Trumpek aro berriari ekin dio migrazioaren, LGTBI+ kolektiboaren eta ebidentzia zientifikoaren aurka eginez
AEBko 47. presidente kargua hartu berritan, "urrezko aroa" deitu duenari ekiteko irrikan-edo, Donald Trumpek aitaren batean abiatu du Presidentetza, aurreneko erabakiak ia berehala hartuta. Hala, Kongresuko kupulapean inbestitu ostean, Capital One Arena futbol estadioan idazmahaia jartzea agindu du. Bertan sinatu ditu bere lehen dekretuak. Gerora, Etxe Zuriko bulego obalean beste hamarnaka izenpetu ditu.
Guztira, ehun bat agindu exekutibo izan dira. Denetik izan da tartean: migrazioaren, sexu aniztasunaren eta ebidentzia zientifikoaren kontrako neurriak, baina baita Kapitolioan sartzeagatik zigortutakoen aldekoak ere.
Lehendabiziko erabakiak demokraten ondarea ezerezean uzteko baliatu ditu Trumpek, eta Bidenen 80 dekretu atzera bota ditu. Tartean dira arrazen berdintasuna babesten zuena edota identitate eta orientazio sexualagatik diskriminatzearen kontra egiten zuena. Inbestidura hitzaldian bertan aurreratu duenez, bi identitate baino ez dira baimenduta egongo: gizonezkoena eta emakumezkoena.
Presidente aholkularien kaleratzeak ere iragarri ditu Trumpek. Argudiatu duenez, Bidenen aholku-emaileetako batzuk ez daude "lerrokatuta" AEB "berriro handi egiteko" duen asmoarekin. Horien artean dago, besteak beste, Jose Andres Espainiako sukaldari eta World Central Kitchen gobernuz kanpoko erakundearen sortzailea (kirol, eta nutrizio arloan aholkularia zen). "Etxe Zurian egiten dugun lehen eguna oraindik ez da amaitu", ohartarazi du presidenteak, eta agindu du Bidenek egindako 1.000 bat izendapen berrikusiko dituela.
Mexikoko mugarekin "larrialdi nazionala" ezarri du, eta militarrak bertan egotea baimendu du "segurtasuna bermatzeko eta inbasioa geldiarazteko". Dokumentu horren bidez, agintariek AEBn modu irregularrean sartzen diren pertsona guztiak "berehala deportatzeko" eskumena izango dute, berehalako kanporatzeei bide emanda.
Beste dekretu baten bitartez, AEBn jaiotako migratzaileen seme-alabei hiritartasuna ukatzeko pausoak eman ditu presidente errepublikanoak. Dena dela, AEBko Konstituzioak espresuki babesten du eskubide hori, eta Etxe Zuriak ez du zehaztu nola gauzatuko duen. Hori horrela, litekeena da Trumpen asmoak auzibide luzea izatea.
Mexikori eta Kanadari % 25eko muga-zergak jarriko zizkiela agindu bazuen ere, azkenean ez du mehatxua gauzatu. Ingurumari horretan, BRICS taldeko kideentzat % 100eko muga-zergak prest dituela iragarri du. Gorabidean dauden 11 herrialdek osatzen dute talde hori —Brasil, Errusia, India, Txina, Hego Afrika, Saudi Arabia, Egipto, Arabiar Emirerri Batuak, Etiopia, Iran eta Indonesia—, eta G7aren alternatiba gisa aurkeztu da. Espainia bera talde horretan sartu du Trumpek, nahastuta.
Ekialde Hurbilari dagokionez, Bidenen administrazioak Zisjordanian Israelgo kolonoei eta eskuin muturreko kideei ezarritako zigorrak altxatu ditu. Israelek Gaza erasotzeari ekin zionetik, beste eremu horretan asko ugaritu dira palestinarren kontrako erasoak. Gobernu demokratak "Zisjordaniako bakea, segurtasuna eta egonkortasuna urratzen zuten ekintzengatik zigorrak" ezarri zituen iazko otsailean, eta orain, zigor horiek denak kendu ditu Trumpek.
Mugekiko ez ezik, energia alorrean ere larrialdi nazionala aldarrikatu du Trumpek. AEBko energia "barra-barra" ekoitziko duela agindu du, eta petrolioaren bila, "zulatu, zulatu eta zulatu" egingo duela hitz eman. Tresna horrekin, herrialdean petrolioa eta gasa ekoiztearen lasterketa abian jarriko du Trumpek, Alaskan zulatze gehiago eginez. Halaber, Bidenek bultzatutako energia berderako trantsizioa geldiarazi du.
Mendeku gosez, indultua eman die 2021eko urtarrilaren 6an Kapitolioari eraso egiteagatik zigortutako gehienei. 1.500 pertsonari egin die mesede neurriak, eta 14 indultu Oath Keepers eta Proud Boys muturreko taldeetako kideentzat dira.
