Matxinada delitua: zer da eta zenbatekoak dira zigorrak
Zigor Kodeak 472. artikuluan eta hurrengoetan zehazten du zer den asaldatze delitua eta zer nolakoak diren zigorrak delitua egiten dutenentzat. Testuaren arabera, zenbait helburu lortzeko "indarkeriaz eta publikoki" jarduten dutenak zigortuko ditu. Helburuak hainbat izan litezke; Konstituzioa aldatu, bertan behera utzi edo indargabetu, eta Espainiaren alde baten independentzia aldarrikatu, besteak beste.
"Matxinoengan eraginda, asaldatzea, haien sustatzaile nagusien mesedetan, sustatu edo babesten" dutenek 15-25 urteko kartzela zigorra jaso lezakete.
"Mendeko kargua" dutenek, halaber, 10 eta 15 urte bitarteko zigorra jaso lezakete, eta parte hartzaileek, aldiz, 5 eta 10 urte bitartekoak.
Zigorrik handiena 30 urtekoa da, baina aurreikusita dago armak erakutsi, kalte handia eragin edo indarkeriaz jardun direnentzat, Antonio Tejeroren kasuan bezalaxe, otsailaren 23ko Estatu kolpeagatik.
Izan ere, asaldatze delitua egotzi zieten 1981eko Estatu kolpea egin zutenei.
Antonio Tejero, armekin egindako Estatu kolpearen burua, 30 urteko espetxe-zigorra jaso zuen, baina hirugarren gradua onartu zioten 12 urte beranduago.
Zigortu zuten beste matxinoetako bata Jesus Muñecas izan zen. horrek 5 urteko zigorra jaso zuen, baina 1984an kalean zegoen.
Hau da Zigor Kodeak hitzez hitz jasotzen duena:
"Matxinada delituaren errudunak dira honako helburuak lortzeko indarkeriaz eta publikoki jardungo direnak:
1. Konstituzioa indargabetu, edo erabat edo guztiz bertan behera uztea.
2. Erregea edota Erreginari eskumenak eta eskubideak kendu edo ordezkatu, edo haien borondatearen aurkako ekintza bat egitera behartu.
3.Kargu publikoak aukeratzeko hauteskundeak oztopatu.
4.Gorte Nagusiak, Diputatuen Kongresua, Senatua edo Autonomia Erkidego bateko edozein Asanblea Legegile desegin, haien ebazpen bat kendu edo eskubide zein eskumenak bereganatu.
5.Lurraldearen zati baten independentzia aldarrikatzea.
6.Nazioaren Gobernua edo Autonomia Erkidego bateko Gobernu Kontseilua ordezkatu, edo Gobernua, edo Autonomia Erkidego bateko Gobernu Kontseiluaren, edo haien edozein kideren, eskumenak zein eskubideak kendu, edo haien zereginak egitea oztopatu, edo horietako edozeini borondatearen aurkako ekintzak egitera behartu.
7.Gobernuaren esanekotasunari indar armatu baten bidez aurre egitea".
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.