Su Ta Gar: '30 urte geroago musikan jardutea ametsa da'
Hogeita hamar urte dira jaiotze basati batetik, lau gaztek, sentimenei jarraituz eta beldurraren eta gelditasunaren munstroa hilik, musikari heltzea erabaki zutenetik, hortzak estuturik.
Gauza asko aldatu dira bidean, eta hamaika garaipen eta zenbait galera pilatu dituzte ibilbide luzean eibartarrek, dagoeneko. Musika bizibide izatea lortu du Su Ta Garrek, sano borrokatuta, eta, horregatik -edo haatik-, musikari emanda bizi izan ditu azken hiru hamarkadak taldeak, doinuekiko eta mezuekiko grina aldiro berrituta, denbora joanaren zama pasioaren hegalek haizeztatuta, beti aurrera.
Orain, baina, atzera begira jarri dira, eta 30. urteurreneko bira berezia abiatu dute: maketako eta lehen bi diskoetako kantuak soilik eskainiko dituzte, eta emanaldiotan garai hartako ikus-entzunezko material argitaragabea erakutsiko dute.

Xabi Bastida, Asier Osoro, Borxa Arrillaga eta Aitor Gorosabel, taldearen hastapenetan
Hogeita hamar urte horietan, edo gutxiagoan, bizitzak xalotasuna ebatsi digu guri, nahitaez, eta jakitun gara duela hogeita hamar urteko Su Ta Gar ez direla itzuliko (nahi ere ez, iragan hori gugan dago eta egun direna dugu irabazteko entzuleok), ezta orduko zu hura ere, irakurle, ezta garai hartako ni ere ez, ez gaitezen engaina. Edo bai, engaina gaitezen bi orduz bira honetako emanaldietan, dagokion herriko aretoko sabaiari begira, begiak eta ukabilak hetsirik, ostera ere Aitor Gorosabelen ahotsari baturik “begiraaaaaaaaa!” arima-arimatik oihukatzen dugun bitartean.
Gorosabel taldeko sortzailekidearekin berekin hitz egin dugu Bilbon, bira aurkeztu duten egunean.
Aldaketak aldaketa, zerk uste duzu definitzen duela bai hastapenetako bai gaur egungo Su Ta Gar?
Hogeita hamar urtean denak aldatzen gara, eta gaur egun ez dugu duela hogeita hamar urteko energia, gauza askotan. Baina beti saiatu gara sentitzen dugunarekin fidelak izaten, eta nik uste dut horrela dela oraindik ere.
Su Ta Garrek zerbait badauka, sentitzen duguna eta pentsatzen duena garbi erakusten duela da.
30 urteko ibilbidean mugarri bat zehaztu beharko bazenu, zein izango litzateke?
Borxaren istripua izan zen mugarri argiena. Horrek taldearen hasiera eta geroa bereizi zituen. Berarekin, lehenengo hiru diskoak grabatu genituen, eta taldea bere onenean zegoen. Harrezkero, orain dago taldea indartsuen.
Galera horren ondoren, taldea berreraikiz joan gara, nolabait esateko.

