Matxinada eta sedizio delituen arteko ezberdintasunak
Matxinada eta sedizio delituak ezberdinak dira, baita ezar daitekeen zigorra ere. Dena dela, Kataluniako prozesuaren auzian, bataren zein bestearen alde egin, zigor eskaera antzekoa izan daiteke.
Izan ere, ezin da matxinada eta diru publikoak bidegabe eralgitzearen delitua modu ezberdinduan leporatu. Hala, azken hori matxinada larriagotuaren delituaren baitan egongo litzateke (guztira, 20-25ko kartzela zigorra).
Bigarren kasuan, berriz, sedizioa eta diru publikoak bidegabe eralgitzea bakoitza bere aldetik egotzi ahal dira. 250.000 euro baino gehiago xahutu diren kasuetarako 12 urteko kartzela zigorra eskatzen da. Horri sedizio delituaren eskaera batuz gero (agintarientzat, 10-15 urte), antzeko zigorra ezar daiteke (22-27 urteko kartzela zigorra).
MATXINADA DELITUA
Oinarri juridikoa: Zigor Kodeak 472. artikuluan eta hurrengoetan zehazten du. Zenbait helburu lortzeko (kasu honetan, Espainiaren alde baten independentzia aldarrikatzeko) "indarkeriaz eta publikoki" jarduten dutenak zigortzen ditu. Helburuak hainbat izan litezke; Konstituzioa aldatu, bertan behera utzi edo indargabetu; Gorteak desegin, edo Gobernua kendu eta beste bat jartzea.
Aurreikusitako zigorrak: Zigor handiena 30 urtekoa da baina aurreikusita dago. Matxinada horren buruzagiei ezarriko zaie armak erakutsi, kalte handia egin edota pertsonen kontra indarkeriaz jardun badute. Asaldatzea egiteko diru publikoak bidegabe eralgi badira kontuan hartzen da.
Bidegabeko eralgitzerik ez badago, 15-25 urteko kartzela zigorra ezar diezaiekete buruzagiei;10-15 urtekoa, mendeko arduradunei; 5-10 urtekoa, parte hartzaile soilei.
Bada zigorra arintzeko modu bat: matxinada egiteko konspirazioa leporatzea. Aurreikusitako zigorrak bat edo bi mailatan murritz daitezke.
Aurrekariak: Espainiako Estatuan, orain arte, 1981eko Estatu kolpeko arduradun eta parte hartzaileak zigortu dituzte. Antonio Tejero eta Jaime Milans del Bosch buruzagiei 30 urteko kartzela zigorra ezarri zieten.
SEDIZIO DELITUA
Oinarri juridikoa: Ordena publikoaren kontrako delituen artean dago jasota; zehazki, Zigor Kodeko 544 artikuluan eta hurrengokoetan. Honakoak zigortzen ditu: "Matxinada delitutik kanpo daudelarik, agerian eta modu nahasian altxatzen direnak, indarrez edo legezko bideetatik kanpo, legeen aplikazioa eragozteko, edozein agintari, korporazio ofizial edo funtzionario publikori beraren funtzioan bidezko eran jarduten edo beraren erabakiak betetzen eragozteko, edo Administrazioak edo epaileek emandako ebazpenak betetzen eragozteko.
Aurreikusitako zigorrak: 4-8 urteko kartzela zigorra ezar liteke, baina baita handiagoa ere (8-10) sedizio delituaren buruzagiez ari bagara. Buruzagi horiek agintean badaude, 10-15 urteko zigorra ezar liteke.
Aurrekariak: Carmen Lamela epaileak delitu horrengatik auzipetu zuen Josep Lluis Trapero Mossoen burua eta Generalitateko Barne Kontseilaritzako buruzagi ohiak. Kataluniako Parlamentuko independentzia aldarrikapena babesteko mozioak onartu zituzten udalen arduradunei delitu hori egotzi zieten, baina auzi guztiak artxibatu dituzte.
2010ean Estatuko hainbat aireportutan kaosa eragin zuten aire-kontrolatzaileen auzia ere badago. Palmakoei sedizio eta mehatxuak leporatu zieten, baina azkenean ez zituzten horregatik zigortu.
