Memoria Demokratikoaren Legea behin betiko onartu dute

Senatuko osoko bilkurak behin betiko onartu du Memoria Demokratikoaren Lege Proiektua; horrela, Gerra Zibileko eta frankismoko desagertuak bilatzeko espainiar Estatuaren konpromisoa indartu egin dute, eta, halaber, zabaldu egin dute aukera ikertzeko 1978tik 1983ko amaierara arteko epean izandako giza eskubideetako balizko urratzeak.

Legea PSOEren eta Unidas Podemosen Espainiako Gobernuak bultzatu du. 128 aldeko boto jaso ditu, bai eta 113 kontrako boto ere, eta 18 abstentzio izan dira. Eztabaida bost Orduz luzatu da, eta ezkerreko eta eskuineko alderdiek zenbait gaitzespen egin dizkiote elkarri.

PP, Vox, Ciudadanos eta UPN izan dira kritikoenak. Lau beto aurkeztu dituzte, alegia, osoko zuzenketa bana, legearen aurrean; oso bilkurak ez ditu onartu.

Memoria Demokratikoaren Legearen onarpena behin betikoa da, kontuan izanik testuak ez duela aldaketarik izan Diputatuen Kongresuan uztailaren 14an onartu zutenarekin alderatuta; hortaz, ez du zertan Beheko Ganberara bueltatu.

Uztailean onartu zuen Kongresuak

Memoria Demokratikoaren lege-proiektua joan den uztailaren 14an onartu zuten Kongresuko osoko bilkuran, PSOEren eta Unidas Podemosen Gobernuak babes nahikoa lortu ondoren, EH Bildu bezalako taldeekin akordioak lortu ondoren.

Guztira, Senatuko talde parlamentarioek 521 zuzenketa partzial aurkeztu zituzten, nahiz eta EAJk bere zuzenketa bakarra erretiratu zuen, eta Espainiako errege titulua kentzea eskatzen zuten talde ezberdinen beste bi zuzenketa ez ziren tramitera onartu.

PP, Vox, Ciudadanos eta UPNren lau betoak edo osoko zuzenketak ez dira aurrera atera Senatuko osoko bilkuran, babes nahikorik ez dutelako.

Bilkura gonbidatuen tribunatik jarraitu dute elkarte memorialisten ordezkariek eta frankismoaren errepresaliatuen senideek, eta horrela, legegintzaldiko tramitazio parlamentariorik luzeenetako bat izan duen lege baten behin betiko onarpenaren lekuko zuzenak izan ahal izan dira.

Estatuak Gerra Zibileko eta diktadura frankistako desagertuak bilatzeko duen konpromisoa eta 1978tik 1983aren amaierara bitartean gertatutako giza eskubideen urraketak aztertzea dira lege berriaren gakoetako batzuk. Jose Luis Rodriguez Zapateroren Gobernuak 2007an onartutako Memoria Historikoaren Legea indargabetuko du.

Legearen gako batzuk

Gainera, Memoria Demokratikoaren Legeak legez kanpokotzat jotzen ditu erregimen frankista eta auzitegi frankistak, bai eta zigor guztien deuseztasuna ere, eta biktimen definizioa zabaltzen du, besteak beste, LGTBI pertsonak, gurasoen baimenik gabe adoptatutako haurrak eta euskal, katalan eta galiziar hizkuntzak eta kultura sartzen baititu.

1977ko Amnistiaren Legea indargabetzen ez duen arren, Espainiako lege guztiak Nazioarteko Zuzenbidearen arabera interpretatu eta aplikatuko direla ezartzen du, bereziki Nazioarteko Zuzenbide Humanitarioa, zeinaren arabera "gerra-krimenak, gizateriaren aurkakoak, genozidiokoak eta torturazkoak preskribaezinak eta amnistiarik gabekoak baitira".

Bestalde, memoria demokratikoko lekuen Estatuko inbentario bat sortzea aurreikusten du, eta horien artean Erorien Harana egongo da, Cuelgamuros Harana izena hartuko duena eta esparru juridiko berri bat izango duena; izan ere, Erorien Haraneko Santa cruz Fundazioa desegingo dute, haren menpe baitago Ondare Nazionalak aldi baterako administratutako monumentua.