduotan, gutxienez 18 pertsona hil eta 30 baino gehiago zauritu ditu Israelgo Armadak Libano hegoaldean egindako bonbardaketen ondorioz.
Frantziako justiziak Achraf Hakimi futbolaria epaituko du emakume bati sexu erasoa egitea leporatuta
Paris Saint-Germain taldeko jokalaria Marokoko selekzioarekin Munduko Kopan parte hartzen ari den bitartean, Versallesko Apelazio Auzitegiko instrukzio salak atzera bota du horren defentsak aurkeztutako helegitea, eta, ondorioz, akusatuen aulkian eseri beharko du 2023an emakume bati sexu erasoa egitea egotzita.
AEBk eta Iranek bertan behera utzi dituzte Suitzan itunaren inguruan egin behar zituzten elkarrizketak
Burgenstockeko bilera bertan behera utzi dute JD Vance ez delako bertara joan eta ez zegoelako argi Irango Gobernuaren ordezkaritza bertan izango zen, baina Washingtonek negoziazio teknikoetan aurrera egiteko asmoari eutsi dio.
Andy Burnham alkate laboristak eserleku bat lortu du, eta Starmerri aurre egin ahal izango dio
Makerfieldeko hauteskundeetan lortutako garaipenak Alderdi Laboristaren buruzagitza eskuratu eta Erresuma Batuko Gobernua gidatzeko bere asmoa indartu du.
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioaren 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzko itsasartea desblokeatzeko akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.
Trumpek, G7ra iritsi berritan: "Ostiraletik aurrera Ormuz erabat irekita egotea espero dut"
G7aren goi-bileran parte hartzen ari diren liderrak Evian-les-Bains Frantziako herrian daude jada. Lurreratu bezain laster, AEBko presidente Donald Trumpek eta Emmanuel Macron Frantziako liderrak aldebiko bilera egin dute. Iranekin lortutako akordioa izan da gai nagusietako bat.
Erresuma Batuak sare sozialetan sartzea debekatu die 16 urtetik beherakoei
Australiak eta Erresuma Batuak adin horretan (16 urte) ezarri dute sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina. Frantzian 15 urtekoak has daitezke erabiltzen, eta Espainiak 16 urtez beherakoei debekua ezartzeko asmoa dauka.