Auzitegi Konstituzionalak Amnistia Legea babestu ondoren, orain zer?

Amnistia Legea babesten duen Auzitegi Konstituzionalaren epaiak Kataluniako prozesu independentistagatik zigortutakoen aurrekari penalak berrikustera behartuko du Auzitegi Gorena, baina Carles Puigdemont Generalitateko presidente ohia atxilotzeko aginduak eta Oriol Junqueras Kataluniako presidenteorde ohiaren inhabilitazioak bere horretan jarraituko dute.

Iturri juridikoen arabera, Auzitegi Konstituzionalaren epaiak ez du eraginik bi buruzagi independentista horien kasuetan, magistratuek ondorioztatu baitute ezin dela amnistia aplikatu diru publikoa bidegabe erabiltzearen delituan, eta arauaren beraren irakurketa juridikoaren baitan.

Aurrekariak berrikustea

Hori bai, iturriek zehaztu dutenez, Konstituzionalak ebazpena Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu ondoren, Gorenak berrikusi beharko ditu 2019an sedizioagatik zigortutako buruzagi independentisten aurrekari penalak --Carme Forcadell, Joaquim Forn, Josep Rull, Jordi Sanchez, Jordi Cuixart-- eta desobedientziagatik zigortutakoenak --Carles Mundo, Meritxell Borras, Santiago Vila--.

Iturri horien arabera, gauza bera egin beharko dute, artean egin ez bazuten, amnistiaren legean jasotako delituengatik zigorrak aplikatu dituzten gainerako auzitegiek.

Gogoratu behar da, hala ere, Alerta Solidaria ezker independentistako abokatuen kolektiboak bildutako datuen arabera, gutxienez 367 laguni aplikatu zaiela amnistia legea, eta horrek aurrekari penalak ezabatzea ekarri zuela.

Auzitegi Konstituzionalaren epaiaren ondoren, zalantzengatik etenda zeuden prozedurak ere berriro martxan jarri beharko dira, kontsultatutako iturrien arabera.

Hala ere, Auzitegi Gorenean eta Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusian oraindik ez dituzte argitu Konstituzionalak azaldu zituzten zalantza zehatzak, eta, iturrien arabera, uda igaro arte ez dituzte zalantza horiek aztertuko.

Puigdemonten itzulerak zaila dirudi

Puigdemonten eta Junquerasen kasuan, Gorenak argi eta garbi esan zuen ez duela zalantzarik. Auzitegiak baztertu egin zuen biei araua aplikatzea, diru publiko bidegabe erabiltzearen delituaz eta ustez EBren interes finantzario eta ekonomikoei eragindako kalteaz egindako irakurketaren ondorioz. Zehazki, Goreneko epaileek uste dute diru publikoa bidegabe erabiltzea legeak berak jasotzen duen salbuespenetako bat da, ez aplikatzeko: "onura pertsonala lortu zutelako".

Konstituzionalaren epaiak ez du deus esaten dirua bidegabe erabiltzearen delituari dagokionez. Ondorioz, kontsultatutako iturri juridikoek aurreratu dutenez, Auzitegi Konstituzionalak amnistiari emandako babesarekin ere, Puigdemonten eta Toni Comin eta Lluis Puig Kataluniako kontseilari ohiak atxilotzeko aginduak mantenduko ditu Gorenak, baita Oriol Junqueras Generalitateko presidenteorde ohiaren eta zigortutako gainerakoen 2031ra arteko inhabilitazio zigorrak ere.

Buruzagi independentistek Konstituzionalaren balizko aldeko epai bat baliarazteko Gorenean borroka egitea aurreikus daitekeenez, Auzitegi Gorenak hainbat ebazpenetan atea zabalik utzi zuen une egokia iristen zenean EBko Justizia Auzitegian auzi prejudiziala aurkezteko aukera.

Gorenak legea aplika dezan eskatu du independentismoak

Gauzak horrela, Jordi Turull JxCateko idazkari nagusiak bere "mekanismo hertsatzaileak" erabiltzeko eskatu dio gaur  Konstituzionalari, Gorena buruzagi independentistei amnistia legea aplikatzera behartzeko.

Izan ere, adierazi duenez, epai horrek "ez badu eragin praktikorik", "Espainia ez dela ez zuzenbidezko Estatua ezta demokrazia osoa ere egiaztatzen duen beste froga bat izango litzateke".

Era berean, Joan Ignasi Elena Kataluniako Parlamentuko ERCko diputatu eta Barne kontseilari ohiaren esanetan, "independentismoaren arrakasta handia" izan da Konstituzionalaren epaia, eta Gorenari eskatu dio aplikatzeko.

Elenak adierazi duenez, "Auzitegi Gorenari idatziren bat aurkeztea" aztertuko dute, "errealitate berria kontuan hartuta, Amnistia Legea aplikatzeko eskatuz", ERCk Konstituzionalaren epaiaren aurrean beste pausorik emango ote duen galdetu diotenean.

Diputatu errepublikarrak ziurtatu duenez, Konstituzionalak emandako babesaren ostean, "orain bete egin behar da, mundu guztiari dagokio Amnistia Legea aplikatzea eta kalbario hau amaitzea".

Zentzu berean, Xavier Antich Omnium Culturaleko presidenteak adierazi du "aitzakiak amaitu" direla amnistia legea "kasu guztietan" aplikatzeko. "Denak ez du balio Espainiaren batasuna defendatzeko", ziurtatu du.

"Gatazka politikoak erbesteratuak dauden, independentisten aurkako errepresio politikoak jarraitzen duen eta Kataluniak bere etorkizuna demokratikoki erabaki ezin duen bitartean jarraituko du", ohartarazi du.