Hauek dira Eusko Jaurlaritzari eskualdatu zaizkion bost eskumenak

Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak akordioa lortu dute, azkenean, bost eskumen gehiago Euskadira eskualdatzeko. Transferentzien Batzorde Mistoak ostiral honetan Madrilen egin duen bileran sinatu dira eskualdatze horiek.

Bilera ostean azaldu dutenez, Eusko Jaurlaritzak 2027ko urtarrilaren 1etik aurrera kudeatuko ditu langabeziagatiko subsidioak, Gizarte Segurantzaren prestazio ez-kontributiboak eta Eskola Asegurua; Itsas Salbamenduko lanak aurtengo urriaren 1etik aurrera hartuko ditu bere gain, Maria Ubarretxena Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak ostiral honetan iragarri duenez.

Hauek dira Eusko Jaurlaritzaren esku geratu diren eskumenak:

1. Langabezia-prestazioak

Eusko Jaurlaritzak Lanbideren bidez langabeziarekin lotutako hainbat alderdi kudeatzen baditu ere, hala nola enplegu-politika aktiboak eta prestazio ez-kontributiboak. Hala ere, prestazio kontributiboen zatia transferitzea falta zen, hau da, denbora batez kotizatu ondoren kobratzen den langabeziarena. Eskualdaketa horrekin, Eusko Jaurlaritzak langabeziarekin lotutako alderdi ekonomiko guztiak kudeatuko ditu.

Bost transferentzietatik garrantzitsuena da. Kalkuluen arabera, euskal administrazioak 822 milioi euro inguru kudeatuko ditu urtean. Transferentziaren barruan sartzen da Estatuko Enplegu Zerbitzu Publikoaren (SEPE) 30 bulegoen eta 534 langileren eskualdaketa, nahiz eta ahalmen arauemailea Estatuak izango duen.

2. Gizarte Segurantzaren prestazio ez-kontributiboak

Eusko Jaurlaritzak bere gain hartu du baliabide nahikorik ez duten edo kotizaziopeko prestazioak jasotzeko behar adina kotizatu ez dutenen pentsioak eta subsidioak kudeatzeko eskumena; zehazki, kontribuziorik gabeko baliaezintasun-pentsioak eta erretiro-pentsioak.

Eusko Jaurlaritzak, beraz, bere gain hartu du prestazio horien aurrekontu-erantzukizuna, kupoaren doikuntzan islatuko dena.

3. Itsas Salbamendua

Itsas Salbamenduaren arloko transferentziak Eusko Jaurlaritzari eman dio bere uretan itsas salbamenduaren kudeaketa osoa. Horrek esan nahi du erreskate eta salbamendu eragiketak antolatu, koordinatu eta zuzenean egiteaz arduratuko dela, beharrezko flota sortuz edo bere gain hartuz, baita koordinazio zentroak eta langile espezializatuak ere. Gainera, Eusko Jaurlaritzak dagozkion tasak finkatu eta zehapenak ezarri ahal izango ditu. Jarduketen helburuak, orain arte bezala, giza bizitzak, ondasunak babestea eta itsas ingurumena babestea, segurtasuna indartzea eta itsas trafikoa kontrolatzen laguntzea izango dira. 

Efizientzia operatiboan eta koordinazioan hobetzea espero da, itsasoan dabiltzan arrantzale, nabigatzaile, turista eta profesionalen, eta, azken finean, itsasertzeko erabiltzaile guztien babesa bilatzeko.

4. Eskola-asegurua

Eskola Aseguruak Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBH) 3. mailatik unibertsitateko 3. zikloaren amaierara arte ikasketa ofizialak egiten dituzten 28 urtetik beherako ikasleak babesten ditu osasun-prestazioen eta prestazio ekonomikoen bidez, eskola-istripuak eta familia-ezbeharrak eragindako gaixotasunen kasuan.

Eusko Jaurlaritzak arautu eta ikuskatuko du, beraz, berariazko aseguru hori, Hezkuntzaren arloan duen eskumenaren barruan.

5. Barakaldoko Makineria Egiaztatzeko Zentroa

Eusko Jaurlaritzak bere gain hartu du Euskal Autonomia Erkidegoko Makineria Egiaztatzeko Zentroaren funtzioen kudeaketa. Zentroa Barakaldon dago, eta industria-ekipoen ikuskapenak eta ziurtagiriak egiten ditu, horien segurtasuna bermatzeko. Eskualdaketa hori erabakiak Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE) argitaratzearekin batera gauzatuko da.

Zehazteko dago eraikinaren kudeaketaz eta jardueraz gain, langileen kudeaketa ere eskualdatu ote den. Langile guztiak ordezkatzen dituen CCOO sindikatuak aldarrikatu izan duen kontua da hori. Alfonso Rios sindikatuko Lan Osasuneko arduradunaren arabera, "langileek beren borondatea adierazi dute" Eusko Jaurlaritzak har dezan euren kudeaktea, baina, oraingoz, "ez dute horri buruzko inongo informaziorik".