Kataluniarentzako eta hala nahi duten erkidegoentzako abiatuko den finantzaketa-ereduaren gakoak

Espainiako Gobernuak eta Generalitateak adostu duten finantziazio bereziak ateak ireki dizkio 2009tik indarrean egondako eredua aldatzeari, eta etorkizunean Kataluniari eta eskema horrekin bat egin nahi duten erkidegoei aukera emango die zerga guztiak biltzeko, PFEZtik hasita.

Horiek dira Estatuaren eta Generalitatearen arteko Aldebiko Batzordeak Bartzelonan adostutako ereduaren gakoetako batzuk, Kataluniako Gobernuaren ikuspegiaren arabera.

• Paradigma aldaketa: baliabideak jasotzetik biltzera

Generalitateak azpimarratu du Estatuarekin hitzartu duen finantziazio berriak "paradigma aldaketa" dakarrela, Kataluniako erakundeak baliabideak jasotzetik baliabideak biltzera pasatuko liratekeelako.

Horrela, Kataluniaren erantzunkidetasun fiskala areagotuko litzateke, diru-bilketan ardura handiagoak hartuko ditu eta. Kataluniako Gobernuko iturriek azpimarratu dutenez, ez da egungo sistemaren "eguneratze" hutsa.

• Eredu "berezia", baina "orokorra"

Finantziazio eredu berriaren xehetasunak aurrerago zehaztuko dira, eta Kataluniako Zerga Agentziaren ardura izango da zerga guztiak biltzea.

Eredu "berezia" izango litzateke, diru-bilketaren protagonismoa Generalitateari ematen diolako, baina era berean "orokortu" daitekeena, nahi duten erkidegoek ezarri ahal izango dutelako.

• Nola funtzionatuko luke eredu berriak?

Aurreikusitako ereduak, hasteko, Kataluniako zerga-bilketa osoa Generalitatearen esku uzten du, eta bildutakoaren zati bat Estatuak hartzea aurreikusten du, erkidegoari ematen dizkion zerbitzuen ordainetan.

Gainerako baliabideak erkidegoaren esku geratuko lirateke, eskumenak finantzatzeko; ondoren, Kataluniako erakundeek oraingoz zehaztu gabeko ekarpena egingo lukete "saski" komunean, eta, azkenik, Estatuak baliabideak emango dizkio Kataluniari, bere eskumen esklusiboak finantzatzeko, hala nola espetxeak eta Esquadra Mossoak.

• Egungo funtsak eta aurrerakinak, bertan behera

Finantziazio eredu horren hasierako diseinuak egun martxan dagoen sistemaren funtsak desagertzea ekarriko luke, konpentsaziokoak eta lehiakortasunekoak, esaterako. Generalitatearen ustez, funts horiek baliabideen banaketa desitxuratzen dute.

Era berean, sistema hori aplikatu ondoren, teorian, Kataluniari dirua aurreratzeko mekanismoak desagertu egingo lirateke.

• Zehaztu gabeko sistema eta zerga-saskia

Sistema lurraldeen gaitasun fiskalaren araberakoa da, eta zerga-saskia du oinarrian, hau da, Kataluniari dagokion zergen portzentajea: saski hori Kataluniak Estatuaren gastuei egiten dien ekarpenetik aterako da, eta "irizpide objektibo eta egiaztagarrien" arabera.

Saski horretatik abiatuta, gastuen ekarpena orekatuko litzateke, beste lurralde batzuen ongizateari modu solidarioan laguntzeko.

Azkenik, ereduak finantziazio osagarria ezartzea aurreikusten du, Kataluniak eskumen esklusiboen arloan dituen berezitasunetarako.

• Oraingoz, aplikazio datarik ez

Espainiako Gobernuak eta Generalitateak oraingoz ereduaren oinarriak baino ez dituzte adostu, teorikoki ereduak nola funtzionatuko lukeen azaltzen duen eskema hutsa, eta, beraz, oraingoz ez dute aplikatzeko eperik zehaztu.

Kataluniako Gobernuaren arabera, Espainiako Gobernuak eredu berri bat proposatu beharko lioke Zerga eta Finantza Politikako Kontseiluari, eta, aldi berean, Kongresuan estatuko hainbat lege aldatu beharko lirateke, hala nola erkidegoen finantziazioari buruzkoa eta zergen lagapenari buruzkoa.

Kataluniako Gobernuko iturriek azpimarratu dutenez, finantziazio berezia lortzeko "lehen urratsa" eman dute, baina gogorarazi dute neurriok ezartzeko onespena Kongresuan gehiengo parlamentarioak eman beharko du.