Memoria historikoa
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Frankismoaren biktimei kalte-ordainak ematea proposatu du Eusko Jaurlaritzak

Garai hartan desagertu zirenen hobi komunak hondatzen dituztenentzako 150.000 eurorainoko isunak ezartzea ere proposatu du lehendakariak.
Eusko Legebiltzarra
Eusko Legebiltzarra. Argazkia: EFE

Memoria Historikoaren Legearen aurreproiektuaren lehenengo zirriborroa aurkeztu du gaur Iñigo Urkullu lehendakariak Gobernu Kontseiluan. Hala, horrekin emango zaio hasiera bere tramitazioari lege-proiektu gisa. Momentu honetatik aurrera, Legebiltzarreko taldeekin eta elkarte memorialistekin partekatuko da dokumentua.

Besteak beste, lege berriari esker, Gerra Zibilaren eta diktadura frankistaren biktimen aurkako delitu zantzu guztiak epaitegietara eramango dituzte; baita 150.000 eurorainoko isunak ezarri ere garai hartan desagertu zirenen hobi komunak hondatzen dituztenentzat.

Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak astearte honetan Gobernu bileraren osteko prentsaurrekoan azaldu duenez, lege-zirriborroa hamaika kapitulutan egituratzen da. Lehen kapituluak egia jakiteko eskubideari heltzen dio. Horretarako, Justizia Administrazioarekiko lankidetza zehaztu egiten du, giza hondakinak aurkitzearen kasuan, edo ekintza prozesalei hasiera emateko xedapena. Hori guztia, Arartekoaren eta nazioarteko instituzioen gomendioei jarraituta, inpunitatea eragozteko eta justiziarako eskubidea gauzatzeko neurriak bultzatzean.

Biktimek aitortza jasotzeko duten eskubidea ere arautzen du Legeak, hainbat ekimenen bitartez: dokumentu instituzional pertsonalizatu bat, Eusko Jaurlaritzak igorria, biktimei eskainitako egun bat finkatzea, eta instituzioen arteko akordio bat bultzatzea memoria historikoa berreskuratzeko.

Halaber, dibulgazioarekin eta hezkuntzarekin lotutako zereginari helduko dio. Eremu horretan nabarmendu egiten dira Gogoraren Dokumentazio Zentroa sendotzea, erakusketa-gune bat sortzea, edo ekitaldiak sustatzea memoria historikoa hedarazteko. Gainera, Hezkuntza Sailarekin lankidetzan aritzea aurreikusten da, Memoria Historikoa euskal curriculumean txertatzeko.

Gogorari dagokio Gerra Zibilean desagertutako pertsonen lokalizazioan eta identifikazioan jardutea, baita hobien mapa bat egitea, desagertuen senideekin komunikazioa izatea, edo desagertuen hondakinetarako kolunbarioak eraikitzea.

Gainera, beste instituzio autonomiko batzuekin edo Espainiako Gobernuarekin hitzarmenak sinatzea ere aurreikusten da pertsona desagertuak berreskuratzeko eta, zehazki, Erorien Haranean hobiratutako euskaldunen hondakinak berreskuratzeko.

Euskadiko Memoria Historikoari lotutako lekuei, ibilbideei eta espazioei helduko die legeak. Katalogo baten sorkuntza eta bere babes- eta kontserbazio-erregimena araudiaren ondorengo garapen batean biltzen dira.

Memoria historikoaren aurkako sinbologia arautzen da. Halako sinbolo gehienak azken urteotan kendu egin badira ere, oraindik ere aztarrenak geratzen dira eta horiek kentzeko agintzen du legeak.

Ordain-neurri ekonomikoen kapitulu bat ere badago. Arau-hauste oso larriei 10.001 eta 150.000 euro arteko isunak ezarriko zaizkie; esaterako, baimenik gabeko hondeaketak egiteagatik eta memoria historikoaren mapetan dauden hobiak hondatzeagatik.

Arau-hauste larriak, berriz, 2.001 eta 10.000 euro arteko isunekin zigortuko dira; esaterako, baimenik gabe giza gorpuzkiak mugitzea, biktimen edo horien senideen duintasunaren aurkako adierazpen iraingarriak egitea, eta gorrotoa bultzatzeko delitu gisa tipifikatu ezin daitezkeen diktadura frankistaren gorespena suposatzen duten jarduerak.

