Espainiako Gobernuak haurdunaldi subrogatua gaitzetsi eta beste nonbaitetik kudeatzea eragozteko atea ireki du

PSOEren eta Unidas Podemosen koalizio-gobernua aho batez haurdunaldi subrogatuaren aurka agertu da, eta gogorarazi dute abortuaren legea aldatzearekin batera (martxoaren hasieran sartu zen indarrean) emakumeen sexu- eta ugalketa-osasunaren eremuko indarkerien artean agertzen dela. Gainera, orain beste herrialde batzuen bidez kudeatzea galarazteko atea ireki du.

Ana Obregon aktorearen kasuak, 68 urterekin Miamin haurdunaldi subrogatu baten bitartez ama izan denak, eztabaida politikoa piztu du, pertsona edo bikote bat (heterosexuala edo homosexuala) emakume batekin haurdunaldia hitzartzeagatik. Legez kanpokoa da Espainiako Estatuan, baina baimenduta dago, esaterako, Ameriketako Estatu Batuetako zenbait estatutan, hala nola Floridan.

Haurdunaldi subrogatu bidezko Espainiako familien elkarteak praktika horri buruzko "eztabaida lasaia" eskatu dio Gobernuari. Ohar batean, haurdunaldi subrogatuaren bidez seme-alabak izan dituzten 700 familia baino gehiago biltzen dituen elkarteak Exekutiboari eskatu dio "zorroztasunez, lasaitasunez eta sen onez" azter dezala praktika hori. Gaineratu duenez, "legezkoa da hamaika herrialdetan" eta "amatasunerako bidea milaka familia espainiarrentzat".

Elkarteak adierazi du ez duela aztertzen haurdunaldi subrogatura jotzen duten pertsona partikularren adina, baina zehaztu du "atea irekita" uzten duela muga bat ezartzeko, praktika hori arautuko lukeen Estatuko balizko legedi batean, "in vitro ernalkuntzan dagoen bezala". Pablo Bilbao Gure Umeen Ametsak elkarteko bozeramaileak azaldu duenez,  Europako zenbait herrialdetako legedietan jasota dago jadanik.

Maria Jesus Montero PSOEko Ogasun ministroak azpimarratu du ez daudela ados praktika horrekin, baina beste herrialde batzuetan haurdunaldi subrogatuaren ondorioz jaiotako haur bat Espainian bizitzea saihesteko aukerari dagokionez, kasu bakoitza "modu zehatzean" aztertu behar dela esan du.

"Pobreziagatiko diskriminazio argia dago", nabarmendu du Irene Montero Unidas Podemoseko Berdintasun ministroak, haurdun geratzen den emakumeak horregatik dirua lortzen duen kasuei erreferentzia eginez.

Isabel Rodriguez Lurralde Politikako ministro eta Gobernuko bozeramaileak haurdunaldi subrogatua "esklabotza modu bat gehiago" dela salatu du. "Emakumeen osotasun fisikoa ez da erosten ezta saltzen ere", erantsi duenez.

Alderdi Popularrean, ostera, haurdunaldi subrogatuari buruzko eztabaida politikoak irekita jarraitzen du, baina PPren zuzendaritza nazionalak, Alberto Nuñez Feijooren esku, praktika hori arautzeko eztabaida bat abiatzearen alde egin du, ama haurdunari zeharkako edo zuzeneko ordainketa ekonomikorik "inolaz ere" ez egiteko baldintzarekin. Horrela, PPrentzat marra gorria "gaitzesgarria" den "merkantilizazioa" litzateke.

Filiazio epaia

Espainiak haurdunaldi subrogatuaren bidez jaiotako haurrei bakarrik uzten die Erregistro Zibilera sartzen, filiazio epai baten bidez. Hala ere, Pedro Sanchezen Gobernuak aukera hori mugatu zuen 2019an, Justizia Ministerioaren instrukzio baten bidez. Instrukzio horrek Ukrainara edo Georgiara jotzen zuten bikoteei eragin zien, han haurdunaldi subrogatua legezkoa baita, baina ez dute filiazio sententziarik ematen.

Elkarte feministek deitoratu dute, Espainian haurdunaldi subrogatua legez kanpokoa den arren, praktika horren bidez beste herrialde batzuetan jaiotako haurrak Erregistro Zibilean inskribatzeko baimena ematea.

AEBko estatu batzuetan haurdunaldi subrogatua baimenduta dago eta beste batzuetan debekatuta edo mugatuta (batzuetan delitu penaltzat ere hartzen da). Bikote heterosexualentzat, homosexualentzat edo ezkongabeentzat onartzen diren estatuen artean, Florida, Kalifornia, Arkansas, Delaware, New Hampshire, Nevada eta Illinois daude.

Hala ere, Estatu Batuetan prozesua garestia izan daiteke (120.000 eurotik gora, Gestlife enpresaren arabera), eta, beraz, guraso askok beste herrialde batzuetara jotzen dute, zenbaitetan berme juridiko eta sanitario txikiagoekin, baina merkeagoekin, hala nola Mexikora (non legez baimenduta dago Tabasco eta Sinaloa estatuetan), Ukrainara (gutxienez, gerra hasi arte), Georgiara edo Vietnamera.

Kanada da haurdunaldi subrogatura iristeko gehien baloratzen den beste tokietako bat, baina bere legediak ez du baimentzen "alokairuko amari" ordaintzea, eta horrek zaila egiten du haurdun geratzeko prest dauden emakumeak aurkitzea. Gurasoek haurdunaldiaren kostuak ordaindu behar dituzte.