Eguna gau bihurtuko du gaur eguzki-eklipse oso batek Mexikon, AEBn eta Kanadan
Milioika lagunek gozatu ahal izango dute gaur, astelehenarekin, gertatuko den eguzki-eklipse osoaz. Hori bai, munduzko zati batean baino ez da izango ikusgai: Mexikon, AEB erdialdean eta Kanada ekialdean. Ipar Amerikako eta Erdialdeko Amerikako gainerako tokietan eguzki partziala ikusiko da. Zoritxarrez, Euskal Herrian ez da ikusgai izango, hemen gaua denean gertatuko baita.
Ilargia Lurraren eta Eguzkiaren artean pasatzen denean gertatzen da eguzki-eklipse osoa, Ilargiak guztiz ezkutatzen baitu Eguzkia lurtarrontzat. Eguzki-eklipse osoak ez dira fenomeno arraroa, 18 hilez behin gertatzen baitira. 2024ko honek, baina, berezitasun bat izango du: eremu zabalagoetan eta oso populatuetan gertatuko da. Adituen ustez, 30 milioi lagunek ikusi ahal izango dute eklipse hau.
Tokiaren arabera, gehiago edo gutxiago iraungo du eklipseak, minutu bat eta lau minutu eta erdi artean. NASAren kalkuluen arabera, Mexikoko Durango estatuko Nazas herrian iraungo du gehien: 4 minutu eta 28 segundo (bertan 12:17 direnean). Ontarion (Kanada), berriz, hiru minutu eta erdi iraungo du.
Eklipsea Mexikon izango da ikusgai aurrena, eta ipar-ekialderantz zabaltzen joango da, AEB erdialdea (Oklahoma, Missouri, Illinois eta Ohio) zeharkatu eta Kanadan sartuko da. 11:00etan izango da ikusgai Mazatlanen (Sinaloa, Mexiko), 13:40an Dallasen (Texas, AEB), 15:13an Clevelanden (Ohio, AEB) eta 15:27an Montrealen (Quebec, Kanada). Terranovan 17:00ak inguru direnean estaliko du Ilargiak Eguzkia, guztiz.
AEBn eklipseak izango duen ibilbidea argitaratu du NASAk:
Turista erauntsia
Eguzki-eklipse osoak zeruak ilunduko ditu, tenperaturak jaitsarazi eta txori-kantuak isildu. Ikuskizuna erabatekoa izango da, eta ikusgai izango den eskualdeetan jendetza espero da. Nazasen (Durango, Mexiko), esaterako, biztanle adina bisitari espero dituzte, 10.000 turista.
Kanadako eskualderik populatuenean (6,3 milioi biztanle ditu), Niagara Falls eskualdean (Torontoko erdigunetik 90 minutura autoz), milioi bat bisitari espero dituzte. Hori dela eta, larrialdi-egoera ezarri dute agintariek, inguruko segurtasuna bermatze aldera.
Haurrak eskolatik ateratzen diren ordu inguruan gertatuko da eklipsea toki askotan, eta Kanadan, herri batzuetan, egun horretan eskolak ixtea erabaki dute. Torontoko Eskualdeko Eskolen Kontseiluak (Kanadako handiena ikasle eta ikastetxe kopuruari dagokionez) ekintza guztiak bertan behera uztea erabaki du, nahiz eta hirian eklipsea partziala izango den.
Zientziarentzat, aparteko hitzordua
Eklipse osoa "hitzordu aparta" izango da zientziarentzat, NASAren esanetan. "Eklipseek gaitasun berezi bat dute, gure unibertsoaren edertasunarekiko erreberentzia sentitzera bultzatzen dute jendea", nabarmendu du Bill Nelson NASAko kudeatzaileak.
Nelsonen hitzetan, baliteke animalia batzuek "ezohiko portaerak" erakustea; jirafak trostan, oilarrak kukurrukuka edo txoriak isilik.
Era berean, Pam Melroy NASAren kudeatzaile-albokoak azpimarratu du "aukera zientifiko izugarria" eskainiko duela eklipse honek, ez bakarrik Eguzkia behatzeko, Ilargia eta Lurra bera ere "gutxitan bezala" ikusteko modua izango baita.