Legegintzaren egutegian hasiera batean aurreikusita ez zegoen aurreproiektu horren aurrekarien sorburua 2018ko otsailaren 8an onetsitako Legebiltzarraren ekimen batean dago, non EAJ, PSE-EE, EH Bildu eta Elkarrekin Podemosen aldeko botoarekin, Gogorari eskatu baitzitzaion txosten bat egiteko Memoria Historikoaren Lege baten komenigarritasunari buruz.

EAJren eta PSE-EEren Gobernuaren zirriborroa EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek, Frankismoko krimenen aurkako plataformaren eskariari erantzunez, Memoria Historikoaren Lege-proposamena Eusko Legebiltzarrean orain dela aste batzuk erregistratu ostean heldu da.

Frankismoko krimenen aurkako plataformak atzera bota zuen haren eskaria Eusko Jaurlaritza zirriborroa prestatzen ari zela jakin zuenean. EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek, biana, aurrera jarraitu zuten beren lege proposamenarekin eta EAJ kritikatu zuten orain arte Memoria Historikoaren Legea bultzatu nahi ez izanagatik.

Erkorekak azaldu duenez, Eusko Jaurlaritzak oposizioaren lege proposamen horren aurkako irizpidea emango du, Eusko Jaurlaritzaren proiektuari lehentasuna eman nahi diolako.

Zure interesekoa izan daiteke

VITORIA, 02/07/2026.- La alcaldesa de Vitoria, la socialista Maider Etxebarria, este jueves durante el pleno de debate general de política municipal. El Ayuntamiento de Vitoria está ultimando la ordenanza que permitirá la habilitación de viviendas en locales situados a pie de calle, que tendrán precios topados y que deberán destinarse a domicilios habituales y permanentes con la prohibición de otros usos para evitar la especulación. EFE/ADRIAN RUIZ HIERRO
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Lonjetan etxebizitzak eraikitzeko ordenantza amaitzear du Gasteizko Udalak, prezio mugatuekin eta espekulazioa saihesteko neurriekin

Maider Etxebarria alkateak politika orokorreko osoko bilkuraren lehen eguna aprobetxatu du, besteak beste, Udal gobernuaren hiru urteen balantzea egiteko, besteak beste, etxebizitza arloan. Osoko bilkurak oposizioaren erreplikekin jarraituko du ostiralean, baina hiru alderdiek, EH Bilduk, PPk eta Podemosek, dagoeneko adierazi dute euren atsekabea eta "etsipena".

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Sanfermines 78 eta Martxoak 3 kolektiboek 1976 eta 1978ko gertakarien erantzukizuna har dezala eskatu diote Espainiako Estatuari

Sanfermines 78 eta Martxoak 3 kolektiboek “Estatua erantzulea” ekimena bultzatu dute. Horren bidez, Espainiako Gobernuari eskatu nahi diote “Espainiako Estatuak martxoaren 3an Gasteizen eta 1978ko sanferminetan gertatutako krimenen erantzukizun nagusi eta zuzena berariaz aitor dezala”. Uztailaren 8an, gainera, German Rodriguez oroituko dute Iruñean, garai hartako festetan poliziek “eraso bortitz” batean hil zutelako.

BILBAO, 02/07/2026.- Euskalgintzaren Kontseilua ha convocado una concentración este jueves en Bilbao, así como en el resto d las capitales vascas, en defensa del euskera en las capitales vascas, tras la polémica por los numerosos ceros en la asignatura de la lengua vasca en la prueba de acceso a la universidad de la EHU. EFE/ Miguel Toña
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

"Euskararen gutxiespen sistematikoa" salatu du Kontseiluak EHUko campusetan, epailearen azken erabakiaren ostean

"Justizia euskararentzat, euskara guztiontzat" lelopean, Kontseiluak elkarretaratze bana egin du Euskal Herriko Unibertsitatearen hiru campusetan, USaPeko azterketei buruzko azken erabaki judiziala salatzeko. Ehunka herritarrez gain, deialdiarekin bat egin duten sindikatu nagusietako eta beste hainbat eragiletako ordezkariek ere parte hartu dute elkarretaratzeetan. Kontseiluaren idazkari nagusi Idurre Eskisabelek “euskararen gutxiespen sistematikoa” salatu du, “euskara bigarren mailako eta gaztelaniaren menpeko hizkuntza gisa betikotzeko asmoz”.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X