Estatutua betetzea eta konpetentzia berriak eskualdatzea eskatu dio Pradalesek Sanchezi

Imanol Pradales lehendakariak aldebiko bilera egin du Madrilen Pedro Sanchez Espainiako presidentearekin, eta Euskadiren eta Estatuaren arteko Aldebiko Agendaren betetze-maila aztertu dute, hiru ardatzetan egituratuta: autogobernu politikoa, autogobernu ekonomikoa, eta politika publikoak eta etorkizuneko erronkak. Pradalesek txosten bat helarazi dio Sanchezi, eta, bertan adierazi duenez, kuantitatiboki, "gehiago dira betetzeak ez-betetzeak baino", hala nola 10 eskumen berri eskualdatzea, zerga eta finantza arloko 34 akordio eta aurrerapenak azpiegiturak, energia edo migrazioa bezalako arloetan.

Hala ere, lehendakariak azpimarratu du ez-betetzeak euskal herritarren ongizaterako "funtsezkoak" diren gaietan kontzentratzen direla, eta horien artean nabarmendu du Gernikako Estatutuan jasotako eskumenen eskualdatze osoaren atzerapena, 2025a amaitu baino lehen beteta egon behar baitzen haren egutegia. Halaber, deitoratu egin du migrazioaren arloko egiturazko planik zehaztu ez izana eta Espainiako Gobernuak Euskadi iparraldeko mugatzat hartzeari uko egin izana. "Argi dago Espainiako Gobernuak ez duela agindutako egutegia bete", esan du.

Bilera ordu eta erdiz luzatu da, eta beste gai batzuk ere izan dituzte hizpide: osasun-profesionalen defizita, Osasun Kohesiorako Funtsa kalkulatzeko sistema berrikusteko beharra, euskararen egoera eta Euskadik foro ekonomikoetan eta nazioarteko erakundeetan duen parte-hartzea.

Pradalesek ohartarazi du migrazioaren arloan aurrerapausorik ez izateak ondorio zuzenak dituela, eta adibide gisa aipatu du Malitik etorritako 600 pertsona baino gehiagoren egoera, kalean lo egin zutenak, euskal erakundeek horiek artatu zituzten arte, horretarako eskumenik ez zuten arren: "Euskadik gaitasun politiko propioak izan behar ditu migrazioaren arloan. Eta epe laburrean, Iparraldeko muga izendatu behar da", berretsi du.

Aste Santua baino lehen Aldebiko Lankidetza Batzordea eta Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoa deitzea erabaki dute bi gobernuek. Lehenengoan, egiteke dauden eskumen berriak eskualdatzeari ekingo diote, hala nola aireportuak eskualdatzeari; bigarrenean, berriz, mendetasunari arreta emateko baliabideak hobetzeari eta Kupoaren Bosturteko Legea eguneratzeko negoziazioari ekiteari helduko diote.

Lehendakariak hartutako konpromisoak betetzeko "seriotasuna eta zorroztasuna" eskatu ditu, eta ziurtatu du Euskadik orain "bi hilabeteko lan gogorra" egingo duela Espainiako Gobernuaren benetako borondate politikoa egiaztatzeko.