Inoiz erregistratutako tximistarik luzeenak 829 kilometroko distantzia bete du, markak hautsi dituen oinaztargia
Fenomeno meteorologikoa 2017ko urrian gertatu zen, eta une batean Texas eta Kansas arteko eremuak argiztatu zituen. Bestalde, iraupen luzeeneko tximista, 17 segundo pasatxoko distira bat izan zen Argentinako iparraldean eta Uruguain, 2020ko ekainean.
Ekaitza Donostian, 2025eko maiatzaren 2an. Artxiboko argazkia: Ariana Ascunce
Munduko Meteorologia Erakundeak (WMO) gaur baieztatu duenez, inoiz neurtutako tximistarik luzeena 829 kilometrotan zehar hedatu zen Ameriketako Estatu Batuetako hainbat eremutan, 2017an.
Fenomeno meteorologikoa urte horretako urrian gertatu zen, ekaitz bortitz batean, eta une batean Texas eta Kansas arteko eremuak argiztatu zituen, "auto batek zortzi edo bederatzi ordu beharko lituzke distantzia hori betetzeko, eta hegazkin batek 90 minutu", Erakundeak ohar batean nabarmendu duenez.
Gaur aurkeztutako kalkuluen hanka-sartze tartea 8 kilometrokoa da, baina, nolanahi ere, aurreko marka gainditzen du: 768 kilometroko tximista bat, AEBko Lautada Handietan erori zena.
Oraintsu arte ez zen ezagutzen tximistak horizontalki ere distantzia handietara zabal zitezkeenik, baina azken urteotan satelite bidezko neurketek aurrerapauso handia eman dute, eta neurketa mota horiek hobetu egin dira.
WMOk iraupen luzeeneko tximistaren erregistroa ere gordetzen du, 17 segundo pasatxo iraun zuen distira, 2020ko ekainean Argentinan eta Uruguain izandako ekaitz batean.
Hilgarrienak, Zimbabwen eta Egipton
Bestalde, historian zuzeneko heriotza gehien eragin dituen tximistak 21 pertsona hil zituen, 1975ean Zimbabwen, txabola bat jo zuenean.
Zeharka, 1994an Dronkan (Egipto) 469 hildako eragin zituen beste batek, hilgarrienak; izan ere, petrolio gordailuek su hartu zuten, eta, ondoren, herritarrak kiskali ziren.
Zure interesekoa izan daiteke
40º C-tik gorako tenperaturekin abiatu da uda Euskal Herrian eta halaxe jarraituko du datozen egunotan
Iparraldean alarma gorripean daude dagoeneko. EAEn astelehenean aktibatuko dute alarma gorria 12:00etatik 20:00etara; gainera, Segurtasun Sailak LABIren Larrialdi Fasea (0 egoera) aktibatuko du astelehenean, 12:00etatik aurrera. Nafarroan abisu laranja izango da, gutxienez, astearte gauera arte.
Muturreko beroak alertak piztu ditu Euskal Herri osoan, eta astearen erdialdera arte ez da arinduko
EAE eta Nafarroa alerta laranjapean daude 12:00etatik, beroagatik eta sute arriskuagatik. Ipar Euskal Herrian, berriz, alerta gorria (abisu metereologikoen sisteman maila gorena) ezarri dute, Pirinio Atlantikoak departamendua astinduko duen bero bolada dela eta.
Eklipseek gizakia beldurtu dute hainbat mendetan
Duela urte asko konturatu ziren eklipseak aurreikus daitezkeela. K.a. 3340. urtean eguzkia erabat desagertu zen, eklipse baten aipu zaharrenaren arabera. Petroglifo bati esker iritsi zaigu horren berri gaur egunera arte.
Alerta laranja igandean Hego Euskal Herri osoan muturreko beroagatik, 40 gradurainoko maximoekin
Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak gogortu egin ditu astebururako aurreikusitako abisuak, Hego Euskal Herrian bero handia egingo duelako. Igandea izango da egunik zailena, 40 gradu inguruko tenperaturak espero baitira, eta baso-suteak izateko arrisku handia izango da Araban. Nafarroan ere ezarri dute alerta laranja, 12:00etatik 20:00etara.
Merkurioak goraka jarraitzen du, eta asteburuan muturreko tenperaturak espero dira
Maximoak 30 gradutik gorakoak izango dira Hego Euskal Herriko eremu zabaletan datozen egunetan, eta igandean 40 gradutik gorakoak izan daitezke. Euskalmetek bero handiko asteburua iragarri du, baina ekaitzak izateko arriskua ere badago, bereziki ostiralean.
El Niño inoiz baino indartsuago al dator? Zientzialariak Ozeano Bareari adi daude
NBEren arabera, uda honetan eratzeko % 80ko probabilitatea dago, eta % 90ekoa urte amaierara arte. Ozeanoetako tenperatura errekorra da, goia jo du eta.
Tenperaturen gorakadak ez du etenik, eta abisu horia ezarri dute Araban eta Nafarroan
Tenperaturak 2 eta 3 gradu artean igoko dira, eta maximoak 35 graduren bueltan kokatuko dira.
Asteazkenean bero-sapa itzuliko da
Astelehen eta asteartea tenperatura freskoagoekin helduko dira asteon, eta asteazkenetik aurrera termometroak gora egingo du: 30ºC-tik gorakoak izango dira barnealdean.
40 lagun artatu dituzte beroagatik EAEn, larriena Galipa Mendi Birako parte-hartzaile bat
Bigarren egunez jarraian, 30 graduak gainditu dira EAE osoan. Astelehenetik aurrera beroa pixka bat arinduko da, eta tenperatura maximoek behera egingo dute, oro har, nahiz eta udako giroak jarraituko duen.
Nola eragiten die eguzki-eklipse batek animaliei?
Planetako animalia gehienak eguzki-argiaren arabera jokatzen dute. Beraz, eklipse batek asko eragiten die, baina ez denei modu berean. Batzuek eklipseari begira gelditzen dira, besterik gabe. Beste batzuek, ordea, argi faltara egokitzen dituzte beren jarduerak.