Zure interesekoa izan daiteke
Hitz gogorrak izan dituzte Feijook eta Patxi Lopezek Kongresuan
PPko buruak PSOEren bozeramailearen aita aipatu du oholtzan, eta hark erantzun dio alderdiaren sortzailea "torturatu eta erbesteratu zuen diktadurako gobernuaren" parte zela.
Begoña Gomezek pasaportea eman du epaitegian, epaileak eskatuta
Epaileak kautelazko neurri gisa kendu dio, bere aurkako ahozko epaiketa ireki baitu, lau delitu posiblerengatik, negozioetako ustelkeria barne.
EAJk eta EH Bilduk akordioa lortu dute enplegu publikoaren legearen erreforma aurrera ateratzeko
EH Bilduk abstentzioa emango du bihar, osteguna, Legebiltzarrean. Modu horretara, EAJk bultzatutako legearen aldaketa onartzea ahalbidetuko du. Horrez gainera, hiru urteko epean, legearen aplikazioari eta eraginkortasunari jarraipen bateratua egitea ere adostu dute bi taldeek.
Feijook hauteskundeak deitzeko eskatu dio beste behin Sanchezi: "Zu zara ustelen arteko lotura politikoa"
Euren agerraldietan, EH Bildu eta EAJ kritiko agertu dira Espainiako Gobernuarekin, eta legealdiari zentzua emateko eskatu diote Pedro Sanchez presidenteari.
Sanchezen esanetan, ustelak ezin dira zigorgabe geratu, "edonor izanda ere"
Espainiako Gobernuko presidenteak errespetua agertu du asteazken honetan Auzitegi Gorenak Jose Luis Abalos ministro ohiaren aurka emandako epaiari, eta ziurtatu du "inoiz ez" zuela izan Gobernuko eta alderdiko zenbait kideri eragiten dieten praktika ustelen berri, eta jakin izan balu, ez lituzkeela onartuko.
Moncloak azpimarratu du batzuek "huts egin" diotela Sanchezi eta ez duela dimisioa eman beharrik
Astelehen honetan, Alberto Nuñez Feijoo PPko buruzagiak Espainiako Gobernuko presidentearen dimisioa eskatu zuen berriro ere, Auzitegi Gorenak Abalosi 24 urteko kartzela-zigorra ezarri ostean.
Froga batzuen abal judiziala egiaztatzen ez bada, kasua baliogabea izatea planteatu du Zapaterok
Espainiako Gobernuko presidente ohiak hainbat idatzi igorri dizkio epaileari, Plus Ultra airelinearen erreskatearen inguruko eraginen trafikoko sare baten ustezko buruzagi moduan ikertu gisa deklaratu ostean.
Pradales: "Asko dago egiteko; bide orriak euskal agendan sakontzea dakar"
Lehendakariak agintaldiaren lehen erdiaren balantzea egin du Ajuria Enean, ekitaldi instituzional batean. Bere hitzaldian, Euskadin lantzen den egonkortasuna nabarmendu du, "oso ezegonkorra" den testuinguru globalean aurrerapena, ongizatea eta autogobernua bermatzeko faktore erabakigarri gisa.
Sanchezek 6.200 milioi euroko inbertsioa iragarri du dependentziaren alorrean
Neurriak 1,6 milioi pertsonari eragingo die, eta diru-laguntzak handitzea ekarriko du. Dekretu bidez onartuko du Espainiako Gobernuak.
EAJk onartu egin du Espainiako Gobernuarekin harremana izan duela Tubos Reunidosen egoera bideratzeko, baina adierazi du Leire auziarekin ez duela loturarik
Alderdi jeltzalearen esanetan, Arabako enpresaren egoeraz arduratzeko egindako bilerak konpainia estrategikoei laguntzeko egindako lanaren parte izan ziren. Bestalde, PPk galdetu du PSOErekin zuten harreman horrek "baldintzatzen" ote duen "Pedro Sanchezi laguntzen jarraitzea".