Iragarritako aldaketa baten gakoak
Igande honetako Alemaniako legebiltzarreko hauteskundeak behin-behineko emaitzek argi erakusten dute eskuinera bira egin duela Alemaniak. Hala ere, Behe Ganbera oso zatituta egongo da, eta horrek gobernu egonkor bat eratzea zaildu dezake. 1990etik izan den parte-hartzerik handiena izan da igandeko hauteskundeetan eta mundu osoa adi dago hurrengo egunetan zer gertatzen den ikusteko.
Hauek dira egunak utzi dituen gakoetako batzuk:
Eskuina garaile
Bloke kontserbadore garailea oso urrun geratu da gehiengo absolututik, botoen % 30 baino gutxiago lortu baititu —gertu geratu bada ere—, eta historiako bigarren emaitzarik txarrena lortu du, 2021ekoen atzetik. Hala ere, Friedrich Merz izango da kantziler CDU alderdi eskuindarraren ordezkari gisa. Angela Merkelen arerio izandakoa, alderdiaren alde kontserbadoreenaren ordezkari da.
Aldi berean, Alemaniarako Alternatiba (AfD) ultraeskuindarrak botoen % 20 baino gehiago lortu ditu, aurreko hauteskundeetako emaitza bikoiztu ditu eta 2013an sortu zenetik izandako emaitzarik onenak lortu ditu.
Ultraeskuinari betoa
Kontserbadoreek AfDrekin edozein motatako itunak negoziatzeari uko egin diote. Bi alderdiek legez kanpoko migrazioarekin amaitzeko eta asilo eskatzailei mugak ixtea defendatzen duten arren, CDUren buruak esan du ez duela koaliziorik egingo AfDrekin, Alice Weidel buru duten alderdiak eskua luzatu dien arren.
'Bosgarren zutabe' bat Bundestagen
Gobernuan sartzen ez bada, oposizioko buru izango da AfD alderdi ultraeskuindarra eta Elon Musk handiki teknologikoaren interesen 'bosgarren zutabe' gisa jardun dezake, kanpainan babesa eman baitio. Donald Trump AEBko presidenteak berak ere esan du gaurkoa "egun handia" izan dela Alemaniarentzat.
Gobernua eratzeko zailtasunak
Parlamentuan sartzeko botoen % 5 behar da eta bi alderdi —liberalak eta ezkerreko Sahra Wagenknecht Aliantza (BSW)— hortxe-hortxe daude. Beraz, zenbaketa amaitu arte ezingo da jakin zein izango den eserlekuen behin betiko banaketa.
Bi indarretako bat Behe Ganberan sartzen bada, oso litekeena da kontserbadoreek diputatu nahikorik ez izatea Olaf Scholz kantzilerraren sozialdemokratekin batera gehiengoa osatzeko, eta Berdeekin ere koalizio elkarrizketak hasi beharko lituzkete, nahiz eta aukera hori CDUren gustukoa ez izan.
Scholzen agurra
Alderdi Sozialdemokratak (SPD) 1980tik izan duen emaitzarik txarrena lortu du, eta hirugarren geratu da, botoen % 16 pasatxo lortuta. Scholzek emaitza "mingotsa" dela esan du, azken unera arte emaitza iraultzeko itxaropena baitzuen.
Kantzilerrak aurreratu du ez dela hurrengo Gobernuko kide izango, eta negoziazioetarako bere alderdiaren lidergoa Boris Pistorius egungo Defentsa ministroari utziko diola.
Blokeo arriskua
Merzek Gobernua Aste Santurako osatzea espero duela esan duen arren, Bundestagaren zatiketak ezegonkortasun handiko eszenatokia iradokitzen du, negoziaketak hiru talderen artean egin behar izanez gero, arazoak sortuko baitira.
Alemania atzeraldi ekonomikoan murgilduta dagoela kontuan izanda eta Europako kanpo politika ere kinka larrian dagoela jakinda, Alemaniari ez zaio komeni hilabete luzez gobernurik gabe izatea.
