Iranen erakunde nagusien aurkako eraso masiboa egin dute AEBk eta Israelek
Trumpek iragarri du "operazio handia" hasi dutela "Irango erregimena deuseztatzeko". Iranen erantzuna hasi da, eta misilak jaurti ditu jada Israelera.
Donald Trump AEBko presidenteak larunbat honetan iragarri duenez, "eraso handia" hasi dute larunbat honetan, Irango erakunde nagusien aurka, "AEBko herria babesteko, Irango erregimenaren mehatxua deuseztatuta".
IRANEN AURKAKO ERASOA
Gobernua hartzeko prest egoteko eskatu die Trumpek Irango herritarrei
Gainera, armak uzten badituzte "erabateko immunitatea" izango dutela agindu die Irango segurtasun indarretako kideei.
Bestalde, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak adierazi du Irango erregimenaren "mehatxu existentziala ezabatzeko" helburua duela erasoak.
IRANEN AURKAKO ERASOA
Netanyahu: "Erasoak Irango erregimenaren mehatxu existentziala ezabatuko du"
Iranek misilekin erantzun dio Israelek bere lurraldean egin duen erasoari, eta Netanyahu herrialdeari zuzendu zaio. Israelgo lehen ministroak dei egin du "Irango herri ausartak bere etorkizunaren gidaritza har dezan", eta "pazientzia eta indarra" eskatu die Israelgo herritarrei.
Irandarren eta estatubatuarren arteko negoziazio nuklearrek aurrera egin duten arren, tentsio handiko egunak igaro dira. Erasoaldia larunbatean hasi da, eta Israelgo Defentsa Ministerioak iragarri du, bertan 08:15 zirenean.
Handik minutu gutxira, leherketak entzuten hasi dira Teheranen eta herrialdeko beste hiri batzuetan.
Israelek eta AEBk larunbat honetan Iranen kontra jaurtitako drone, bonba eta misilek gutxienez 201 hildako eta 747 zauritu utzi dituzte, Irango Ilargi Gorriak zehaztu duenez; herrialdeko 31 probintzietatik 24 harrapatu dituzte, eta 220 talde baino gehiago ari dira larrialdi lanetan. Eraso larrienen artean, Minab hirian, Shajareh Tayybeh neskatoen lehen hezkuntzako eskolaren aurkako bonbardaketa dago, gutxienez 85 hildako eragin dituena, gehienak neskak. Masoud Pezeshkian Irango presidentearen arabera, “ekintza barbaroa” izan da. Beste eraso batek Lamerdeko kirol-pabiloi bat jo du, eta gutxienez 15 pertsona hil dira.
Erantzun gisa, Irango Guardia Iraultzaileak misilak eta droneak jaurti ditu Israelen eta AEBetako baseetan, Bareinen, Qatarren eta Arabiar Emirerri Batuetan. Sirena antiaereoak entzun dira Jerusalemen eta beste hiri batzuetan, eta misilak eta leherketak jaurti dituzte. Masud Pezeshkian Irango presidenteak “ekintza barbarotzat” jo ditu erasoak, eta herrialdeko buruzagi gorenak ondo daudela ziurtatu du.
Israelek ziurtatu du Irango erregimenaren “funtsezko hainbat figura” hil dituela, besteak beste, Ali Jamenei Errepublika Islamikoko buruzagi gorena. Hala ere, Irango hedabideek diote bizirik dagoela eta herrialdea defendatzeko ekintza militarrak zuzentzen jarraitzen duela.
Tentsioaren gorakadak alarma handia piztu du nazioartean. Testuinguru horretan, Kaja Kallas Europar Batasuneko goi ordezkariak eskualdean funtsezkoak ez diren diplomazialariak erretiratzeko deia egin du, eta Iran mehatxu globala dela azpimarratu du.
Halaber, Pedro Sanchez, Ursula von der Leyen, Antonio Costa eta Emmanuel Macron Europako buruzagiek moderazioa eta zibilen segurtasuna zaintzea eskatu dute. Volker Türk NBEko giza eskubideen goi komisionatuak ohartarazi du gatazka are zabalagoa izateko arriskua dagoela, eta horrek ondorio suntsitzaileak dakarzkiela herritar zibilei.
Zer gertatzen da Ormuzko itsasartearekin?
