Iranen erakunde nagusien aurkako eraso masiboa egin dute AEBk eta Israelek
Trumpek iragarri du "operazio handia" hasi dutela "Irango erregimena deuseztatzeko". Iranen erantzuna hasi da, eta misilak jaurti ditu jada Israelera.
Donald Trump AEBko presidenteak larunbat honetan iragarri duenez, "eraso handia" hasi dute larunbat honetan, Irango erakunde nagusien aurka, "AEBko herria babesteko, Irango erregimenaren mehatxua deuseztatuta".
IRANEN AURKAKO ERASOA
Gobernua hartzeko prest egoteko eskatu die Trumpek Irango herritarrei
Gainera, armak uzten badituzte "erabateko immunitatea" izango dutela agindu die Irango segurtasun indarretako kideei.
Bestalde, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak adierazi du Irango erregimenaren "mehatxu existentziala ezabatzeko" helburua duela erasoak.
IRANEN AURKAKO ERASOA
Netanyahu: "Erasoak Irango erregimenaren mehatxu existentziala ezabatuko du"
Iranek misilekin erantzun dio Israelek bere lurraldean egin duen erasoari, eta Netanyahu herrialdeari zuzendu zaio. Israelgo lehen ministroak dei egin du "Irango herri ausartak bere etorkizunaren gidaritza har dezan", eta "pazientzia eta indarra" eskatu die Israelgo herritarrei.
Irandarren eta estatubatuarren arteko negoziazio nuklearrek aurrera egin duten arren, tentsio handiko egunak igaro dira. Erasoaldia larunbatean hasi da, eta Israelgo Defentsa Ministerioak iragarri du, bertan 08:15 zirenean.
Handik minutu gutxira, leherketak entzuten hasi dira Teheranen eta herrialdeko beste hiri batzuetan.
Israelek eta AEBk larunbat honetan Iranen kontra jaurtitako drone, bonba eta misilek gutxienez 201 hildako eta 747 zauritu utzi dituzte, Irango Ilargi Gorriak zehaztu duenez; herrialdeko 31 probintzietatik 24 harrapatu dituzte, eta 220 talde baino gehiago ari dira larrialdi lanetan. Eraso larrienen artean, Minab hirian, Shajareh Tayybeh neskatoen lehen hezkuntzako eskolaren aurkako bonbardaketa dago, gutxienez 85 hildako eragin dituena, gehienak neskak. Masoud Pezeshkian Irango presidentearen arabera, “ekintza barbaroa” izan da. Beste eraso batek Lamerdeko kirol-pabiloi bat jo du, eta gutxienez 15 pertsona hil dira.
Erantzun gisa, Irango Guardia Iraultzaileak misilak eta droneak jaurti ditu Israelen eta AEBetako baseetan, Bareinen, Qatarren eta Arabiar Emirerri Batuetan. Sirena antiaereoak entzun dira Jerusalemen eta beste hiri batzuetan, eta misilak eta leherketak jaurti dituzte. Masud Pezeshkian Irango presidenteak “ekintza barbarotzat” jo ditu erasoak, eta herrialdeko buruzagi gorenak ondo daudela ziurtatu du.
Israelek ziurtatu du Irango erregimenaren “funtsezko hainbat figura” hil dituela, besteak beste, Ali Jamenei Errepublika Islamikoko buruzagi gorena. Hala ere, Irango hedabideek diote bizirik dagoela eta herrialdea defendatzeko ekintza militarrak zuzentzen jarraitzen duela.
Tentsioaren gorakadak alarma handia piztu du nazioartean. Testuinguru horretan, Kaja Kallas Europar Batasuneko goi ordezkariak eskualdean funtsezkoak ez diren diplomazialariak erretiratzeko deia egin du, eta Iran mehatxu globala dela azpimarratu du.
Halaber, Pedro Sanchez, Ursula von der Leyen, Antonio Costa eta Emmanuel Macron Europako buruzagiek moderazioa eta zibilen segurtasuna zaintzea eskatu dute. Volker Türk NBEko giza eskubideen goi komisionatuak ohartarazi du gatazka are zabalagoa izateko arriskua dagoela, eta horrek ondorio suntsitzaileak dakarzkiela herritar zibilei.
Zer gertatzen da Ormuzko itsasartearekin?
Ormuzko itsasarteak Irango eta Omango kostaldeak banatzen ditu. Persiar golkoaren eta Omango golkoaren artean dago, eta munduko petrolio eta gas ekoizpenaren % 20 inguru garraiatzen dute hango uretatik. Hori dela eta, pasabide horrek garrantzi estrategiko handia du. Israelek eta AEBk Iranen aurka egindako erasoak eragina izan dezake nazioarteko petrolio-merkatuan; izan ere, Iran ekoizle handia da, eta, gainera, Ormuzko itsasartea itsas trafikorako itxi lezake. Horrek zuzenean eragin diezaieke munduko petrolio- eta gas-merkatuari.
