Iranen erakunde nagusien aurkako eraso masiboa egin dute AEBk eta Israelek
Trumpek iragarri du "operazio handia" hasi dutela "Irango erregimena deuseztatzeko". Iranen erantzuna hasi da, eta misilak jaurti ditu jada Israelera.
Donald Trump AEBko presidenteak larunbat honetan iragarri duenez, "eraso handia" hasi dute larunbat honetan, Irango erakunde nagusien aurka, "AEBko herria babesteko, Irango erregimenaren mehatxua deuseztatuta".
IRANEN AURKAKO ERASOA
Gobernua hartzeko prest egoteko eskatu die Trumpek Irango herritarrei
Gainera, armak uzten badituzte "erabateko immunitatea" izango dutela agindu die Irango segurtasun indarretako kideei.
Bestalde, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak adierazi du Irango erregimenaren "mehatxu existentziala ezabatzeko" helburua duela erasoak.
IRANEN AURKAKO ERASOA
Netanyahu: "Erasoak Irango erregimenaren mehatxu existentziala ezabatuko du"
Iranek misilekin erantzun dio Israelek bere lurraldean egin duen erasoari, eta Netanyahu herrialdeari zuzendu zaio. Israelgo lehen ministroak dei egin du "Irango herri ausartak bere etorkizunaren gidaritza har dezan", eta "pazientzia eta indarra" eskatu die Israelgo herritarrei.
Irandarren eta estatubatuarren arteko negoziazio nuklearrek aurrera egin duten arren, tentsio handiko egunak igaro dira. Erasoaldia larunbatean hasi da, eta Israelgo Defentsa Ministerioak iragarri du, bertan 08:15 zirenean.
Handik minutu gutxira, leherketak entzuten hasi dira Teheranen eta herrialdeko beste hiri batzuetan.
Israelek eta AEBk larunbat honetan Iranen kontra jaurtitako drone, bonba eta misilek gutxienez 201 hildako eta 747 zauritu utzi dituzte, Irango Ilargi Gorriak zehaztu duenez; herrialdeko 31 probintzietatik 24 harrapatu dituzte, eta 220 talde baino gehiago ari dira larrialdi lanetan. Eraso larrienen artean, Minab hirian, Shajareh Tayybeh neskatoen lehen hezkuntzako eskolaren aurkako bonbardaketa dago, gutxienez 85 hildako eragin dituena, gehienak neskak. Masoud Pezeshkian Irango presidentearen arabera, “ekintza barbaroa” izan da. Beste eraso batek Lamerdeko kirol-pabiloi bat jo du, eta gutxienez 15 pertsona hil dira.
Erantzun gisa, Irango Guardia Iraultzaileak misilak eta droneak jaurti ditu Israelen eta AEBetako baseetan, Bareinen, Qatarren eta Arabiar Emirerri Batuetan. Sirena antiaereoak entzun dira Jerusalemen eta beste hiri batzuetan, eta misilak eta leherketak jaurti dituzte. Masud Pezeshkian Irango presidenteak “ekintza barbarotzat” jo ditu erasoak, eta herrialdeko buruzagi gorenak ondo daudela ziurtatu du.
Israelek ziurtatu du Irango erregimenaren “funtsezko hainbat figura” hil dituela, besteak beste, Ali Jamenei Errepublika Islamikoko buruzagi gorena. Hala ere, Irango hedabideek diote bizirik dagoela eta herrialdea defendatzeko ekintza militarrak zuzentzen jarraitzen duela.
Tentsioaren gorakadak alarma handia piztu du nazioartean. Testuinguru horretan, Kaja Kallas Europar Batasuneko goi ordezkariak eskualdean funtsezkoak ez diren diplomazialariak erretiratzeko deia egin du, eta Iran mehatxu globala dela azpimarratu du.
Halaber, Pedro Sanchez, Ursula von der Leyen, Antonio Costa eta Emmanuel Macron Europako buruzagiek moderazioa eta zibilen segurtasuna zaintzea eskatu dute. Volker Türk NBEko giza eskubideen goi komisionatuak ohartarazi du gatazka are zabalagoa izateko arriskua dagoela, eta horrek ondorio suntsitzaileak dakarzkiela herritar zibilei.
Zer gertatzen da Ormuzko itsasartearekin?
