EAJ-PSE gobernu akordioaren gakoak

EAJk eta PSE-EEk egin duten gobernu akordioak 70 orrialde eta lau zati nagusi ditu: enplegua; gizarte politikak eta zerbitzu publikoak; bizikidetza eta giza eskubideak; eta autogobernua.

Ildo horretan, Gernikako Estatutua erreformatzea, ETAren "amaiera ordenatua" lortzea, presoak hurbiltzea eta enplegua sortzea lehenetsi dute, besteak beste. Hona hemen akordioaren gako nagusiak, laburbilduta:

AUTOGOBERNUA

Eusko Legebiltzarreko autogobernuari buruzko lan-taldearen esku uzten dute Estatutu berriari buruzko zirriborra egiteko ardura. Eztabaida hasten den unetik gehienez zortzi hilabete igarotzean aurkeztu beharko dute alderdiek aipatu zirriborroa.

Gernikako Estatutuaren erreforma “ordenamendu juridikoa errespetatuta” egitea adostu dute, ahalik eta akordio zabalena bilatuz, eta balizko itun hori Euskal Autonomia Erkidegoko herritarrek erreferendumean berretsi beharko dute.

Legebiltzarreko lan-taldean, naziotasunaz, erabakitzeko eskubideaz edo Espainiako Estatuarekin izan beharreko harremanaz eztabaidatzerakoan, EAJk eta PSEk askatasuna izango dute bakoitzak bere iritziak defendatzeko eta bere planteamendu propioak egiteko.

BIZIKIDETZA, ARMAGABETZEA ETA PRESOAK

Bakea eta bizikidetzaren esparruan, ETAren amaiera “ordenatua” izan behar dela adostu dute jeltzaleek eta sozialistek. Ildo berean, euskal presoak Euskal Herriko kartzeletara hurbiltzea defendatzen dute eta espetxeetako eskumena Eusko Jaurlaritzaren esku uzteko eskatuko diote Espainiako Gobernuari.

ETAren armagabetze prozesua gauzatzeko “egutegi egiaztagarri” bat proposatzen dute eta erakunde armatuari adierazpen publiko egitea eskatzen diote desegiteko borondatea “atzeraezina eta baldintzarik gabea” dela berresteko.

ENPLEGUA

Eusko Jaurlaritza berriaren lehentasuna izango da enplegua sortzea. Ildo berean, langabezia-tasa % 10etik behera kokatzeko konpromisoa hartu dute bi alderdiek.

Kontzertu Ekonomikoa eguneratzea adostu dute, Kupoaren bost urteko lege berri bat eginda.

Horrez gain, Gizarte-segurantzaren kudeaketa transferitzea eskatuko dute.

NAFARROA ETA IPAR EUSKAL HERRIA

Euskal Autonomia Erkidegoak Nafarroarekin eta Ipar Euskal Herriarekin harremanak izatearen alde agertu dira.

Harremanak hiru erakunde horien borondatearen araberakoak izango direla eta betiere araudia errespetatuta garatuko direla adostu dute.

POLITIKA SOZIALAK

Diru-sarrerak bermatzeko errenta “indartzeko” eta krisiak eragindako “pobrezia kasu berriei” erantzuteko konpromisoa hartu dute EAJk eta PSEk, “babesa bermatuz eta marjinazio soziala saihestuz”.

Gainera, gizarte politiken eta laguntza sozialen eskumena Eusko Jaurlaritzaren esku uztea eskatuko diote Espainiako Gobernuari.

Bestalde, pobrezia energetikoa deitutakoak eragindako kasuetan “arreta berezia” jarriko dute; Etxebizitza Legeak aitortutako etxebizitza izateko eskubidea landuko dute; alokairu soziala bultzatuko dute; etorkinek zerbitzu publikoak erabiltzeko bideak erraztuko dituzte, berdintasuna bilatze aldera; eta familien eta adingabeen aldeko ituna sustatuko dute.

Indarkeria matxistaren biktimei kalte-ordain ekonomikoak eta moralak emateko neurri zehatzak ezarriko dituzte. Era berean, gizonezkoen eta emakumezkoen arteko berdintasuna lortzeko ekimen ezberdinak abiaraziko dituzte.

OSASUNA

Osasun asistentzia herritar guztiei bermatzen jarraitzea, gaitz kronikoak dituzten pazienteen arretarako plan berri bat abian jartzea eta kontsulta espezializatuetarako edo proba osagarriak egiteko itxaro-zerrendak  murrizteko neurriak hartzea adostu dute EAJk eta PSEk.

Horrez gain, onkologia plan estrategiko bat eta drogamenpekotasunari aurre egiteko lege berri bat iragarri dituzte.

Osasungintzan aurrera egiteko, ikerkuntzan eta berrikuntzan inbertsioak egingo dituzte, baita pazienteei azpiegitura egokiak eskaintzeko ere.

Ildo horretan, ondoko konpromisoak hartu dituzte: Eibarreko Ospitalea eraikitzea; Urdulizeko Ospitalean ekipamendu eta zerbitzu berriak ezartzea; Gurutzetako Ospitaleko eraikin berria amaitzea; Txagorritxuko Ospitalea handitzea; eta Basurtuko Ospitalean zainketa intentsiboetako unitate berria martxan jartzea.

Bestalde, ohiko ospitaleratzeak murrizteko asmoz, alternatiba berriak bilatuko dituzte, hala nola, telemedizina gaixotasun kronikoak dituzten pertsonentzat.

HEZKUNTZA

Jeltzaleak eta sozialistak Hezkuntza lege berri bat egitearen alde agertu dira eta hizkuntza politika eleanitzak ikastetxe guztietara zabaltzea babestu dute, “zonalde bakoitzeko egoera soziolinguistikoa kontuan hartuta”.

Beketarako 55 milioi euro bideratuko dituzte urtean, irakasleentzako lan-eskaintza publikorako deialdiak urtero egingo dituzte eta beharrizan bereziak dituzten ikasleentzako irakasle eta baliabide gehiago bideratuko dituzte.

EUSKARA

Euskararen hazkunde soziala sendotzea hitzartu dute EAJk eta PSEk, euskal hiztunen kopurua handitzeko eta euskararen lehiakortasuna hobetzeko asmoz.

Ildo horretan, B2 mailara arte euskara ikastea doakoa izango dela agindu dute bi alderdiek.

EITB

Euskal Irrati Telebistaren zerbitzu publiko izaerari eusteko eta komunikabide publikoaren kudeaketa “bikaintasunera” eramateko konpromisoa erakutsi dute.

Horrez gain,  EITBren erreforma integral baterako eztabaida bultzatuko dute, EITB eraginkorragoa bilakatu nahian.

SEGURTASUNA ETA JUSTIZIA

Esparru honetan, besteak beste, Ertzaintza herritarrengandik hurbilago egoteko neurri berriak hartuko dituzte.

Bestalde, zirkulazio istripuetan hildako pertsonen kopurua 2020an erdira jaistea jarri dute helburutzat.

Justiziaren kasuan, sistema judiziala “modernizatzeko, azkartzeko eta eraginkorrago bilakatzeko” konpromisoa hartu dute. Justizia eredua aldatu egin behar dela adostu dute, indarkeria matxistaren biktimei eskainitako arreta hobetuz eta gatazkak konpontzeko sistema alternatiboak proposatuta.