Zure interesekoa izan daiteke
AEBren arabera, Venezuelako 150 milioi petrolio upeletik gora saldu dira Maduro harrapatu zutenetik
Chris Wrigt AEBko Energia arloko buruak esan du petrolioaren prezioek uda honetarako behera egitea "epe oso anbiziotsua" dela, eta Ormuzko itsasarte estrategikoan "itsas trafiko esanguratsua" lortu bitartean energiaren prezio "altuak" espero ditu, baita orain baino are altuagoak ere.
Libano eta Israelen arteko aurrez aurreko elkarrizketak gaur hasiko dira Washingtonen, jarrerak urrun daudela
Hezbollahko buruzagiak Libano eta Israelen arteko negoziazioak gaitzetsi ditu, Israelek 2024ko azaroan adostutako su-etenaren "klausula bakar bat ere bete ez" duela argudiatuta.
Honela gelditu da Hungariako Asanblea Nazionala hauteskundeen ostean
Parlamentu berriak indar kontserbadoreen eta eskuin muturrekoen pisua indartu du, nahiz eta Viktor Orban ultranazionalista agintaritzatik atera.
Nazioarteko Itsas Erakundea: "Inongo herrialdek ez du itsasarteetako joan-etorria oztopatzeko eskubiderik"
Arsenio Dominguez idazkari nagusiak kritika gogorrak egin dizkie AEBri eta Irani; alde batetik, Ormuzetik ontzien joan-etorria blokeatzeagatik, eta, bestetik, ingurutik pasatzeko bidesaria ezartzeagatik.
Leon XIV.a aita santuak "beldurrik gabe" erantzun dio Trumpi
"Ez diot beldurrik Trumpen administrazioari" eta "ahotsa altxatzen jarraituko dut bakea eraikitzeko". Horrela erantzun dio Leon XIV.a aita santuak Estatu Batuetako presidentearen deskalifikazioei.
Trumpek esan du Iran AEBrekin harremanetan jarri dela beste bilera-sorta bat egiteko
AEBk eta Iranek Pakistanen egin zituzten bake elkarrizketak akordiorik gabe amaitu ondoren, AEBko presidenteak Ormuzen kontrola hartzeko asmoa agertu zuen, Irango portuak helmuga edo irteera dituzten ontziei bidea itxiz.
Peter Magyarrek espero du trantsizio "labur eta azkarra" izatea
"Hungariako presidenteak, Tamas Sulyokek, Parlamentua deitu behar du 30 eguneko epean, beranduenez. Lehenbailehen egiteko eskatzen diot, maiatzaren 12ra arte ez itxaroteko", adierazi du Magyarrek hauteskundeak irabazi ostean eman duen lehen prentsaurrekoan.
Macronek iragarri du goi-bilera bat deituko duela, Erresuma Batuarekin batera, Ormuzen "nabigazioa berrezartzeko"
Frantziako liderrak adierazi du misioa “erabat defentsiboa” izango litzatekeela eta “gatazkan dauden aldeetatik bereizia”. Goi-bilera “datozen egunetan” egingo da.
Peter Magyar, Orbanen nagusitasunari amaiera eman dion kontserbadorea
Arlo ekonomikoan modernizatzaile, eta sozialean, kontserbadore, Magyar gai izan da bere inguruan biltzeko ofizialismoan jada gustura ez zeuden horiek, bai eta oposizio liberala eta, are, progresista ere, Orbanen eta haren Fideszen 16 urteko agintearen ostean, aldaketa gosez zirenak, guztiak ere. Ustelkeriaren kontrako diskurtso indartsuarekin, erakundeak "garbitzera" dator, funts europarrak berreskuratzera eta ekonomia biziberritzera.
Urkulluren ustez, Magyarren garaipena EBrako "itxaropen puntu bat" da, baina adierazi du zuhur jokatu beharko litzatekeela harekin
Iñigo Urkullu lehendakari eta eAtlantic fundazioaren presidenteak adierazi duenez, Europar Batasunaren ikuspuntutik, Magyarrek Orbanen aurrean lortutako garaipena "itxaropen puntu bat" da, baina "nondik datorren" kontuan hartuta, zer politika darabilen ikusi arte itxarotea eskatu du.