Koldo Mitxelena, bizitza euskarari eta kulturari emana
Ezbairik gabe, euskarak eman duen nazioarte mailako hizkuntzalaririk garrantzitsuena da Koldo Mitxelena. 1915eko abuztuaren 20an Errenterian (Gipuzkoa) jaioa, Hiztegi Batuaren aita eta EHUren sortzaileetako bat izan zen Mitxelena, beste hainbeste merituren artean. Gaur dira 100 urte jaio zela.
Gazte-gaztetik igarri zitzaion etxean jarrita egoteko gizona ez zela. Gerra Zibilean boluntario joan zen, Euzko Gudarostearen batailoietan. Preso hartu eta kartzelan eman zituen hainbat urte. Itzalpean egondako urte horiek ondotxo baliatu zituen gazte gipuzkoarrak, orduan hasi baitzen hizkuntzalaritzan zaletzen eta hura ikasten. Gerora bere ibilbide akademikoan gako izango ziren kide asko kartzelan ezagutuko zituen. Rafa Mitxelena semeak Euskadi Irratiari esan dionez, "aitak beti esaten zuen, kartzelan zegoen garaian, hobe zen barruan egotea, kanpoan baino; besteak beste, lagun ugari zituelako eta asko ikasi zuelako". Espetxetik irtenda, klandestinitatean eman zituen urte batzuk, berriro atxilotu zuten arte.
1948an, aske geratu zenean, abiatu zuen bere ibilbide akademikoa, Madrilgo Unibertsitatean Filologia ikasketak egin eta Salamancako Unibertsitatean Larramendi katedra zuzendu zuen. Parisko Sorbona unibertsitatean ere aritu zen eskolak ematen.
Euskaltzaindiko kide zela (1952an izendatu zuten euskaltzain oso), Euskara Batuaren oinarriak ezartzeko egitekoa ipini zioten 1968an, beste inork baino "ikuspegi zabalagoa" baitzuen, Adolfo Arejita euskaltzainak Euskadi Irratiari aitortu dionez. Arejitaren aburuz, Mitxelenak oinarri akademikoa, intelektuala eta ikerkuntzaren sendotasuna eskaini zizkion Euskaltzaindiari. Orotariko Euskal Hiztegiari ere, behin betiko bultzada eman zion 1984an.
70koa EHUren sorreran parte hartzeko hamarkada izan zen Mitxelenarentzat. Sei libururen egile, euskararen atal askoren inguruko ikerketa sakon eta emankorrak eginikoa da Errenteriako filologoa: historia, fonetika, abizenak... 1978an hil zen Donostian.
Bere jaiotzaren mendeurrenean, ondo gogoan du Euskal Herriak, euskarari eta kulturari, oro har, egindako ekarpen garrantzitsu eta mamitsuengatik.
Zure interesekoa izan daiteke
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko dut Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.
Gero Axular Dantza Taldeak "Agoteak" lana estreinatuko du
90 minutuko ikuskizunean, 90 dantzarik 24 koreografia interpretatuko dituzte. "Gizarte irekiago, askatzaileago eta errespetutsuago baten aldeko aldarria" da lana, dantza taldeak azaldu duenez, eta apirilaren 19an estreinatuko dute, Victoria Eugenian.
Alejandro G. Iñarritu: "Bilbon egotea benetan sinbolikoa da niretzat"
Hotz zaplada batez hartzen du bisitaria, EITBren Bilboko egoitzaren 5. platoan, “Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarritu mexikar zuzendariak sortutako errealitate birtualeko “esperientziak”.
Ura Bere Bidean jaialdiak hirugarren emanaldi bat izango du urriaren 22an
Aurresalmentan urriaren 23ko eta 24ko emanaldietarako sarrerak agortu ondoren, antolatzaileek hirugarren bat gehitzea erabaki dute, urriaren 22an, osteguna. Besteak beste, Olaia Inziartek, Eñaut Elorrietak, Zea Maysek edota Pantxoa eta Peiok hartuko dute parte aurtengo edizioan.
Korrontzik BECen amaituko du nazioartean egingo duen 50 kontzertuko birari
BECeko kontzertua "Mundua Dantzan" biraren amaiera izango da. Hain zuzen ere, 50 kontzertuko bira izango da, eta, besteak beste, Malaysia, Kanada eta Txekia Errepublikara iritsiko da.
Iñaki Viñespre: "Egia esan, espero nuen besteak gainetik egotea, oso saio ona egin baitzuten bost bertsolariek"
Lehenengo aldiz prestatuko da Euskal Herriko txapelketarako, eta txapela urruti duela uste badu ere, ahalik eta lanik txukunena egiten saiatuko dela esan du Arabako txapeldunak.
Bengoetxeak "begirada aldaketa" eskatu dio Gobernuari, 'Guernica' Euskadira ekartzeko
Guernica Picassoren koadroa Euskadira lekualdatzeko aukerak teknikoki aztertzeko eskatu du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak "Egun on Euskadi" saioan egin dioten elkarrizketan.