Ziurgabetasuna dakar Trumpen bigarren agintaldiak
Gaur, urtarrilaren 20an, itzuliko da Donald Trump Etxe Zurira, atzerri politikako agenda lepo beteta. Ukrainako eta Ekialde Hurbileko gatazkak izango ditu bigarren agintaldi honetan erronka nagusien artean, "gerra berririk" egongo ez dela hitzeman baitzuen.
Eguerdian egingo du karguaren zina Kapitolioan, eta gauean, lehen dekretuak sinatu ondoren (batzuk Kongresuan eta beste batzuk Etxe Zurian), inaugurazio ekitaldietan hartuko du parte, lehen dama Melania Trumpekin batera.
AEBren historian 58 bider egin den zeremonia errepikatuko da, beraz, bihar, 12:00etan hasita (18:00ak Euskal Herrian), 200.000 pertsonaren aurrean, agintariek aurreratu dutenez.
Kapitolioko prozesioa amaitutakoan hartuko dute kargua presidenteordeak eta presidenteak.
Geroago, Trumpek lehen berbak egingo ditu, presidente gisa, jendaurrean, eta behin agerraldia amaituta, presidente kargua utziko duen Joe Biden, eta Jill emaztea, lehen dama, Kapitoliotik joango dira.
Zeremonian, mundu osoko eskuin-muturreko buruzagiek eta teknologia alorreko enpresa handietako jabeek hartuko dute parte. Trumpek berak aurreratu du "nazioaren batasuna" izango duela bere hitzaldian hizketagai nagusi.
AEBko 47. presidentea izango da Trump, 2024ko azaroaren 5eko hauteskundeetan Kamala Harris egungo presidenteordea garaitu baitzuen.
Hauteskunde-kanpainan, irmo eutsi die lehen agintaldian (2017 eta 2021 artean) heldutako zenbait gairi; Txinako muga zergei eta NATOri egindako kritikei, besteak beste. Gainera, Groenlandia eta Panamako kanala ditu orain jomugan.
Esan bezala, gerra berririk ez sortzeko promesak ere leku garrantzitsua izan zuen kanpainan. Halaber, Ukrainako gerrari irtenbidea bilatzeko konpromisoa ere hartu zuen, berak "Moskuren eta Kieven arteko negoziazioak bideratuta" gatazka hori "24 orduan" amaiarazi dezakeela esanez.
"Deportazio masiboak"
Behin karguan dela, deportazio masiboak egingo dituela promestu du Trumpek. Asteartean bertan, sarekadak egingo dituzte Chicagon. Estrategikoki aukeratu dute hiri hori, bertan migratzaile asko bizi direlako eta gotorleku demokrata delako.
Iragarpen horrek oihartzun handia izan du AEBn nahiz AEBtik kanpo.
"AEB, aurretik"
Testuinguru horretan, Trumpek argi du AEB izan behar dela denetan lehena, alegia, Washingtonen interesak lehenetsiko dituela, "baita atzerri politikaren aurretik ere". Presidente hautatuak Txinan jarri du arreta, bereziki merkataritza arloan.
Nazioartea, bestalde, aiduru dago Trumpen itzuleraren aurrean, bigarren agintaldi honetan gai askotan are zorrotzagoa izango dela iritzita.
Groenlandia, Kanada eta Panamako kanalaren gaineko mehatxuak izan dira atzerri politikan nondik nora joko duen argitzeko arrasto garrantzitsuenak.
Oligarkia berria
Bere agurrean, Bidenek Silicon Valleyko aberats okituen "oligarkiaz" ohartarazi zuen mundua. Alphabet (Google), Amazon, Apple eta Meta (Facebook) konpainien buru diren Sundai Pichar, Jeff Bezos, Tim Cook eta Mark Zuckerberg, esaterako, Trumpen kargu-hartze ekitaldian egongo dira. Kanpainan, bestalde, Elon Musk (munduko gizonik aberatsena eta X sare sozialaren presidentea) babesle leial izan du, eta laguntza ekonomikoa eman dio.
