Kataluniako erreferendum legearen gako nagusiak
SARRERA: AUTODETERMINAZIOA
Legearen sarreran autodeterminazio eskubidea aldarrikatu dute giza eskubideen artean “lehena” dela azpimarratuta. Gainera, nazioarteko hainbat itunetan jasotzen dela aipatu dute. Urriaren batean erreferenduma galaraziko balute, Estatuak berak sinatutako nazioarteko eskubideak urratuko liratekeela dio legeak.
LEGE GORENA
Onartutakoaren arabera, erreferendum legeak maila “gorena” du, eta salbuespenezko erregimen juridikoa ezartzen du Katalunian. Horrela, erreferendum legea “beste edozein legeren gainetik” dago (Estatutua eta Konstituzioa barne). Horrela, funtzionarioak, langileak, agintariak eta erreferendumarekin kolaboratuko duten enpresak blindatzea dute helburu.
HAUTESLEAK
Erreferendumean Kataluniako Parlamenturako hauteskundeetan bozkatzeko eskubidea duten adin nagusikoek parte hartu ahalko dute. Atzerrian bizi diren kataluniarrek ere izango dute bozkatzeko eskubidea, betiere Generalitatearen erroldan izena ematen badute. Ez da posta bidezko botorik egongo.
HAUTETSONTZIAK, ERROLDA ETA BOTO-PAPERAK
Erreferendumerako hauteskunde errolda urriaren 1eko zalantza nagusietako bat da, eta legeak ez du argitzen, Kataluniako Gobernuaren esku uzten baitu kontu hori. Dekretu bidez arautu beharko du Generalitateak.
GALDERA
Galdera hiru hizkuntzatan egongo da boto-paperetan: katalanez, gaztelaniaz eta okzitanieraz. Hauxe izango da: "Nahi al duzu Katalunia Estatu independentea izatea, errepublika forman?". BAI edo EZ markatu edo botoa zuri emateko aukera izango dute.
HAUTESLEKUAK
Udalek Generalitatearen esku utzi beharko dituzte hauteslekuak, eta hauteskunde mahaiek presidente bat eta bi mahaikide izango dituzte. Kide horiek zoriz hautatuko dituzte, eta behartuta egongo dira bertan parte hartzera.
LOTESLEA
Erreferendumak ez du ezartzen gutxieneko parte-hartzerik, eta emaitzak “lotesleak”, hots, halabeharrez betetzekoak, izango dira. Baietzak irabaziz gero, trantsizio juridikoaren legea sartuko da indarrean, eta 48 orduan aldarrikatuko dute independentzia.
HAUTESKUNDE KANPAINA
Hauteskunde kanpaina irailaren 15ean hasiko da, eta 15 egun iraungo du.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.