Ebidentzia zientifikoari kontra eginez, Parisko Akordio Klimatikotik atera du herrialdea, baita Munduko Osasun Erakundetik (MOE) ere. Era berean, Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundeari jakinarazi dio aurreko gobernuak hartutako konpromisoak ezerezean geratu direla.
Milaka langileren egunerokoari zuzenean eragingo dien neurriak ere adostu ditu Trumpek. Adibidez, funtzionarioek telelanerako zuten aukera kendu du, eta asteko bost lanegunetatik lautan bulegoan egon beharko dutela agindu.
Zure interesekoa izan daiteke
Bruselak esan du EBk "lanak ondo" egin dituela Ceutan, eta "migrazio erreformak bizkortzeko" eskatu du
Magnus Brunner Europako Barne eta Migrazio komisarioaren hitzetan, Ceutan lehertutako krisitik ateratako ondorio nagusia da Europar Batasuneko kideek "bat eginda" kudeatu behar dituztela migrazio politikak.
EBko Barne ministroek Ceutako krisia aztertuko dute gaur, ezohiko bilera batean
Europar Batasuneko Barne Ministroen Ezohiko Kontseilua gaur bilduko da, Espainiak eskatuta eta 22 estatu kidek babestuta, Ceutako migrazio-krisia aztertzeko eta Marokotik etorritakoen gorakadari erantzun bateratua emateko.
Marokok mafiei, desinformazioari eta itzulketei buruzko gaizki-ulertuei egotzi die Ceutako krisia
Marokoko Barne Ministerioak migratzaileak Ceutan masiboki sartu izanari buruzko lehen balorazioa egin du, eta 11 pertsona hil direla adierazi du. Rabaten esanetan, giza trafikoko sareek, desinformazio kanpainek eta Espainiako Auzitegi Gorenaren epai baten interpretazio okerrak eragin dute egoera. Epai horren ondorioez ohartarazi zion Marokok Espainiari, bertako iturri baten arabera.
Ormuzko itsasartearen eta Iranen desnuklearizazioaren inguruko akordioa "berehala" helduko dela uste du Trumpek
Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak adierazi duenez, gaur arratsaldean bilduko da Teheranekin, Golkoko zenbait herrialderen eskaeraren ostean. Irango Atzerri ministroaren arabera, ordea, Washingtonek ez du Ormuzko itsasartearen inguruko elkarrizketetan parte hartzen.
Idahoko tiroketaren osteko izua: bideo batek jendea oihuka ihesi erakusten du
Auto batetik grabatutako irudietan hainbat pertsona korrika ihesi hasten diren unea ikus daiteke, tiroketa baten berri izan ostean. Gutxienez hiru pertsona hil dira, eta bi zauritu. Ustezko erasotzailea hilda aurkitu dute bertan.
Trumpek bertan behera utzi du Iranen aurkako erasoa, eta berehalako akordioa eskatu dio Teherani
AEBko presidenteak esan du erasoaldia bertan behera utzi duela, akordio baterako oinarriak adostu ostean, eta negoziazioek porrot eginez gero, "Bigarren Mundu Gerratik ikusi gabeko" indar militarra erabiliko duela ohartarazi du.
Haize bolada bortitzek hainbat sute elikatzen jarraitzen dute Atenaseko eskualdean
Hiriburutik 60 kilometro ipar-mendebaldera dagoen Porto Germenon sugarren kontra ari dira suhiltzaileak. Haizea da etsairik handiena une honetan; izan ere, bolada bortitzek sugarrak elikatu dituzte, eta egoera kritikoa da herrialde osoan.
Europar Batasunak premiazko bilera egingo du asteartean Ceutako migrazio krisia aztertzeko, barne ministroak bilduta
EBko Kontseiluaren buru den Irlandak ezohiko bideokonferentzia deitu du, Pedro Sanchezek eta Europako beste 22 liderrek idatziz eskatu ostean.
EBko 22 estatuk Ceutako migrazio krisiaren aurrean erantzun bateratua eskatu dute
Italiak eta Danimarkak bultzatutako gutunean, EBko Barne ministroen ezohiko bilera eskatu dute kanpo-mugen kontrola indartzeko, eta ohartarazi dute erregularizazio masiboek "erakarpen-efektua" izan dezaketela.
Von der Leyenen ustez, Europako mugen kontrola "are gehiago indartu behar da"
Europako Batzordeko presidenteak ohartarazi duenez, "adi egon behar dugu sarbide kritiko guztietan, eta agintari guztien arteko koordinazio estua izan". Era berean, “ikasgaien azterketa-prozesu bat" abiatzeko eskatu du, "Europaren erresilientzia hobetzeko".