Atzerriko buruzagien partaidetza ez da oso ohikoa izaten horrelako ekitaldietan, baina mundu osoko eskuin-muturreko ordezkarien batasuna aldarrikatze aldera, besteak beste, Argentinako presidente Javier Milei, Italiako lehen ministro Giorgia Meloni eta El Salvadorko presidente Nayib Bukele gonbidatu ditu Trumpek. Viktor Orban Hungariako lehen ministroak, aldiz, uko egin dio gonbidapenari.
Village Peoplek hartuko du parte inaugurazio ekitaldian
Village People talde estatubatuarrak eta Lee Greenwood abeslariak jarriko diete musika asteleheneko ekitaldiei.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek 2023an hil zituen 50 pertsonen gorpuzkiak lurperatu dituzte Gazan
Gazako hiru familitako kideak dira denak, tartean 19 adin txikiko. Defentsa Zibileko erreskatatzaileek orain lortu dute haien gorpuzkiak 2023an bonbardatu zituzten eraikinaren hondakinen azpititik ateratzea. Gazatarren Osasun Ministerioak egindako kalkuluen arabera, 73.400 pertsona baino gehiago hil dira Gazan Israelen erasoaldia hasi zenetik eta 7.500 gorpuk hondakinen azpian jarraitzen dute.
Sussexeko dukeak, Harry eta Meghan, Erresuma Batura itzuliko dira, baina Errege Etxetik kanpo jarraituko dute
Sussexeko dukeek, Harryk eta Meghanek, Erresuma Batura itzultzea erabaki dute, eta han matrikulatu dituzte bi seme-alabak, Archie eta Lilibet, oraindik identifikatu gabeko ikastetxe batean. Bikoteak Errege Etxetik urrun jarraituko du eta Londrestik kanpo biziko da, hedabide britainiarren arabera.
Gutxienez 15 pertsona hil dira Errusiak Kieven aurka egindako erasoan
Ukrainako presidenteak salatu duenez, erasoan etxebizitza eraikinak, haurrentzako ospitale bat eta eskola bat kaltetu dira, eta Odesa eskualdean mugako postu bati eta gas azpiegitura bati eraso egin diete errusiarrek.
Gutxienez 107 pertsona hil dira urre-meategi bat hondoratuta Afrika Erdiko Errepublikan
Ustiategi irregularra Kamerungo mugatik gertu dago. Tokiko agintariek ohartarazi dute biktima kopuruak gora egingo duela erreskate-lanetarako baliabide urriak direla eta.
Eutanasia eta heriotza lagundua ahalbidetuko dituen legea promulgatu du Macronek
Legea Frantziako Aldizkari Ofizialean argitaratu da, legea indarrean sartu aurretik eman beharreko ezinbesteko pausoa.
Haurrak Facebook eta Instagramera katigatu nahi izana ukatu du Metak epaiketa federalaren hasieran
29 estatu estatubatuarrek Facebook eta Instagram nahita manipulatu izana eta Interneten Haurren Pribatutasuna Babesteko Legea (COPPA) urratu izana leporatzen diote Metari.
AEBko bandera, kolono israeldarren aurrean babesteko erreminta
Loui Ridik Ohio utzi eta Zisjordaniara itzultzea erabaki du bere etxea eta familia kolono israeldarrengandik defendatu ahal izateko.
Bruselak Ceutan dauden migratzaile adingabeak Marokora itzultzearen alde egin du
Europako Batzordeko bozeramaile Markus Lammertek berretsi du hiri autonomoan legez kanpo dauden migratzaile guztiak itzuli behar direla, eta espero duela Espainiako eta Marokoko agintariek hori bermatzeko lan egingo dutela.
Baso-suteek ez dute tregoarik ematen Europan
Dozenaka sutek kontinente osoa kiskali dute uda honetan. Baso Suteei buruzko Europako Informazio Sistemaren (EFFIS) datuen arabera, abuztuaren 12ra arte 576.027 hektarea erre ziren lurraldean. Hauek dira sugarren suntsipena erakusten duten satelite-irudi batzuk.
AEB eta Iran bake-elkarrizketa "estraofizialak" egiten ari dira, Trumpen arabera
Bake Memorandumean ezarritako 60 eguneko epea amaitzen den egunean, AEBko presidenteak berretsi du Iranek amore eman beharko lukeela. Horrez gainera, Oman bonbardatzearekin ere mehatxu egin du, honek Ormuzeko itsasartearen kudeaketan esku hartuko balu.