Ez alferrik, NASAk aurreikusita du Virginiatik hiru kohete aireratzea, Ilargiak Eguzkia eklipsatzen duenean ionosferan sortzen diren aldaketak ikertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Milioika lagunek eman diote azken agurra Ali Khameneiri
Mendekua eta Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako Presindetearen heriotza eskatuz, ehunka milaka dira gaur ere Ali Khameneiri azken agurra ematen ari direnak Teheranen. Haren hiru seme ikusi ahal izen dira hilkutxaren aldamenean otoiz egiten, baina ez haren ondorengo izendatu zuten Motjaba Khamenei.
Trumpek AEBren handitasuna goraipatu du independentziaren 250. urteurrenean: "Inor ezin da gu bezalakoa izan"
Agintariak aukera aprobetxatu du herrialdeko "komunisten" aurka egiteko eta bere hauteskunde erreforma polemikoa sustatzeko.
Kanpalekuetan bizirauten ari dira astindutik bizirik irtendako venezuelarrak
Askok etxea galdu dute eta beste batzuek kalteak dituzte, ez dakite itzultzerik izango duten. Laguntza humanitarioa behintzat iristen ari da Hego Amerikako herrialdera.
ETBk Iranera sartzea lortu du, Ali Khamenei buruzagiaren hileta bertatik bertara kontatzeko
Milaka herritar ari dira ayatola gorenaren agur ekitaldietan parte hartzen. Mendeku eskean batzuk; negar malkotan, besteak. Ekitaldiak aste betez luzatuko dira, eta erregimenak indar eta batasun irudia eman nahi du.
Aita santuak omenaldia egin die hildako migratzaileei Lampedusan, eta Frantziskoren ondarea omentzea eskertu du
Leon XIV .a aita santuak larunbat honetan Italiako Lampedusa uhartera egindako bisitan esan duenez, Mediterraneo itsasoan izandako milaka hildakoak "hartutako erabakien" eta "ahaztutako erabakien" biktima dira, eta migrazio dramaren aurrean axolagabekeria salatu zuen.
Ehunka mila pertsona parte hartzen ari dira Khameneiren hileta publikoan
Asteburu osoan milioika pertsona espero dira, eta astelehenean Irango hiriburua zeharkatuko du segizioak; asteartean Qom hiri santura joango da, eta asteazkenean Iraken jarraituko du, ostegunean lurperatu aurretik.
AEBk inoiz izan duen hedapen handiena duela goraipatu du Trumpek Independentziaren Egunean
AEBren nagusitasun militarra aldarrikatu du Trumpek, baita XX. mendeko gatazka handietan izan duen paper historikoa ere: "Armadarik indartsuena eta boteretsuena sortu dugu".
Teheranen gaur zabaldu dute Ali Khameiren hil kapera
Ali Khameneiren hileta-kaperan, gerraren lehen egunean hil zuten aiatola gorenari azken agurra eman diote Teheranen. Khameneiren hilkutxa erdian eta inguruan beste lau jarri dituzte, erasoaren egunean berarekin zeuden senideen hileta-kutxak. Bihar eta etzi herritarrak sartu ahal izango dira hilkutxa dagoen meskitara, eta astelehenean, Teherango kaleak zeharkatuko ditu.
Donald Trump eta bere azoka handia, protagonista nagusiak AEBen 250. urtebetetzean
Estatu Batuen Independentziaren Adierazpenaren 250. urteurrena ospatuko dute larunbatean, uztailaren 4an. Eta Donald Trumpek bere irudia goresteko erabiliko du urteurrena. Buruzagi errepublikanoak bere aurpegia daramaten oroitzapenezko txanponak egin ditu, eta National Mallen azoka handi bat antolatu du. Ekimenak noria erraldoi bat, garaipen-arku bat, rodeoak, hitzaldiak, su artifizialak eta hegazkin militarren erakustaldiak izango ditu. Azokak, hala ere, porrot egin du orain arte. Oso jende gutxi bertaratzen ari da, eta horrek indartu egin ditu kritikak. Salatzen dutenez, Trumpek ospakizun nazionala baliatu du bere irudia indartzeko.
3.000 lagun baino gehiago ebakuatu dituzte, Ipar Katalunian izandako sute baten ondorioz
Eskualdeko segurtasun zerbitzuek jakinarazi dutenez, gas-bonbona baten leherketak eragin du ezbeharra. Sugarrak berehala zabaldu dira, eta hiru kanpin eta kirol portu bat harrapatu dituzte.