Hainbat urtez, Irango agintariek itsas zirkulazioa blokeatzeko mehatxua egin diete Israeli eta AEBri, batez ere azken horri, Washingtonek bere programa nuklearragatik ezarritako zigorrei erantzuteko asmoz.
Zure interesekoa izan daiteke
Akordiorik gabe amaitu da Trumpek Iranekin Etxe Zurian egin duen bilera
AEBko presidenteak esan du Irango Islamiar Errepublikak uko egin behar diola arma nuklearrak garatzeari, eta berehala ireki behar duela Ormuzko itsasartea.
Errusiako drone batek Errumaniako etxebizitza eraikin bat jo du, eta "bortxaketa larria" izan da EBren ustez
Ez da lehen aldia Errusiako drone bat Errumaniako aireko espazioan sartzen dena, baina bai etxebizitza baten kontra egiten duena. Bi pertsona zauritu dira. NATOk ohartarazi du aliatuak defendatzeko prest dagoela, eta Errumaniak "pareko erantzuna" iragarri du.
Blue Origin konpainiaren kohete batek eztanda egin du Floridan, jaurti aurretik egindako proba batean
New Glenn kohetearen motorrak pizteko proba batean gertatu da leherketa, jaurtiketa egin aurretik egin ohi duten probetako batean.
Frantziak XVII. mendeko lege esklabista bat baliogabetu du
Luis XIV.ak 1685ean sinatutako legeak, "Kode beltza" izenekoak, esklabuak ondasun higiezinen pare jarri zituen. Esklabutza 1848an abolitu zuten, baina "Kode beltza" ez dute gaur arte indargabetu. Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona egin zituen esklabu, adituek egindako kalkuluen arabera.
AEBk dio Iranekin aurreakordioa lortu duela, baina honek ukatu egin du itxita dagoela
Axios hedabideak aurreratutako informazioaren arabera, Iranek “murrizketarik gabe” ahalbidetuko luke nabigazioa Ormuzeko itsasartean. Tasnim agentzia irandarrak ukatu egin du elkar ulertze batera iritsi izana, eta testua oraindik amaitu gabe dagoela gaineratu du.
Israelek Libano bonbardatu du berriro eta gutxienez 17 hildako utzi ditu
Era berean, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak Gazako Zerrendaren % 70 kontrolatzeko agindua eman dio Israelgo Armadari.
Gizon bat atxilotu dute Berlinen turista bilbotar bati egindako erasoaren egileari ustez laguntzeagatik
Erasoa iazko otsailean gertatu zen Europako Hildako Juduen Monumentuaren ondoan. Biktima, Bilboko 30 urteko gazte bat, erasotik bizirik atera zen Alemaniako hiriburuan hainbat egun ospitalean eman ondoren. Erasoaren egileari 13 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten martxoan, hilketa saiakera, lesio larriak eta Estatu Islamikoaren kide izatea egotzita, eta orain arte ez da ezagutu ustezko laguntzaile baten existentzia.
Porrota Enhanced Games txapelketan: milioika dolar saritan eta dopin librea, ofiziala izango ez den errekor bakar baten truke
Enhanced Gamesek, substantzia debekatuak erabiltzea baimentzen zuen kirol-esperimentu polemikoak, kale egin du. Kristian Gkolomeev igerilariak lehiaketaren errekor bakarra lortu du: milioi bat dolar irabazi du, baina bere errekorra ez da ofiziala izango. 42 parte-hartzaileetatik 38k dopatzeko substantziak erabili zituzten: % 91k testosterona eta % 71k giza hazkundearen hormona. Dopinaren Aurkako Munduko Agentziak eta federazioek atleten osasunerako arriskuaz ohartarazi dute.
Txina gero eta gertuago da Ilargitik: Shenzhou-23 ontzia bart abiatu da Tiangong espazio estaziora
Shenzhou-23 espazio-ontzia bart abiatu da Txinako Gobi basamortutik, helburu argi batekin: 2030erako astronautak Ilargira bidaltzea. Txina gainontzeko potentziak baino hamarkadak geroago batu bada ere espazioko lasterketara, urte gutxitan denei aurrea hartzen ari zaie, eta orain AEBen lehiakide gogorrena da espazioan.
Osasunaren Mundu Erakundeak 900 ebola-kasu baino gehiago zenbatu ditu RDCn, susmagarriak eta baieztatuak batuta
Tedros Adhanom Ghebreyesus Agentziako zuzendari nagusiak aitortu du zailtasunak daudela agerraldi ari aurre egiteko, Ituri probintzian batez ere; eskualde hori da krisiaren epizentroa eta bertan lau pertsonatik batek laguntza humanitarioa behar du eta bost biztanletik herrialdeko baste puntu batzuetatik ihesi iritsitakoak dira.