Borxa Arrillaga, Su Ta Garren kontzertu batean. Istripu baten ondorioz, mugikortasuna galdu zuen 1995ean.
Gauzak zeharo aldatu dira hogeita hamar urtean musikaren panoraman eta, oro har, gizartean. Gaur egun eskura daukagunetik, zer eskertuko zukeen 1988ko Aitor Gorosabelek?
Ordenagailuarekin lan egin dut, eta gaur egun telefonoan grabatzen ditut gauzak... Egia da ezin dudala ulertu orduan zelan egiten nuen hori. Kantua momentuan egin, gitarra hartu eta jo egiten genuen; eta estudioan ere, askoz gehiago dira aukerak gaur egun.
Orain harrituta gelditzen naiz, orduan nola lan egiten genuen pentsatuta. Ez nukeen faltan botako gaur egungo ezer, baina orain bai botatzen dut faltan ezer gabe nola jarduten ginen orduan.
Zer etorri zaio burura 2018ko Aitor Gorosabeli, esaterako, “Infernurako bidean” maketako kantua berreskuratzean?
Harrituta gelditzen naiz kantu horiek berreskuratzean. Urte asko pasatu dira, eta ez naiz gogoratzen nola sortu nituen kantu horiek, buelta asko eman ote genizkien edo ez. Baina oso kantu osoak direla ikusten dut, freskoak, eta ez dut gogoan gehiegi sufritu izana beroriek sortzeko, bat-batekotasun handikoak dira.
Orain, buelta gehiago ematen dizkiozu gauzei, nik bai behintzat, eta ez dakit orain kantu horiek aterako liratekeen. Seguru asko, ez nituzke berdin sentituko, baina puntazo bat da jotzea. Denboran kristoren bidaia egitea da.
Eta zer pentsatuko luke, aldiz, duela hogeita hamar urteko Aitor Gorosabelek Su Ta Garren azken diskoko kantu bat entzungo balu?
Ez dakit. Nik uste dut pilo bat gustatuko litzaiokeela, eta orain sortzen ditugunean gelditzen garen baino harrituago geldituko litzatekeela.
Maketako eta lehen bi diskoetako kantuen hitzak (eta aurrerago idatzitako beste batzuk) garai latz baten isla eta lekukotasun dira. Herri kulturaren aldetik, herri honen historiaren kontakizun bat egin duzuela sentitzen duzue?
Ez da aurretik pentsatutako ezer izan, eta herriak eman duen zerbait garela esango nuke, gizartearen zati baten ispilua, Euskal Herrian gertatu diren hainbat gauzaren aurrean.
Dena den, guk ez dugu asmatu ez euskara, ez heavy metala ezta gai politiko eta sozialak jorratzen dituzten hitzak ere. Guk hori batu genuen, 14 edo 15 urterekin barneratuta genuena zelako.
Beste edozeinek isla zezakeena islatu dugu, metala eginez eta euskaraz.

Igor Diez, Xabi Bastida, Aitor Gorosabel eta Galder Arrillaga, bira aurkezteko prentsaurrekoan
Eta nola bizi izan zenuten hori guztia jaso eta maketan zein lehen bi diskoetan kaleratzeko esperientzia?
Orain ere amets bat bizitzen ari gara, 30 urte geroago Euskal Herrian musikan jardutea nahikoa amets da.
Bada, pentsa zer izan zen 18 urterekin musikazaletasun eta pentsaera berdina genuen lagun talde bat kontzertuak ematen egotea bat-batean, estudio profesionaletan grabatzea, plazak jendez gainezka ikustea… Eta gainera, heavy metala egiten! Pentsatzen genuen jendeak ez zuela gure proposamena onartuko, eta amets bat izan zen.
Nolakoak izango dira birako kontzertuak?
30 urte atzera egiteko bidaia izatea nahi dugu, baina nostalgiarik gabea, ezpada bide hori egin ahal izateak ematen digun poztasunetik begiratuta.
Gure hastapenak gogoratu eta bizi, eta garai hartan bizi izan ez dituztenentzat kanta horiek jo. Orduko kantu esanguratsuenak jo ohi ditugu gure kontzertuetan, baina oraingoan maketa eta Jaiotze basatia diskoa osorik joko ditugu, eta Hortzak estuturik diskoko kantu batzuk ere bai.
Gainera, garai hartako irudiak erakutsiko ditugu, eta ezagutu ez gintuztenek ikusi ahalko dute nolakoak ginen eta zelako kontzertuak ematen genituen duela 30 urte.

Aitor Gorosabel, 1993ko kontzertu batean
Aurrera begira, kantu berririk sortzen-edo hasi zarete?
Bai, biraren aurretik hasi ginen lokalean kantu batzuk prestatzen. Orain, alde batera lagata daukagu hori, baina, bira bukatzen denean, berriro helduko diegu eta gure asmoa da datorren urterako, lehenago edo beranduago, disko berri bat kaleratzea.
Su Ta Gar luzerako izango dugu, beraz
Gustatuko litzaiguke berrogeigarrena ere ospatzea. Urte asko dira hau gure ogibidea bihurtzeko apustua egin genuela, eta lortzen ari gara, hobeto edo okerrago. Horren alde borrokatzen jarraituko dugu. Gure bizitzako bi herenak honetan egin ditugu, eta esango nuke ez dakigula beste modu batean bizitzen.
Momentua bizi dugu, eta aurrera begira gaude. Epe motzeko mugarriak jarri, eta horiek betetzen jarraituko dugu.