Ormuzko itsasarteak Irango eta Omango kostaldeak banatzen ditu. Persiar golkoaren eta Omango golkoaren artean dago, eta munduko petrolio eta gas ekoizpenaren % 20 inguru garraiatzen dute hango uretatik. Hori dela eta, pasabide horrek garrantzi estrategiko handia du. Israelek eta AEBk Iranen aurka egindako erasoak eragina izan dezake nazioarteko petrolio-merkatuan; izan ere, Iran ekoizle handia da, eta, gainera, Ormuzko itsasartea itsas trafikorako itxi lezake. Horrek zuzenean eragin diezaieke munduko petrolio- eta gas-merkatuari.
Hainbat urtez, Irango agintariek itsas zirkulazioa blokeatzeko mehatxua egin diete Israeli eta AEBri, batez ere azken horri, Washingtonek bere programa nuklearragatik ezarritako zigorrei erantzuteko asmoz.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek ohartarazi du eskualdeko merkataritza pasabideak itxiko dituela, AEBk Ormuzko blokeoa kentzen ez badu
Joan den larunbateko negoziazioak akordiorik gabe itxi ostean, Irango agintariek baieztatu dute AEBrekin mezuak trukatzen jarraitu dutela azken egunotan, Pakistan bitartekari dela.
Trumpek ez du su-etena luzatzeko asmorik, ABC katearen arabera
Donald Trump AEBko presidenteak Giorgia Meloni Italiako lehen ministroaren aurka egin du astearte honetan, Leon XIV.a aita santuaren defentsan duela gutxi esandakoagatik eta Irango gerran parte hartzeari uko egiteagatik.
Estatu Batuen eta Iranen arteko elkarrizketak bi egun barru berrekin litezkeela iradoki du Trumpek
Joan den asteburuan Islamabaden (Pakistan) negoziazioen lehen erronda akordiorik gabe itxi ostean, Etxe Zuriko maizterrak iragarri du "zerbait" gerta litekeela datozen bi egunotan.
Txina, hazkunde etengabean: Munduko fabrika izatetik, lider teknologikoetako bat izatera
Txina Irango eta Persiako golkoko beste herrialde batzuetako petrolio eta gas inportatzaile handia da. Hala ere, herrialdearen erreserbak maximo historikoetan daude, eta auto elektrikoen eta energia berriztagarrien aldeko apustuari esker, gerrak ez dio askorik eragin, momentuz. Horrela, Iran bazkide estrategikoa duen arren, Txina erantzun diplomatikoaren alde dago, epe luzerako estrategia baitarabil.
AEBren arabera, Venezuelako 150 milioi petrolio upeletik gora saldu dira Maduro harrapatu zutenetik
Chris Wrigt AEBko Energia arloko buruak esan du petrolioaren prezioek uda honetarako behera egitea "epe oso anbiziotsua" da. Aurreikusi dute Ormuzko itsasarte estrategikoan "itsas trafiko esanguratsua" lortu bitartean, energiaren prezioek "altuak" izaten jarraituko dutela.
Libano eta Israelen arteko aurrez aurreko elkarrizketak gaur hasiko dira, Washingtonen, elkarren jarrerak urrun daudela
Hezbollahren buruzagiak Libano eta Israelen arteko negoziazioak gaitzetsi ditu, Israelek 2024ko azaroan adostutako su-etenaren "klausula bakar bat ere" bete ez duela argudiatuta.
Hungariako Asanblea Nazionalaren osaera, hauteskundeen ostean
Parlamentu berriak indar kontserbadoreen eta eskuin muturrekoen pisua indartu du, nahiz eta Viktor Orban ultranazionalista agintaritzatik atera.
Nazioarteko Itsas Erakundea: "Inongo herrialdek ez du itsasarteetako joan-etorria oztopatzeko eskubiderik"
Arsenio Dominguez idazkari nagusiak kritika gogorrak egin dizkie AEBri eta Irani; alde batetik, Ormuzetik ontzien joan-etorria blokeatzeagatik, eta, bestetik, ingurutik pasatzeko bidesaria ezartzeagatik.
Leon XIV.a aita santuak "beldurrik gabe" erantzun dio Trumpi
"Ez diot beldurrik Trumpen administrazioari" eta "ahotsa altxatzen jarraituko dut bakea eraikitzeko". Horrela erantzun dio Leon XIV.a aita santuak Estatu Batuetako presidentearen deskalifikazioei.
Trumpek esan du Iran AEBrekin harremanetan jarri dela beste bilera-sorta bat egiteko
AEBk eta Iranek Pakistanen egin zituzten bake elkarrizketak akordiorik gabe amaitu ondoren, AEBko presidenteak Ormuzen kontrola hartzeko asmoa agertu zuen, eta Irango portuetara joandako eta handik irtendako ontziak geldiarazi ditu.