Konstituzionalak amnistia babesteko arrazoiak: Kataluniako prozesu independentista "krisi politikoaren kasu paradigmatikoa" izan zen

Auzitegi Konstituzionalak gaur onartu du Amnistia Legeari babesa emateko epaia. Bertan, epaiaren zirriborroan jasotako argudioen azterketa sakonagoa sartu dute, legea "kapritxoa" ez dela ondorioztatzeko. Horren inguruan, Kataluniako prozesu independentista "krisi politiko-konstituzionalaren kasu paradigmatikoa" izan zela uste du Konstituzionaleko magistratuen gehiengoak.

Osoko Bilkurak ezustekorik gabe atzera bota du PPk aurkeztutako konstituzio-kontrakotasuneko errekurtsoa, eta ia aldaketarik gabe onartu du Inmaculada Montalban Auzitegi Konstituzionaleko presidenteordeak idatzitako txostena. Candido Conde-Pumpido Auzitegiko presidenteak txosten  "bikaina" dela esan du eztabaiden hasieran.

Hala ere, ebazpenak berrikuntza batzuk ditu, besteak beste, Kataluniako prozesu independentistaren amnistia justifikatzeko arrazoibidea sendotzea, PPren argudioen aurrean: "ezkutuko helburu" bat lortu nahi du, hau da, "akordio politiko bat ordaintzea, interes orokorreko edozein helbururekin zerikusirik ez duena eta Gobernuko presidentegaiaren inbestidura errazteko soilik dena".

Ez du motibazio politikorik baloratu nahi

Epaiak 205 orrialde ditu, eta aitortzen du Auzitegi Konstituzionala kontziente dela "amnistiari buruzko legea zein egoera berezitan onartu zen" eta "berariazko lotura" dagoela legea onartzearen eta "Gobernuko presidentetzarako hautagai baten inbestiduraren" artean.

Horri buruz azaldu duenez, "argi dago lege oro dela, azken finean, negoziazio eta akordio politikoaren esparruko bitarteko eta berehalako helburuei erantzun diezaieketen itunen emaitza".

"Auzitegi honek ez du ez babesten ez gaitzesten jokabide hori, ez baita bere eginkizuna. Bere egitekoa da legea aztertzea eta, horren edukiaren arabera, helburu zilegirik eta interes orokorreko justifikaziorikba ote dagoen zehaztea", argitu du.

Ildo horretan, argi eta garbi adierazi du "ezin dela auzitegi honengandik errealismo politikoko ariketa bat espero izan, azken batean, legearen alde bozkatu duten diputatuen asmoak azalduko lituzketen azpiko gertakari politikoak ikertzeko eta baloratzeko". "Legegilearen borondatea ezin da parlamentari bakoitzarenarekin nahastu", nabarmendu du.

"Amnistia legearen alde bozkatu duten parlamentarien asmoak azal ditzaketen azpian dauden gertakari politikoak ikertzea eta baloratzea ez dira gure kontrolaren xede", dio txostenak.

Beraz, uko egiten dio motibazio politikoak baloratzeari, eta bere analisia egiten du "egiaztatzeko ea erabaki hori ordenamendu juridikoak tresna arruntekin ebatzi ezin dituen salbuespenezko inguruabarrei erantzuten dien".

Salbuespenezko egoera

Azterketa hori egiteko, amnistia legearen hitzaurrean oinarritu da, eta honako hau adierazi du: "lege organikoak aintzat hartzen duen salbuespenezko egoera prozesu sezesionista katalana areagotzea da".

Nabarmendu duenez, "2017ko urrian bigarren erreferenduma egiteak eta Kataluniaren independentzia aldarrikatzeak Konstituzioaren 155. artikuluan aurreikusitako neurriak aplikatzea eragin zuten — Konstituzioa indarrean egon den bitartean lehen aldiz —, eta Estatuak erkidegoko gobernu-funtzioak bere gain hartu zituen".

Epaiaren arabera, "aldi horretan bizitako gertakariak krisi politiko-konstituzionalaren paradigma dira, kolokan jarri baitziren Konstituzioaren nagusitasuna eta Estatuaren batasuna, subiranotasunaren subjektu politikoaren osotasunaz gain, Espainiako herria, Estatu eta gobernu forma".

Erakundeak berretsi duenez, "gertakari horien ondorioz, prozesu penalak abiatu eta zigorrak ezarri  ziren, legez kontrako ekintzak egin zituztenei erantzukizunak eskatzeko, horietako batzuk oraindik tramitzen ari dira, eta auzitegiek oraindik erabakia hartu gabe dute".

Horri gehitu behar zaio "krisi konstituzional horrek haustura sozial sakona eragin zuela Katalunian, herritarren bizikidetzari eraginez, muturreko antagonismoak sortuz, gizartea zatituz eta, azken batean, Kataluniako eta Espainiako egonkortasun politikoa kolokan jarriz".