AEBk Mexiko, Kanada eta Txinari ezarritako muga-zergak indarrean sartu dira

Donald Trump AEBko presidenteak iragarritako muga-zergak gauerdian sartu dira indarrean, Mexikora eta Kanadara egindako inportazioen % 25eko kargekin eta Txinak AEBra esportatzen dituen produktuenak % 20ra bikoiztuta. Mundu mailako gatazka komertzialaren atarian izan gaitezke honen ondorioz.

Muga-zergen igoera indarrean sartzeak Txinak eta Kanadak berehala erantzutea eragin du.

Txinak % 10 eta % 15eko muga-zergak ezarriko dizkie AEBtik bidalitako nekazaritza eta abeltzaintzako produktuei, Washingtonek Asiako herrialdeko produktuei ezarritako % 20ko zergei erantzuteko.

Txinako Finantza Ministerioak ohar batean iragarri duenez, Txinak % 15eko zerga ezarriko die AEBko oilasko, gari eta artoaren inportazioei, eta % 10ekoa soja, txerriki, behiki, itsaski, fruta eta esnekien inportazioei, besteak beste.

Muga-zergak martxoaren 10ean sartuko dira indarrean, eta Estatu Batuek ezarritako "aldebakarreko" kargei erantzuteko ezarriko dira. Karga horiek, zorroaren arabera, "merkataritza aldeaniztunaren sistema kaltetzen dute, AEBko enpresen eta kontsumitzaileen gaineko karga handitzen dute eta Txinaren eta Estatu Batuen arteko ekonomia- eta merkataritza-lankidetzaren oinarria ahultzen dute".

Asiako herrialdea da merkatu nagusia Estatu Batuetako sektore horietan, nahiz eta azken bi urteotan Txinara egindako esportazioak % 20raino jaitsi diren.

Bestalde, Justin Trudeau Kanadako lehen ministroak iragarri du AEBko produktuei muga-zergak ezarriko dizkiela errepresalia gisa, Donald Trump AEBko presidenteak Kanadako eta Mexikoko produktuei % 25eko tasak ezarriko zizkiela berretsi ostean. Bere garaian, neurria atzeratu zuten mugen segurtasunean eta fentaniloaren trafikoaren kontrolean hobekuntzak egiaztatu ostean.

"Kanadak ez du utziko erabaki bidegabe hori erantzunik gabe gera dadin. Estatu Batuetako muga-zergak gaur gauean sartzen badira indarrean, Kanadak, 00.01etik aurrera (tokiko orduan), AEBko produktuen % 25eko muga-zergarekin erantzungo du, eta 30.000 milioi dolarren gaineko muga-zergarekin hasiko da berehala, eta gainerako 125.000 milioiekin 21 egunen buruan", esan du Kanadako lehen ministroaren bulegoak ohar batean.

Donald Trump AEBko presidenteak aurrera jarraitzen du muga-zergen oldearekin. "Ameriketako Estatu Batuetako nekazari handiei: presta zaitezte askoz produktu gehiago ekoizten hasteko Estatu Batuetan BERTAN saltzeko. Kanpoko produktuei apirilaren 2an aplikatuko zaizkie muga-zergak. Dibertitu!", idatzi du presidenteak Truth Social sare sozialean.

Espainiako Estatuak 3.500 milioi eurotik gorako balioa duten elikagaiak esportatzen ditu AEBra, Datacomexen 2024ko datuen arabera. Faktura horren % 30 (1.013 milioi) oliba-olioa saltzeagatik dator.

Oliba-olioarenei ardoaren esportazioek jarraitzen diete, 335 milioi eurorekin; mahaiko oliba, berriz, hirugarren partida garrantzitsuena da (200 milioi euro pasatxo). Beste partida garrantzitsu bat barazkien salmentatik dator, 74 milioi euro, eta molusku izoztuekin, 84 milioi.

Trumpek behin baino gehiagotan esan du muga-zerga "hiztegiko hitzik ederrena" dela, eta negoziazio-tresna gisa erabili du, bai lehen agintaldian (2017-2021), bai orain, merkataritzan, migrazioan eta segurtasunean kontzesioak lortzeko.

Protekzionismoa

Urtarrilaren 20an Etxe Zurira itzuli zenetik, Trumpek hainbat estaturen aurkako muga-zergak iragarri ditu, baina orain arte bakarra aplikatu du: otsailaren 4an % 10eko zerga ezarri zien Txinako inportazioei.

Astearte honetan Txinako produktuei % 10eko zerga gehigarri bat aplikatzea aurreikusi du, eta produktu horien karga % 20ra igo du. Bere lehen agintaldian, Txinako produktuei 300.000 milioi dolar baino gehiagoko zergak ezarri zizkien, eta gehienak indarrean jarraitzen dute. Gainera, Trumpek % 25eko muga-zergak ezarriko dizkie Mexiko eta Kanadako inportazioei, astearte honetan bertan.

Altzairuaren eta aluminioaren gaineko % 25eko muga-zergak ere iragarri ditu handi-mandiak, eta martxoaren 12an sartuko dira indarrean.

Azkenik, otsailean, Trumpek iragarri zuen "elkarrekiko muga-zergak" ezarriko zizkiela AEBko produktuak zergapetzen dituzten estatuei edo Washingtonek oztopotzat jotzen duena aplikatzen dutenei, herrialde horiek Estatu Batuetako esportazioei aplikatzen dizkieten tarifak berdintzeko helburuarekin. Europar Batasuna (EB) kaltetuenen artean egongo litzateke.

Oraindik ez dago muga-zerga horiek indarrean jartzeko datarik, lehen urratsa estatu bakoitzak aplikatutako tarifak eta neurriak aztertuko dituen txosten bat egitea izango baita. Dokumentu hori Trumpen esku jarriko dute, eta hark hartuko du azken erabakia.