Ormuzko itsasarteak Irango eta Omango kostaldeak banatzen ditu. Persiar golkoaren eta Omango golkoaren artean dago, eta munduko petrolio eta gas ekoizpenaren % 20 inguru garraiatzen dute hango uretatik. Hori dela eta, pasabide horrek garrantzi estrategiko handia du. Israelek eta AEBk Iranen aurka egindako erasoak eragina izan dezake nazioarteko petrolio-merkatuan; izan ere, Iran ekoizle handia da, eta, gainera, Ormuzko itsasartea itsas trafikorako itxi lezake. Horrek zuzenean eragin diezaieke munduko petrolio- eta gas-merkatuari.
Hainbat urtez, Irango agintariek itsas zirkulazioa blokeatzeko mehatxua egin diete Israeli eta AEBri, batez ere azken horri, Washingtonek bere programa nuklearragatik ezarritako zigorrei erantzuteko asmoz.
Zure interesekoa izan daiteke
NASAk apirilaren 1ean bidaliko du Artemis II misioa, tripulatutako lehen bidaia Ilargira 50 urtean
AEBko espazio agentziaren Artemis II misioa martxoan abiatzekoa zen, baina atzeratu egin zen.
Prezioen igoerari eutsi ahal izateko Errusiako petrolioa erosteko aldi baterako baimena eman du AEBk
Bestalde, Donald Trumpek ohartarazi du "su potentzia paregabea, munizio mugagabea eta denbora" dituela aurretik Iranek gidatzen duen "zabor zoroari" aurre egiteko.
700 pertsona inguru hil dira Israelek Libanon egindako erasoetan
Israelgo Gobernuak Libano "hartzeko" mehatxua egin du ostegun honetan, Hezbollahren "mehatxuari" aurre egiteko asmoz. "Bakea eta Segurtasuna agindu genien iparraldeko komunitateei, eta horixe da, hain zuzen ere, egingo duguna", azpimarratu du Israelek.
Ormuzko itsasarteak itxita jarraitu behar duela azpimarratu du Irango buruzagi goren berriak
Ormuzko itsasartea blokeaturik jarraitu behar duela esan du Mojtaba Khameneik, "etsaiari presio egiteko", inguruko ontzien aurkako erasoen ostean. "Irango indar armatuek aberria menderatzeko, eta, litekeena, zatitzeko itxaropena kendu diete etsaiei", adierazi du Khameneik.
Irango gerrak egunean 10 milioi petrolio upel galtzea eragin du, eta upelaren prezioa 100 dolarren bueltan jarri du
Energiaren Nazioarteko Agentziaren (IEA) azken txostenaren arabera, Ormuzko itsasartean itsas-trafikoa etetearen ondorioz, egunean 10 milioi upel galdu da merkatuetan. Ormuzko itsasarteko fluxua % 10 baino gutxiagora murriztu da, krisia hasi aurreko egoerarekin alderatuz gero. Izan ere, 15 milioi upel petrolio gordin igarotzen ziren egunean, eta 5 milioi upel petroliotik eratorrita produktuekin. Munduko eskaintzaren % 20 inguru.
Iranek bere gain hartu du "AEBren ontzi" baten aurka Persiar golkoaren iparraldean egin den erasoa
Gainera, Iranek bi petrolio-ontziri eta karga-ontzi bati eraso egin die Persiar golkoan, Ormuzko itsasartetik gertu. Bien bitartean, Israelgo armadak Libano bonbardatzen jarraitzen du, eta azken orduetan iragarri beste erasoaldi bat abiatuko duela Teheranen dituen helburuen aurka.
AEBk 172 milioi upel aterako dituzte beren petrolio erreserba estrategikoetatik
Ormuzko itsasartetik igarotzen ari ziren itsasontzien aurkako azken erasoen ondotik, Brent upelaren prezioa 100 dolarretik gora igo da.
Kalte-ordainak eta "berme irmoak" eskatu ditu Iranek AEBrekin eta Israelekin duen gatazka amaitzeko
Masud Pezexkian presidenteak adierazi du Teheran eskualdean bakea ezartzeko "konprometitua" dagoela, eta "autodefentsarako" eskubideaz mintzatu da.
Trumpek berriz esan du Espainiak ez duela Defentsan "laguntzen", eta merkataritza-harremana etengo duela mehatxu egin du
Donald Trump AEBko presidenteak asteazken honetan esan duenez, Espainiako Gobernuak "ez du laguntzen" Defentsaren alorrean, eta bien arteko merkataritza-harremana etengo duela mehatxu egin du berriro.
Ormuzko itsasartean misio bat egiteko baldintzak ez direla betetzen onartu du Macronek
Hala ere, azpimarratu du "antolatu" egin behar direla, inguruan dauden merkantzia-ontziei eskolta emateko.