Espainiak armagabetzearekiko duen 'inplikazio' falta salatu dute
Eusko Jaurlaritzaren Bake eta Bizikidetza Planaren ebaluazioa egin du giza eskubideetan aditu diren lau laguneko talde batek. ETAren armagabetzearen "blokeoa" zerk eragin duen aztertzean, argi dute adituok. Hein batean, Espainiako Gobernuak prozesuarekiko erakutsi duen "inplikazio' faltak eragin du. Euren ustean, Rajoyren gobernuak ez du armagabetzean "esku hartu nahi izan, epe laburrera etekin politikorik emango ez diola ulertuta". Jarrera hori salatu dute Covadonga Morales Bertrand, Francisco Rey Marcos, Jesus A. Nuñez Villaverde eta Roberto Toscano giza eskubideen aholkulariek.
Armagabetzea ez atzera ez aurrera egotearen erantzukizuna ETArena ere badela uste dute lau aditu hauek. Armak entregatzeko egin dizkioten eskaeren aurrean, "entzungor" aritu dela kritikatu dute.
Bake prozesuaren egungo egoera eta Jaurlaritzak arlo honetan egindako proposamenak aztertu dituzte Moralesek, Reyk, Nuñezek eta Toscanok eta gaur aurkeztu dituzte prentsaurrekoan, Iñigo Urkullu lehendakaria, Jonan Fernandez eta Monika Hernando, Bake eta Bizikidetzaren eta Biktimen eta Giza Eskubideen zuzendariak lagun zituztela.
Bake Planari egindako lehen kanpoko txostena da honakoa. 2015eko apirilean eskatu zion Jaurlaritzak Gatazka eta Ekintza Humanitarioei buruzko Ikerketen Institutuari (IECAH, gazteleraz). Oro har, balorazio positiboa egin dute adituek eta egitasmoa "malgua eta adiskidetzailea" dela iritzi diote. Euren ustez, Urkulluren gobernuak "erantzukizun politikoz" jokatu du. Halere, bake iraunkorra lortzeko oztopo diren "jarrera inmobilistak" aipatu ditu Francisco Rey Marcos institutuko zuzendariak.
"Blokeo egoera"
Txostenaren egileen arabera, Rajoyren gobernuak "ez du prozesuan esku hartu nahi izan, epe ertainera etekin politikorik emango ez diola ulertuta".
ETAren jarrera hizpide hartuta, aditu taldeak uste du ez armagabetze horrek "aparteko galera" suposatzen duela "baldintza politikorik jarri gabe desegiteko eskatzen dion gizartearen gehiengo zabal horrentzat". Ebaluazioa egin duten lau lagunen aburuz, erakunde armatuak ez du "armak uzteko duen borondatearen proba sinesgarri nahikoa eman".
Jaurlaritzak armagabetzearen prozesuan izan duen papera ere aztertu dute adituek. Txostenaren arabera, Urkulluk buru duen gobernuak "ezin izan du prozesua azkartu" ETAk ez diolako 'Armagabetze eraginkorra egiteko Proposamena"ri "erantzun eraginkorrik" eman.
Covadonga Morales Bertrand, Francisco Rey Marcos, Jesus A. Nuñez Villaverde eta Roberto Toscano adituak, Gasteizen. EFE
Alderdiak ere, ez atzera ez aurrera
Bake Plana gauzatzeko "oztopoen" artean alderdi politikoek erakutsi duten jarrera aipatu dute ebaluazioaren egileek. Lau adituon aburuz, "boto-emaileen babesa galtzeko beldur" dira batzuk.
Biktimei dagokionez, adituek uste dute "zenbait elkartek ez dagokien" protagonismoa dutela eta, beraz, "prozesua blokeatzeko" nahikoa indar dutela. Horren aurrean, biktimen rola "errealitatera moldatzeko" deia egin dute, "lekuz kanpo dauden ametsak bazter utzita".
Espetxe politikari dagokionez, sakabanaketa bertan behera uztea, ETAko presoei ezartzen zaien "salbuespenezko" legedia bazter uztea eta presoen birgizarteratzea bultzatzea eskatu dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.