Hauek dira “Su Ta Gar. 30 urte” birako kontzertuen datak:
Azaroak 9: Atarrabia (Totem)
Azaroak 15: Bartzelona (Apolo 2)
Azaroak 24: Durango (Plateruena)
Abenduak 1: Donostia (Intxaurrondo KE)
Abenduak 8: Berlin (Clash)
Abenduak 15: Biarritz (Atabal)
Abenduak 22: Gasteiz (Jimmy Jazz)
Abenduak 28: Bilbo (Santana 27)
Zure interesekoa izan daiteke
Aurora Beltranek jasoko du Kulturako Vianako Printzearen Saria
Nafarroako Gobernuaren sariak “benetakotasuna eta herritarrekiko konexio emozionala alde batera uzten ez duen ibilbide profesionala" azpimarratu nahi du.
Euskadiko Orkestra, Elena Sancho Pereg, Marife Nogales eta Vocalia Taldea lagun “Bernaola / Mendelssohn” programan
2025-2026 denboraldi sinfonikoaren azken-aurreko programaren ardatza 'Uda-gau bateko ametsa' Mendelssohnen lana izango da, ordubete baino gehiagoko iraupena duena. Gaur, ostiralarekin, abiatuko dute programa, Donostian.
Fontaines DC taldeak Iruñean joko du abuztuaren 13an
Irlandar taldeak Nafarroako hiriburuko Ziutadelan joko du. Sarrerak ostiralean jarriko dituzte salgai, maiatzaren 29an.
ETS eta Celtas Cortos, Getxo Folkeko kartelburuak
Getxoko Folk Jaialdiaren 42. edizioak Dulce Pontes fado musikariren kontzertu bat eta “Xalbador, Urepeleko artzaina” ikuskizuna ere eskainiko ditu, irailaren 9tik 13ra.
Eztanda punk eta rock jaialdia atzeratu dute
Urdulizko jaialdia ekainaren 5ean eta 6an zen egitekoa, eta atzeratu egingo dutela iragarri dute antolatzaileek “arazo eta tekniko eta administratiboak” daudela azalduta. Cockney Rejects, Biznaga, Sua, Arene 6, Anestesia, Kaleko Urdangak eta Hell Beer Boysen kontzertuak zeuden iragarrita, besteak beste.
Silvio Rodríguez Bilbon arituko da irailean
Kubatar musikariaren kontzertuak irailaren 12an eta 13an izango dira, Euskaldunan.
ABAOk “Andrea Chénier” operarekin itxiko du denboraldia
74. denboraldiko azken eskaintza Umberto Giordanoren operaren lau emanaldi izango dira, Euskalduna jauregian, maiatzaren 23, 26 eta 29an eta ekainaren 1ean. Larunbatean, hilak 23, zuzenean ikusi ahalko da saioa, 19:00etatik aurrera, ETB2n eta ETB ONen.
Natxo de Felipek Oskorriren kantu “abandonatuak” berreskuratuko ditu Musika Hamabostaldian
Oskorrik agur esan eta 11 urtera, De Felipek eta Kuarteto Philiperenak kontzertua eskainiko dute Arantzazun, abuztuaren 20an, Musika Hamabostaldiaren Musika Aitzaki zikloan. Donostiako musika jaialdirako sarrerak bihar, maiatzak 19, jarriko dituzte salgai.
Azkena Rock Festival jaialdiak kontzertuen ordutegia iragarri du
Bywater Call eta The Backyard Casanovas taldeak izango dira Andre Maria Zuriaren plazako doako kontzertuen protagonistak, eta familiek Txiki ARF guneaz gozatu ahal izango dute.
Shakira, Madonna eta BTS Futboleko Mundu Txapelketaren finalean arituko dira
Chris Martin Coldplay taldeko kantaria arduratu da ikuskizunean parte hartuko duten artistak aukeratzeaz; Futboleko Munduko Txapelketaren gizonezkoen finala New Yorken jokatuko da, uztailaren 19an.