Mugarri izango den ebazpenaren gakoak
Indarkeria ez zen 'proces'aren egitasmoaren parte izan, ez zen Konstituzioa botatzeko "benetako" arriskurik izan Katalunian, eta buruzagi independentisten "ameskeria" hutsa izan zen, Gobernuari presioa egiteko asmoz. Hala, Auzitegi Gorenak eztabaida itxi du: sedizioa izan zen, ez matxinada.
Horixe da auzitegiak eman duen 493 orriko ebazpenean ondorio nagusia, baina bestelako gako batzuk ere eskaintzen ditu, tartean 2017ko independentzia aldarrikapenaren izaera sinbolikoa, Governeko kideek diru-publikoa bidegabe erabili zutela, eta erkidego batek ez duela "erabakitzeko eskubidea", "helburu politikoa" besterik ez dela.
1.INDARKERIA EGON ZEN, BAINA MATXINADARIK EZ
Independentzia prozesuan indarkeria kasu "ukaezinak" eta "paradigmatikoak" izan zirela onartu du auzitegiak, irailaren 20an eta urriaren 1ean bereziki, baina ez omen dira nahikoa matxinadagatik zigortzeko (hori eskatzen zuen Fiskaltzak), indarkeria ez zelako "tresna" bat izan, "aurretik erabakia", "funtzionala" edo egokia independentzia lortzeko.
"Erretorika zabala" zuten arren, akusatuek ba omen zekiten "Estatuari gailentzeko" mediorik ez zutela, Estatuak izan baitzuen "uneoro indarraren, militarren, poliziaren kontrola", eta "konplota" galarazteko nahikoa izan zuen 155. Artikuluaren aplikazioa Estatuaren Aldizkari Ofizialean argitaratu, Gorenak ebazpenean azaldu duenez.
Horregatik, auzitegiak uste du ez zegoela "benetako" arriskurik Kataluniako Konstituzioa bertan behera geratzeko, herritarrak mobilizatzeko "ameskeria" edo "amarrua" besterik ez zelako izan. Gorenarentzat "altxamendu publikoa eta jendetsua" izan zen, Katalunian legedia ezartzea galarazi zuena, eta erabaki judizialak betetzea oztopatu zuena, eta hortik dator sedizioarena.
2. ZIRIA SARTU ZIETEN "ILUSIOA ZUTEN HERRITARREI"
Gorenak "ilusioa zuten herritarrei" ziria sartzea egotzi die buruzagi independentistei, eta herritarrei modu "sineskor" batean buruzagi politikoei sinetsi eta "errepublika burujabea" lortuko zutela pentsatzea. Baina Estatu berria "sustatzaileen pentsamenduan" soilik existitu zela ebatzi du Gorenak.
Hau da, Gorenak uste du "erabakitzeko eskubidea amarrua" izan zela "Estatu burujabe bat sekula ekarriko ez lukeen mobilizazio bat" lortzeko.
3. INDEPENDENTZIA ALDARRIKAPENA, SINBOLIKOA ETA ERAGIKORTASUNIK GABEA
Gai honetan Gorenak arrazoia eman die akusatuei, Parlamentuak irailaren 27an egin zuen independentzia aldarrikapenak baliorik ez zutela defendatu baitute.
4. BEREHALA IRITS LITEKE HIRUGARREN GRADUA
Fiskaltzak hirugarren gradua zigorraren erdia bete arte ez aplikatzea eskatzen zuen, baina Auzitegiak ez dio jaramonik egin, eta Generalitatearen Justizia Sailak erregimen irekia ezar diezaieke bi hilabeteko epean.
Ezerk ez die galarazten akusatuei (ia bi urte daramate preso) kartzela erregimena malgutzea, espetxera soilik lo egitera joatea kasu. Hori bai, Justizia Sailaren erabakiaren aurkako helegitea jar lezake Fiskaltzak, eta ondorioz, Justizia izango litzateke azken hitza izango lukeena.
Era berean, baimen ordinarioak jasotzeko aukeratik gertu daude, zigorraren laurdena betzearekin nahikoa baita.
5. PUIGDEMONT, BERRIRO JOMUGAN
Ebazpenean ia agertu ere egiten ez den arren, Auzitegi Gorenaren argudioak nahikoa izan dira Llarena epaileak berriro Puigdemonten estradizioa eskatzeko.
6. INOR EZ DUTE EPAITU BOTOA EMATEAGATIK
Ebazpenak isilarazi egin nahi izan du akusatuak bozketa batengatik zigortu dituztela dioen "mantra".
"Arrazoi horrengatik inor ez da auzipetu, inor ez da auzitegira joatera behartu, eta inork ez du gobernu isunik jaso", azpimarratu du auzitegiak, eta gaineratu du delitua "hautetsontziak defendatzeko deia egitea" eta poliziaren lana eta erabaki judizialak oztopatzea dela.
7. ERKIDEGOEK EZ DUTE ERABAKITZEKO ESKUBIDERIK
Erkidegoek ez dute erabakitzeko eskubiderik. Horixe adierazi du Gorenak, independentistek eskatzen duten printzipio hori ez dela existitzen eta ez dagoela Espainiak sinatutako nazioarteko itunetan argitu aurretik. Hori dela eta, erabakitzeko eskubidea "beti ezerezera jauzi egitea" izango dela eta 'proces'ean eskubide hori Espainiako Gobernua "presionatzeko eskubide" bihurtu zutela azaldu du.
8. MOSSOAK, U-1EN KONPLIZEAK
Josep Lluis Traperoren aurka matxinadagatik Auzitegi Nazionalean egingo duten epaiketaren atarian, auzitegiak ontzat eman du Kataluniako Poliziaren buru ohiak esandakoa, urriaren 1eko erreferenduma bertan behera uzteko eskatu ziola Generaliteari indarkeria arriskuagatik.
Baina, urriaren 1eko dispositiboa ez zela nahikoa izan, eta agente batzuen eta antolatzaileen artean "benetako konplizitatea" egon zela uste du Auzitegiak.
9. IRAILAK 20 ETA URRIAK 1, SEDIZIOAREN OINARRIAN
Auzitegiak goraipatu egin du desobedientzia zibilak "injustizia eta zapalkuntza egoerei aurre egiteko izan duen balio historikoa", baina uste du 'Jordiek' gehiegikeriaz jokatu zutela herritarrei Estatuko segurtasun indarren aurrean erresistentzia agertzeko eskatu zietenean.
10. DIRUA BIDEGABE ERABILTZEA, EZKUTATZEA ETA KONTROL FALTA
Delitu hori aurreko Generalitateko lau kideri leporatzen diete, funtsen kudeaketan "leialtasun eza" izateagatik, gastuak "nahita ezkutatu" zituztelako, Junquerasen kasuan "nabarmen".
Gorenak frogatutzat eman du hori, baina ez du zenbateko zehatzik eman (250.000 euro baino gehiago), eta mahai gainean jarri du "Ogasun Publikoaren Ministerioak" delituak "atzemateko kontrol gabezia".
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.