Mende erdia igarota ere, martxoaren 3ko biktimak gogoan

Lluis Llachek Campanades a morts idatzi zuenean, 1976ko martxoaren 3ko gauean, artean ez zegoen argi sarraskiaren tamaina, baina agerikoa zen erregimen frankistaren jardun errepresibo hura ez zela edozelakoa. Mende erdi geroago, gertaera lazgarri horrek iltzatuta jarraitzen du oroimen kolektiboan, eta Gasteizko herriak sarraskiaren biktimak ditu gogoan.

Lluis Llach abeslari katalanak martxoaren 3aren inguruko bere abesti ikonikoa idatzi zuenean hiru ziren hildakoak: "Hiru kanpai beltzek galdu dituzten hiru semeak". Hildakoak bost izan ziren azkenean, eta zaurituak ehundik gora; horien erdiak Poliziaren balek zauritu zituzten.

Errepresioa elizan

Martxoaren 3 hura egun seinalatua zen hiriko langile-mugimendurako. Aurreko urtearen amaieratik indarra eta mobilizatzeko gaitasuna erakutsia zuen, eta hirugarren greba-eguna zen. Diktadorea hil eta ehun egunera, erregimenak gogor egin zuen manifestarien aurka.

Errepresioak markatutako goizaren ondoren, Polizia frankistak Zaramagako San Frantzisko Asiskoaren elizan egitekoa zen langileen batzarra jarri zuen jomugan. 4.000 pertsona inguru zeuden barruan, eta beste horrenbeste kanpoan.

Poliziak kontra egitea erabaki zuen, horren erakusgarri dira polizia-irratiaren grabazioak. Ordena Publikoaren Indarren buruzagiek langileen aurka gogor jotzeko agindu zuten, "armak" erabili zitzaten, eta eliza gaseztatzeko ere agindu zuten.

Poliziaren ekintza bortitzaren ondorioz, bost pertsona hil ziren: Pedro Maria Martinez Ocio, 27 urtekoa; Francisco Aznar Clemente, 17 urtekoa; Romualdo Barroso Chaparro, 19 urtekoa; Jose Castillo Garcia, 32 urtekoa; eta Bienvenido Pereda Moral, 30 urtekoa. Martxoaren 3aren ondorengo egunetan, hiru pertsona gehiago hil ziren Poliziaren erantzunaren ondorioz.

Lekua izan zuen "The New York Times" egunkarian

Martxoaren 5eko edizioan eman zuen albistea The New York Times egunkariak. “Gobernuaren eta Poliziaren aurkako haserre-olatu" baten berri eman zuen.

“180.000 biztanleko hiri hau, normalean bizia eta jendetsua, erabat geldirik geratu zen; bitartean, manifestazioak piztu ziren Bilbon, Iruñean eta Donostian, Poliziak su-armak herritarren kontra erabiltzeagatik protesta egiteko”, jaso zuen egunkari estatubatuarrak.

Ekitaldi instituzionalak eta manifestazioak

Sarraskiaren 50. urteurrena dela eta, hainbat ekitaldi egiten ari dira gaur gertaera gogoratzeko eta biktimen oroimenez.

Goizetik hasita, martxoaren 3ko monolitoaren aurrean, Zaramagan, hainbat talde politiko, sindikatu eta gizarte erakunderen omenaldiak eta eskaintzak izaten ari dira.

Arratsaldean, 17:00etatik aurrera, hainbat mobilizazio egingo dira. Halaber, arratsaldeko 19:00etan M3ko biktimen omenezko ekitaldi bat egingo da Europa Jauregian.